كوز قاراس تاريح قازاق حاندىعىنا 550 جىل قازاق شەجىرەسى
جەلتوقسان – تاۋەلسىزدىك تۇعىرى!
kerey.kz
تۋرا بۇگىن، 1986 جىلعى جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە 30 جىل تولىپ وتىر. ايتۋلى وقيعاعا بايلانىستى بۇدان 30 جىل بۇرىن قايمىقپاي ل.برەجنەۆ اتىنداعى ورتالىق الاڭعا شىققان قازاق جاستارى ەرەسەن ەرلىك، قايتپاس قايسارلىق كورسەتتى. بۇكىل كەڭەستىك كەڭىستىكتە العاشقى بولىپ توتاليتارلىق كوممۋنيستىك بيلىككە قارسىلىق تانىتتى. كەيبىر دەرەكتەردە الاڭدا 20-30 مىڭ ادام بولدى دەيدى. باسقا وبلىس ورتالىقتارىندا نارازىلىق تانىتقانداردى قوسقاندا كوتەرىلىسكە كەمىندە 50 مىڭ ادام قاتىسقانى اقيقات. اياۋسىز جازالاۋ كەزىندە كوپتەگەن جاس جىگىتتەر، اينالايىن، التىن قىزدارىمىز جۇزدەپ، مىڭداپ ءزابىر كوردى. قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىرادى. سوققىعا ۇشىراعاندار ءتىپتى دارىگەرگە بارۋدان ۇرەيلەندى. قانشاما تاعدىر ءبۇلىندى. «جارىلعان باس بورىك ىشىندە، سىنعان قول جەڭ ىشىندە» قالا بەردى. بۇگىندە سولاردىڭ ءبارى كورگەن قۇقايىن، تارتقان ازابىن قورىقپاي جاريا ەتۋگە ءتيىس.
جەلتوقساننىڭ كەزەكتى ىزعارىنان شوشىعان بيلىك بيىل اتى-ءجونى بەلگىلى جەلتوقسانشىلارعا 60-70 مىڭ تەڭگەدەن بەرىپ «قامقورلىق» كورسەتكەندەي بولدى. بىراق الدەبىر ىشكى «مەرەز» ءجىبىر ەمەس. جەلتوقساننىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان رەسمي كونفەرەنتسيانى وتكىزۋگە كومەكتەسەتىن بولىپ ۋادە بەرىپ تۇرعان ەلوردالىق اكىمشىلىك تە سوڭعى ساتتە جالت بەردى. وسىنىڭ سالدارىنان «قازاقستانداعى جەلتوقسان (1986 ج) كوتەرىلىسىنىڭ تاريحي جانە حالىقارالىق ماڭىزى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا استاناداعى جەلتوقسانشى جىگىتتەردىڭ جانقيارلىق ارەكەتتەرىمەن ازەر وتكىزىلدى. بۇل جەردە 1986 جىلى ۇلت نامىسى ءۇشىن الاڭعا شىعۋدان قورىقپاعان قۇرمانعازى ايتمىرزاەۆتىڭ تاعى ءبىر ازاماتتىق قاھارماندىق جاساعانىن ايتۋعا ءتيىستىمىز. ءوزى وتباسىمەن ازەر وتىرعان ءبىر بولمەلى ءۇيىن ساتىپ، اقشاسىن كونفەرەنتسيا وتەتىن بولىپ كەلىسىلگەن «Radisson» قوناق ۇيىنە قۇيدى. قازىر بالا-شاعاسىمەن جاتاقحانادا… (بالكىم، «كيۆي-ءاميان» سياقتى بىردەمە ۇيىمداستىرىپ، قۇرمانعازىنىڭ وتباسىنا ءبىر بولمەلى بولسا دا باسپانا الىپ بەرۋگە كومەكتەسەرمىز؟!) كونفەرەنتسيا حالىقتىق تولقۋدى جەلتوقسان كوتەرىلىسى دەپ تانىدى. ەندى بۇل كوتەرىلىس رەسمي مويىندالۋعا ءتيىس! تاۋەلسىزدىكتىڭ تامىرى – تاريحتا بولسا، تۇعىرى –جەلتوقسان! تاۋەلسىزدىكتى مويىنداپ، جەلتوقسان كوتەرىلىسىن مويىنداماۋ – بۇل تاريحقا قيانات، وتارشىلدىق پيعىلعا – قولداۋ، ۇلتقا – وپاسىزدىق. جەلتوقساننىڭ وتىز جىلدىعى تۇسىندا جاستىق شاعىن وتانىمىزدىڭ كەلەشەگى ءۇشىن قۇربان ەتكەن بارشا جەلتوقسانشىلارعا اعا ۇرپاق اتىنان العىس ايتىپ، باسىمدى يەمىن! راحمەت، قاھارمان ءىنى-قارىنداستارىم! سىزدەر ۇلتتىق رۋحى قالعىماعان كەيىنگى جاس ۇرپاق ءۇشىن ونەگە بولىپ، ماقتان بولىپ قالا بەرەسىزدەر! اللا تاعالا بارشاڭىزعا ۇزاق عۇمىر بەرىپ، باقىتتى دا، جالتاقسىز قازاقستاندى كورۋگە ءناسىپ ەتسىن!!!
مارات توكاشباەۆتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى
پىكىر قالدىرۋ