|  |  | 

Көз қарас Сұхбаттар

«Нью-Йоркке келгелі мақсатыма бір табан жақындағанымды сеземін»


Нью-Йоркте тұратын қазақ Жолдас Өрісбаев.

Нью-Йоркте тұратын қазақ Жолдас Өрісбаев.

АҚШ-тағы басылымдардың бірінде тәжірибеден өтіп жүрген қазақ жігіті ол елдегі журналистика туралы, Нью-Йорктегі отандастары жайлы айтты.

Университетті Алматыда бітірген 25 жастағы Жолдас Өрісбаев АҚШ-қа білім бағдарламасымен барған. Қазір Нью-Йорк қаласындағы жергілікті басылымда тəжірибеден өтіп жүрген ол сол елде көрген-түйгенін әңгімеледі.

Азаттық: – АҚШ-қа қалай және қашан бардыңыз?

Жолдас Өрісбаев: – АҚШ-қа осыдан үш жыл бұрын Work and travel бағдарламасы бойынша келген едім. Ол кезде жаздық демалысымды осында өткізіп қайтқанмын. Содан кейін «осы жаққа жолым түссе екен, тәжірибе арттырып, кәсіби деңгейде білім алсам екен» деп біраз іздендім. Сосын университеттің соңғы курсында оқып жүрген шағымда интернет арқылы көптеген бағдарламаларды іздей бастадым. Коммерциялық емес ұйымның ұйымдастыруымен АҚШ-та өтетін «Журналистерге арналған тәжірибе арттыру» бағдарламасына қатыстым. Сол бағдарлама арқылы өткен жылдың сәуір айында Нью-Йоркке екінші қайтара келген едім. Қазір IFERS бағдарламасы бойынша жергілікті Red Hook басылымында тəжірибеден өтіп жатырмын.

Азаттық: – Қазақстанда жергілікті сайттарда жұмыс істепсіз. Қазір АҚШ басылымында тәжірибеден өтіп жүрсіз. Екі ел журналистикасында қандай айырмашылық бар?

Жолдас Өрісбаев: – Бұл жерден ең бірінші байқағаным – кез келген ақпаратты кем дегенде екі-үш дерек көзінен нақтылап беруге күш салатынын аңғардым. Нақтыланбаған ақпарат ешқашан жарияланбайды. Сосын өте жылдам жұмыс істейді. Мәселен, маңызды іс-шара өтіп жатқан болса, соған қатысты деректі кез келген жағдайда тауып, соған сәйкес ақпарат беруге тырысады. Үшіншіден, Қазақстанда әрбір басылымның тұрақты журналистері жұмыс істейді. Ал бұл жақта негізінен фрилансерлер жұмыс істейді екен. Әрі бұл өте тиімді екенін аңғаруға болады.

Азаттық: – Басылымға фрилансер болудың тұрақты тілшіліктен артықшылығы бар ма?

Жолдас Өрісбаев: – Бұл жерде фрилансерлер тәуелсіз. Саяси-әлеуметтік шараларға өздері барып, сол жерден өтімді сараптама жасауға тырысады. Сол жолда ізденеді. Материалдарын әртүрлі басылымдарға ұсынады. Бұл газет-журналдарда жарық көрген сараптама материалдардың өтімді болуына септігін тигізеді.

Жолдас Өрісбаевтың АҚШ-та тұратын қазақ боксшысы Қанат Исламмен түскен суреті.

Жолдас Өрісбаевтың АҚШ-та тұратын қазақ боксшысы Қанат Исламмен түскен суреті.

 

Ал Қазақстанда керісінше штаттағы журналист болуға тырысады. Әрине, жақсы сараптама жасайтын журналистер бар. Бірақ бір басылымға ғана тұрақты жұмыс істегеннен кейін ол ізденуді жоғалтады. Уақытын көп бөліп, қиналып сараптама дайындамайды. Бір жағы бұл бәсекенің жоқтығынан болса, екінші жағынан адам табиғаты тек өзіне қажет екенін сезген кезде ғана шынайы жұмыс істейді. Ал сақтандыруы бар кезде, мәселен, штатта жұмыс істеп тұрса, жақсы сараптама жасаса да, нашар сараптама жасаса да сол белгіленген көлемдегі қаламақыны алады. Яғни тұрақты жалақы басылымдағы жарияланатын сараптама материалдардың сапасына кері әсерін тигізеді.

Азаттық: – Тәжірибеден өту уақытыңыз аяқталған соң қандай жоспарыңыз бар?

Жолдас Өрісбаев: – Тәжірибемнің уақыты аяқталған соң елге қайтуға тиіспін. Бірақ о баста Lost немесе Bloomberg басылымдарында жұмыс істеу басты мақсатым болған. Негізгі қызығушылығым экономика, қаржы салаларындағы сараптамаларға қатысты. Яғни сол саладағы жаңалықтарға көбірек басымдық беремін. Өйткені қазіргі өте маңызды сараптамалар – сол салада. Мен атаған басылымдар тек осы салада жазады. Маған әзірге ондай мүмкіндік туған жоқ. Әйтсе де әлі сол мақсатта еңбек етіп жүрмін. Ол үшін өте мықты маман болу керек. Бірақ Нью-Йоркке келгелі мақсатыма бір табан жақындағанымды сеземін.

Азаттық: – АҚШ-та өзіңіз сияқты қанша қазақ бар? Олардың кәсіптері не?

Жолдас Өрісбаев: – АҚШ-та қазақтар Хьюстон, Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Чикаго және Сан-Францискода. Олардың әрқайсысында қазақ мәдени орталықтары бар. Қазақтардың ең көп шоғырланған жері ретінде Техас штаты айтылады. Бірақ менің есебім бойынша, Америкадағы қазақтар көп тұратын қала – Нью-Йорк. Қала өте үлкен. Бірақ кей кездері көшеден серуендеп жүрсең, қазақша сөйлесіп бара жатқандарды көріп қаласың. Мұндай жағдайларды бірнеше мәрте байқадым. Шамамен 8 мыңға жуық қазақ бар деп есептелінеді. Олардың бір бөлігі – Green card арқылы тұрақты тұруға келгендер, екіншілері – жұмыс визасымен келгендер. Одан басқа түрлі жолдармен келген қазақтарды көруге болады. Өздерінің Нью-Йоркке келу мақсаттарына байланысты кәсіптері де әртүрлі. Бірақ Қазақстанға, қазақтарға қатысты өтіп жатқан шараларға жиналып, бас қосып тұрады.

Азаттық: – Сұхбатыңызға рахмет.

Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Related Articles

  • ҚАНДАСТАРЫМЫЗҒА  ҚЫСЫМ ЖАСАЛМАСЫН!

    Марат Токашбаев Қазақстан мен Қытайдың ресми қарым-қатынасы өте жақсы бағаланғанымен, бейресми байланыстарына сызат түскен тәрізді. Қытайдағы қандастарымыз екі елдің өзара достық қарым-қатынасы негізінде Қазақстанға еш кедергісіз, заңды түрде емін-еркін келіп-кетіп тұрған болса соңғы кезде бұған тосқауыл қойылды. Бұл туралы бүгін “Қазақстан” баспасөз клубында өткізілген баспасөз мәслихатында (спикерлер Р.Жұмалы, М.Тоқашбаев, О.Қыдырәліұлы) айтылды. Мұндай жағдай ШҰАР басшылығына 2016 жылы тамыз айында бұрын Тибетті басқарған Чын Чуанго келгелі бері өршіп кеткен. Үстіміздегі жылдың басынан бері Қытайдың негізінен қазақтар тұратын аймағында, тұрғындардың ең алдымен шетелге шығатын төлқұжаттарын жаппай жинап алып, олардың Қазақстанға шығуына тыйым салынды. Бұрын Қазақстанға туысқаншылап немесе турист ретінде саяхаттап барған кез-келген қазақ тергеуге алынып қысым көрсетілуде. Айлап, апталап «саяси үйрену» орталықтарына

  • Қашқария Қазақтары немесе Алтышар (алтышаһар) Қазақтар туралы

    Бұл екі тариxи суреттің бірі Қашқар қаласында орналасқан Совет (сәбет) консулы. Жалпы, Шыңжаң өлкесінде қызыл қытай билігі орныққанға дейін (тіпті 1955ке дейін) Советтің бес үлкен консулы болған. Оның төртеуі қазақтар жиы қоныс тепкен Алтай, Шәуешек, Құлжа мен Үрімжіде орналасқан. Суреттегісі Қашқар қаласындағы консул. Екінші сурет Гоминдаң (国民党) билігі Шыңжаңға орнаған соң жеті аймақта саяси құрылтайлар ашып Үш аймақтағы төңкерістің қалған жеті аймаққа (Үрімжі, Құмыл, Ақсу, Хотан, Қашқар, тб) қанат жаюына тосқауыл болған еді. Сурет Гоминдаң үкіметінің Алтышар елді мекендегі белгісіз бір жиналысы. Осындай жиын, құрылтай кезінде жаңадан район (аудан) құру жұмыстары қолға алынды. Шыңжаң өлкесінің әкімшілік картасындағы көп аудандар (райондар) дәл осы кезеңде қалыптаса бастады. Сонымен бірге Ұйғыр ұлтының атауы

  • ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ

    «Қазақ радиосы» мен «Шалқар» радиосының назарына! ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ Кейінгі кезде «Қазақ радиосынан» немесе «Шалқардан» «Біздің ағай тамаша» әнін түрлі әншілердің орындауында жиі берілетінін байқап жүрмін. Бұл ән біздің жас кезімізде, өткен ғасырдың жетпісінші жылдарында шыққан болатын. Ол кезде «әйел құқығы» дүрілдеп тұрған кез. Әзіл-әжуасы бар (сөзі Оспанхан ағаныкі), әуені әдемі (Н.Тілендиев) ән жұрт арасына тез тарады. Өзі сол заманның, сол уақыттың талабымен жазылған шығарма болатын. Еркектердің әйелдеріне қолғабыс жасауы, көмектесуі өзекті болған тұс шығар. Оны үлкен де айтты, кіші де айтты: Жеңгей кетсе қыдырып Кеш келеді күн жүріп Ағай үйде отырады Шылпылдатып кір жуып Біздің ағай, біздің ағай біздің ағай тамаша! Осы сияқты әндердің тәрбиесі мен ықпалы

  • ҚЫЗЫЛБАСҚА ӨТЕ АЛМАЙ ҚАЛҒАН “ОРАЛМАНДАР”

    Олар – менің ата-бабаларым еді. Тама, алшын, тарақтыдан құралған, кілең ығай мен сығай, кеңес үкіметімен келіспейміз, орыстың мизамына кірмейміз деген 300-400 түтін.., кезінде Абылайдың өзі қасиетті Арқа жеріне қоныстандырған текті әулеттер, қарақшыны қақыратып жіберетін қорғауыл жігіт-желеңі бар, кез-келген көрші елдің хан-сұлтанына тіке кіретін би-төбесі бар, мыңғырған мал, жүк-жүк алтын-күміс қоры бар бақуатты топ Қызылбас-Иранға бет түзеген екен. Бұл топтың үдере көшкенінен зәре-құты қалмаған кеңес үкіметі жергілікті Қазақ комиссариатына арнайы тапсырма беріп, ауа көшкен Арқа қазақтарын алдарқату үшін жері шүйгін, ауасы саф Мерке жеріне отырықшы етуге барын салыпты. Ақсақалын жерге қаратпайтын, ақ анасының ақ сүті жолында жанын пида ететін кілең марғасқа жігіттер бастаған қалың көшті күн-түн деп тоқтамай, жетегінде бірнеше аты

  • ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ЛАТЫН ГРАФИКАСЫ НЕГІЗІНДЕГІ БІРЫҢҒАЙ СТАНДАРТТЫҚ  ЖОБАСЫ ӘЛІ ДЕ ШИКІ

    9 қазан күні қалың жұртшылыққа ұсынылған Қазақ тілінің латын графикасы негізіндегі бірыңғай стандартының жобасы дәл осы қалпында қабылдауға келмейді. Әлі де пісіретін тұстары баршылық. Мәселен, Ә әрпін білдіру үшін латынша «А» әрпінің жоғарғы оң жақ тұсына үтір қою (мендегі компта сол үтірді жоғары қою мүмкіндігі болмағандықтан осылай сөзбен жазуға тура келіп отыр–Авт), Ғ әрпі үшін латынша G әрпінің үстіңгі оң жақ тұсына үтір қою, И әрпі үшін латынша I әрпінің үстіңгі оң жақ тұсына үтір қою, Ө әрпі үшін латынша O әрпінің үстіңгі оң жақ тұсына үтір қою, Ш әрпі үшін латынша S әрпінің үстіңгі оң жақ тұсына үтір қою, Ү әрпі үшін латынша U әрпінің үстіңгі оң жақ тұсына

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: