|  |  | 

Twlğalar Äleumet

Batırdı eljiretken baldırğan kim?

bauırjan

Könergen fotosuret qolımızğa kezdeysoq kelip tüsti. Ol üşin äleumettik jelidegi ömirde beytanıs, onlayn-dosqa qarızdarmız. Uaqıt sını sarğaytıp, tozığı jetken fotosurettegi jüzinen meyirim şuağı tögilgen batır Bauırjan Momışwlın bar qazaq jazbay tanitını tüsinikti. Al Baukeñ eljirep, qwşağına basqan baldırğan kim? 

Suretti jwrt közinen jasıra twrıp, biledi-au degenderden swrau salğanbız. Bala kezinde batırmen suretke tüsu baqıtına ie bolğan bwrınğı bwrımı bir qarıs baldırğan, bügingi qazaq estradasındağı tanımal änşilerdiñ biri bolıp şıqtı. Oqırman üşin onı qalay anıqtağanımız emes, fotosurettiñ tarihı qızıq degen oydamız. Sol üşin sar­ğayğan surettiñ sırın swrap, änşiniñ özine habarlasqan edik.

– Bwl fotoda şamamen 7-8 jasar kezim. Meniñ äjem Nesipjamal Battalova qaysar minezdi, bir adamday än aytatın, öleñ şığarğan önerli kisi. Özi körikti, talğammen kiinetin sänqoy kisi, şeşen söyleydi. Arabşa hat tanitın. Ol kisilerdiñ jas kezinde äyel adamdardıñ qanşa önerli bolsa da, eldiñ aldında jürui öte qiın boldı ğoy. Äjemiz önerimen tanılmasa da, ziyalı qauım ökilderimen, ataqtı aqın-jazuşılarmen jaqın aralastı. Esimi elge belgili adamdardıñ äjemdi qwrmettep toy-tomalaqtarğa şaqıratını esimde. Äjem 12 nemere, 4 şöbere süydi. Solardıñ işinen jalğız meni önerge baulıp, «körsin, bilsin» dep janınan tastamay ertip jürdi. Kişkentay kezimde üydiñ aldındağı köleñkede meni otırğızıp qoyıp, qolıma neşe türli ertegi kitaptar, batırlıq, ğaşıqtıq jırlardı berip, oqıtıp qoyatın. Söytip, Alpamıs batır, Qambar batır turalı jırlardı äjemniñ arqasında oqıdım. Keyde oqıp otırıp müdirip qalsam, özi jalğastırıp äketetin sonday zerek kisi boldı, – dedi tanımal änşi.

Änşi bala küninde Şäkärim Qwdayberdiwlınıñ wlı Ahat atamızdı da öz közimen körgen. Wlı qaytıs bolğan kezde äjesi ekeui köñil aytuğa Semeyge barıptı. Bauır­jan atamızdıñ üyine barğan kün de änşiniñ esinde emis-emis saqtalğan.

– Ötirik aytpay-aq qoyayın, äjem keyde qattıraq söyleytin kisi edi. Erteñ qonaqqa baramız degen küni keşqwrım qattı dayındaldı. «Erteñ än ayt degende mayı­sıp aytpay qoyıp jürme», dep mağan bir wrsıp aldı. Tünniñ bir uağına deyin Bauırjan atamızğa arnap öleñ jazdı. Segiz jastağı boqmwrın bala eken demey mağan oqıp berdi, – deydi.

Sonımen, kelesi küni qariya eñ ädemi degen köylek-qamzolın kiip, nemeresin janına ertip, taksimen Bauırjan atamızdıñ üyine baradı. Fotosurettegi baldırğannıñ beynesine qarap jäne änşiniñ özi aytqanday şamamen 7-8 jastağı kezi dep jobalasaq, bwl 1970 jıldardıñ ortası, yağni Bauırjan Momışwlınıñ 65-ke qadam basqan tuğan küni boluı mümkin. Änşiniñ aytuınşa, äjesi tünde şığarıp äkelgen öleñin üyinde wmıt qaldırıp ketipti. Biraq sol dastarqan basında özi janınan suırıp, Bauırjan atamızğa arnauı­n aytıp beredi. Baukeñniñ añızğa aynalğan batırlığın, oğan degen halıqtıñ qwrmetin öleñmen jetkizedi.

– Odan keyin mağan än ayt­qızdı. Boyım kip-kişkentay bol­ğan soñ orındıqqa şığarıp qoydı. Qanday än aytqanım esimde joq. Äyteuir, Bauırjan ata qolımnan wstap twrğanın anıq bilemin. Än bitken soñ Bauırjan ata meni köterip alıp, betimnen süydi. Sa­qal-mwrtı betime tigen kezde titir­kenip şoşıp ketip, sosın külip jiberdim, dedi änşi.

Ömirde qanşa qatal adam bolsa da, balağa kelgende eljiremeytin adam bolmaydı. Bauırjan Momış­wlınıñ üyinde batır men bal­dırğannıñ sonday bir mezeti kadrğa tüsip qaladı.

Änşi demekşi, bala küninde Bauırjan Momışwlımen fo­toğa tüsken, büginde elge tanı­mal öner iesine aynalğan – Tolqın Zabirova. Batırdıñ şañı­ra­ğında tüsirilgen osı fososuret – ol üşin asa qımbat häm qadirli bwyım­dardıñ biri. Boytwmarday saqtap jürgen qasterli dünie. Ülkeytilip, ädemi fotojiekke sa­lınğan fotosuret qazir Tolqın Zabirovanıñ şañırağınıñ tö­rinde iluli twr.

Tolqın Zabirova: «Sol kezder esime tüsse, közime jas keledi. Ol kezdegi adamdardıñ şına­yı köñiline, bir-birine degen ıqı­­las-peyiline tañğalamın. Äjem­niñ Baukeñe arnağan öleñin üyde wmıtıp ketkenin menen kö­rip, wrısqan sätin sağınamın. Bauırjan atamızdıñ qataldığı, swstı adam ekendigi turalı köp aytıladı. Biraq men üşin jwmsaq minezdi, meyirimdi adam siyaqtı. Bwl fotosuret men üşin ğana emes, bükil qazaq üşin de ıstıq dep oylaymın», dedi.

Bauırjan Momışwlı men kişkentay baldırğannıñ beynesi saqtalğan fotosurettiñ tarihı osınday.

Arnwr ASQAROV,

«Egemen Qazaqstan»

Related Articles

  • KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

  • 14 naurız – Matematikter küni

    14 naurız – Matematikter küni

    Kafedra professorı Matematikter künine arnalğan «Tañğı Studio» tañğı şouında 15 naurız, 2025 14 naurız – Matematikter künine oray «Tañğı Studio» tañğı şouınıñ qonağı belgili ğalımdar: fizika-matematika ğılımdarınıñ doktorı, professor Qangujin Baltabek Esmatwlı men PhD-doktor Jwmabay Mädibaywlı boldı. Efirde olar matematikanıñ mañızdılığın, merekeniñ tarihın, qazaq matematikteriniñ ğılımnıñ damuına qosqan ülesin talqıladı. Professor Baltabek Esmatwlı matematikanıñ ğılımdardıñ patşayımı sanalatındığına toqtaldı. Ol bir jağınan ğılımi bilimniñ şıñında twrsa, ekinşi jağınan basqa pänderdiñ damuına negiz bolatın kömekşi ğılım ekenin atap körsetti. Ğalım şeksizdik pen matematikalıq esepteulerdiñ däldigin bildiretin π sanınıñ şığu tarihına da toqtaldı. Doktor Jwmabay Mädibaywlı bwl künniñ 1988 jıldan bastap «π sanı küni» (π – irracional san, şamamen 3,14142… teñ) retinde toylana

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: