|  |  |  |  | 

Köz qaras Tarih Qazaq handığına 550 jıl Qazaq şejiresi

JELTOQSAN – TÄUELSİZDİK TWĞIRI!

 JeltoqsanTura bügin, 1986 jılğı Jeltoqsan köterilisine 30 jıl tolıp otır. Aytulı oqiğağa baylanıstı bwdan 30 jıl bwrın qaymıqpay L.Brejnev atındağı ortalıq alañğa şıqqan Qazaq jastarı eresen erlik, qaytpas qaysarlıq körsetti. Bükil keñestik keñistikte alğaşqı bolıp totalitarlıq kommunistik bilikke qarsılıq tanıttı. Keybir derekterde alañda 20-30 mıñ adam boldı deydi. Basqa oblıs ortalıqtarında narazılıq tanıtqandardı qosqanda köteriliske keminde 50 mıñ adam qatısqanı aqiqat. Ayausız jazalau kezinde köptegen jas jigitter, aynalayın, altın qızdarımız jüzdep, mıñdap zäbir kördi. Quğın-sürginge wşıradı. Soqqığa wşırağandar tipti därigerge barudan üreylendi. Qanşama tağdır bülindi. «Jarılğan bas börik işinde, sınğan qol jeñ işinde» qala berdi. Büginde solardıñ bäri körgen qwqayın, tartqan azabın qorıqpay jariya etuge tiis.

Jeltoqsannıñ kezekti ızğarınan şoşığan bilik biıl atı-jöni belgili jeltoqsanşılarğa 60-70 mıñ teñgeden berip «qamqorlıq» körsetkendey boldı. Biraq äldebir işki «merez» jibir emes. Jeltoqsannıñ 30 jıldığına arnalğan resmi konferenciyanı ötkizuge kömektesetin bolıp uäde berip twrğan elordalıq äkimşilik te soñğı sätte jalt berdi. Osınıñ saldarınan «Qazaqstandağı Jeltoqsan (1986 j) köterilisiniñ tarihi jäne halıqaralıq mañızı» attı halıqaralıq ğılımi-praktikalıq konferenciya Astanadağı jeltoqsanşı jigitterdiñ janqiyarlıq äreketterimen äzer ötkizildi. Bwl jerde 1986 jılı wlt namısı üşin alañğa şığudan qorıqpağan Qwrmanğazı Aytmırzaevtıñ tağı bir azamattıq qaharmandıq jasağanın aytuğa tiistimiz. Özi otbasımen äzer otırğan bir bölmeli üyin satıp, aqşasın konferenciya ötetin bolıp kelisilgen «Radisson» qonaq üyine qwydı. Qazir bala-şağasımen jataqhanada… (Bälkim, «Kivi-ämiyan» siyaqtı birdeme wyımdastırıp, Qwrmanğazınıñ otbasına bir bölmeli bolsa da baspana alıp beruge kömektesermiz?!) Konferenciya halıqtıq tolqudı Jeltoqsan köterilisi dep tanıdı. Endi bwl köterilis resmi moyındaluğa tiis! Täuelsizdiktiñ tamırı – tarihta bolsa, twğırı –Jeltoqsan! Täuelsizdikti moyındap, Jeltoqsan köterilisin moyındamau – bwl tarihqa qiyanat, otarşıldıq piğılğa – qoldau, wltqa – opasızdıq. Jeltoqsannıñ otız jıldığı twsında jastıq şağın Otanımızdıñ keleşegi üşin qwrban etken barşa Jeltoqsanşılarğa ağa wrpaq atınan Alğıs aytıp, basımdı iemin! Rahmet, qaharman ini-qarındastarım! Sizder wlttıq ruhı qalğımağan keyingi jas wrpaq üşin önege bolıp, maqtan bolıp qala beresizder! Alla tağala barşañızğa wzaq ğwmır berip, baqıttı da, jaltaqsız Qazaqstandı köruge näsip etsin!!!
Marat Tokaşbaevtıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

  • Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • 14 naurız – Matematikter küni

    14 naurız – Matematikter küni

    Kafedra professorı Matematikter künine arnalğan «Tañğı Studio» tañğı şouında 15 naurız, 2025 14 naurız – Matematikter künine oray «Tañğı Studio» tañğı şouınıñ qonağı belgili ğalımdar: fizika-matematika ğılımdarınıñ doktorı, professor Qangujin Baltabek Esmatwlı men PhD-doktor Jwmabay Mädibaywlı boldı. Efirde olar matematikanıñ mañızdılığın, merekeniñ tarihın, qazaq matematikteriniñ ğılımnıñ damuına qosqan ülesin talqıladı. Professor Baltabek Esmatwlı matematikanıñ ğılımdardıñ patşayımı sanalatındığına toqtaldı. Ol bir jağınan ğılımi bilimniñ şıñında twrsa, ekinşi jağınan basqa pänderdiñ damuına negiz bolatın kömekşi ğılım ekenin atap körsetti. Ğalım şeksizdik pen matematikalıq esepteulerdiñ däldigin bildiretin π sanınıñ şığu tarihına da toqtaldı. Doktor Jwmabay Mädibaywlı bwl künniñ 1988 jıldan bastap «π sanı küni» (π – irracional san, şamamen 3,14142… teñ) retinde toylana

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: