|  | 

Sayasat

Nazarbaevtıñ ornın «wjımdıq basşılıq» basadı degen boljam bar

Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ bwrınğı kömekşisi Bolat Ötemwratovtıñ (sol jaqtan ekinşi) onımen selfige tüspek bolıp twrğan kezi. Burabay, 16 qazan 2015 jıl.

Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ bwrınğı kömekşisi Bolat Ötemwratovtıñ (sol jaqtan ekinşi) onımen selfige tüspek bolıp twrğan kezi. Burabay, 16 qazan 2015 jıl.

Batıs baspasözi Nwrswltan Nazarbaev bilikten ketken soñ Qazaqstanda «wjımdıq basşılıq jüyesi ornauı mümkin» degen boljam aytadı.

JAÑA NWSQA

Wlıbritaniyanıñ Financial Times basılımında jariyalanğan «Nazarbaevtan keyingi Qazaqstan: özgeris jeli soğayın dedi me?» attı blogta qazirgi prezident Nwrswltan Nazarbaev bilikten ketken soñ bilikti auıstıru scenariyi özgerui mümkin ekeni jaylı jazadı.

Verisk Maplecroft saraptamalıq wyımı ökili Kamila Heyjland öz maqalasında Nwrswltan Nazarbaevtıñ Qazaqstanda 25 jılğa sozılğan «sayasi twraqtılıqtı» saqtağan jetekşilik rölin atap ötip, onıñ bolaşaqta bilikten ketui investorlardı aytarlıqtay alañdatatının eskertken. «Nazarbaev otbası müşelerine qatıstı lauazım auıstıru jäne institutcionaldıq reformalar onı almastıruğa dayındıq jaqın bolaşaqta boluı mümkin ekenin körsetedi» dep jazadı avtor.

«Oqiğalardıñ örbui Qazaqstan bilik qwrılımında tübegeyli özgerister qarastırılıp jatqanın körsetti – bilikte mıqtı köşbasşı emes, barınşa wjımdıq jetekşilik jüyesi ornauı mümkin, ol birşama kürdeli sayasi landşaftqa äkeledi» dep jazadı Financial Times basılımı.

Otbasındağı qızmet auıstırudıñ mısalı retinde prezidenttiñ ülken qızı Dariğa Nazarbaevanıñ 2015 jılı prem'er-ministr orınbasarlığına jäne prezidenttiñ nemere inisi Samat Äbiştiñ wlttıq qauipsizdik komiteti törağasınıñ orınbasarı bolıp tağayındaluı atalğan. «Samat Äbiş bolaşaqta törağalıqqa tağayındalğan jağdayda tübinde bilik özge qolğa ötetindiginen belgi bergen bolar edi» delingen maqalada.

Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaev (ortada) pen qızı Dariğa Nazarbaeva kezekti ret merziminen bwrın ötken prezident saylauındağı jeñisti toylau şarasında. Astana, 27 säuir 2015 jıl.

Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaev (ortada) pen qızı Dariğa Nazarbaeva kezekti ret merziminen bwrın ötken prezident saylauındağı jeñisti toylau şarasında. Astana, 27 säuir 2015 jıl.

Bwğan qosa Nazarbaevtar otbası «şeteldegi dünie-mülikterin otanına qaytarıp jatır» degen sıbıs bar. «Mülikti [Qazaqstanğa] qaytarudı sayasi auısımğa dayındıq retinde qarastıruğa boladı. Investiciyanı üyge – Qazaqstanğa äkelu arqılı otbası özin eldiñ ekonomikalıq damuın ıntalandırıp, bağalaytın «jauapkerşiligi bar elita» retinde körsetedi… [Osı isimen] Nazarbaevtar otbası el biligi investiciyaların Qazaqstanğa qaytaruğa ıntalandırıp jürgen basqalarğa ülgi körsetedi» dep jazadı Financial Times.

Nazarbaev «wlt köşbasşısı» retinde özin almastıra alatın naqtı eşkim joğın «jaqsı biledi» delingen maqalada. «Sonıñ nätijesinde mıqtı instituttar mañızı eseli türde artadı, solayşa Nazarbaev özine mirasqor tabuğa tırısa ma, älde mıqtı instituttarğa süyengen wjımdıq basqaru stiline öte me degen saual tuındaydı. Bwl oğan Nazarbaevtar äuletiniñ bolaşağın qamtamasız etu üşin otbası müşelerin negizgi qızmetterge ornalastıru arqılı, keleşekte jalğız mwrager tağayındau boyınşa elita tarabınan da, twrğındar jağınan da keri reakciyağa jol bermeu üşin qosımşa payda tigizui mümkin» deydi maqala avtorı.

QAZAQSTAN JÄNE AFRIKA

Singapurlıq Channel News Asia telearnası saytında Qazaqstanğa Qıtaydıñ Şıñjañ-Wyğır avtonomdıq audanı (ŞWAA) törağası Çjan Çun'syannıñ kelgeni, kezdesu barısında qwnı eki milliard dollardıñ kelisimderine qol qoyılğanı turalı jazadı. Telearnanıñ sözinşe, bwl soma energiya, auılşaruaşılıq jäne önerkäsip salasındağı jobalarğa bölinbek.

Afrikalıq All Africa jañalıqtar saytında ötken aptada Qazaqstan men Belarus Liberiyamen diplomatiyalıq qarım-qatınastar ornatqanı, «bwğan deyin basqalar da aytqanday, barlıq sala boyınşa dostıqtı nığaytu jäne qoldauğa uäde bergeni» jaylı habarlağan.

Sonımen birge sayt Liberiyanıñ şeteldegi diplomatiyalıq missiyasın qamtamasız etu üşin «köp aqşa jwmsap jatqanın» sınğa alıp, al bwl uaqıtta özge elder – sonıñ işinde Liberiya diplomatiyalıq missiyaların aşqan memleketter de bar – «şığındarın azaytıp jatqanı» turalı jazğan. Äsirese Liberiya twrğındarına Şengen vizasın alu üşin körşi Gana, Kot-d’Ivuar nemese Nigeriyadağı europalıq elderdiñ elşilikterine baruğa tura keletindikten, viza olarğa tım qımbatqa tüsedi.

Anna KLEVCOVA

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: