|  | 

Әдеби әлем

Еркіндіктің ақырғы нүктесі

Бақытбек БӘМІШҰЛЫFD0BBE38-24B3-4DAB-BA7E-0FC8DB0FFB76_w987_s_s

“Еркіндіктің ақырғы нүктесі” өлең-романнан үзінді. Бір үзік сыр – “Жайлаудағы той”

Құлын ембес жұпар төс, суы балдай,
Тобылғысы түйедей, құры нардай.
Мынау сұлу өлкеге сұғын қадап, 
Ішіп-жейді ашкөздер құны бардай.

Көктеп кеткен қыналы төстің тасы,
Көп бұлақтар кәдімгі көздің жасы.
Үлбіреген қыпша бел бойжеткеннің,
Үкісіндей ырғалар шөптің басы.

Арқыраған сайынан өзен даусы,
Арғымақтың азанғы озанындай.
Айдын беті сарғыштап апамыздың,
Айран ұйтқан қаймақшып қазанындай.

Жер ошақтан жылтылдап жанған оттар,
Көк жүзінен сияқты тамған оқтар.
Жетісудың құны мен құндызындай,
Жартастағы жабысқан жарғанаттар.

Ақ саулықтар жататын қырға симай,
Алатаудың ақ мойнақ құлжасындай.
Анау жүзген көлдегі қыз-қырқындар
Аққу-қаздың кәдімгі құрдасындай.

Кербез жандар керіліп үй тігеді,
Көкейінен кейінің күй түледі.
Кер жорғаның киімі кежіміндей,
Келіншектің келер ме бір тілегі.

Ай мүйізін көтерген төбесіне,
Ақ серкесі айналған төресіне.
Ақтылы қой апамның құрты сынды,
Шаша салған жаймалап өресіне.

Құлын жатыр құлаштай бие бауда,
Мырзасындай талтайып, байдың шіреп.
Желі басы желікті, киелі аула,
Сауылады шелектеп саумал тілек.

Қабағына жиылып жасырын мұң,
Құшағына тығылып ғашығының,
Арулардай мүлгіген сәйгүліктер,
Ойлап тұрған ымыртта асылын мың.

Көбелек те көл-көсір өңірі тоқ,
Ләззат тапқан тасадан көңілі боп.
Шоқы ұшына шоңқиған жаңа тұрғы,
Күн шығыстан көрінді өмірі жоқ.

Бірі шауып, аяңдап, қаумаласып,
Тойда табар салымды сауға, нәсіп.
Шұбырған ел шұрқырап:
Бірі белден,
Балақты өрлеп, ал бірі таудан асып.

Ауылына іші де, сырты да асыр,
Шудабайдың дүркіреп түсіп жатыр.
Шығыс тұрғы қарайды сан-санатты,
Ішінде у бұрқырып, тысында әтір.

Ай қасқа ерден күміс нұр жарқыраған,
Ал аспанда қалқыған, шалқыған ән.
Екі жақтап, қырындап, тілеп майдан,
Аласұрып азбандар арқыраған.

Қалы кілем құды бір жайылғандай,
Жерден күпір деп сұрау жайың қандай?
Жетектеген ақ толқын көлдің беті,
Майдан торта кілкітіп айырғандай.

Сәбилер жүр сүйкімді тете міне,
Шешесінің ілесіп жетегіне.
Қарамайды маңғаздар қағып-соға,
Ұрысқан сайын оралып етегіне.

Босағаны жаулаған ол қарақтар,
Кілең қызыл, күрең бет домалақтар.
Кінәратсыз көкейде лаулап арман,
Жиып жатыр төр жақтан мол-мол ақпар.

Мән бермейді аландар борбайға аса,
Жарық шеке, кекше бай, торғай – қаса.
Дейтіндейін қалады-ау айыз қанбай,
Осы тойда осылар болмай қалса.

Жер ошақтың басында жарқын қарас,
Тырқылдаған тынымсыз қатын-қалаш.
Бүйірінен білініп сылбыр қыбыр,
Бүлкілдейді әредік батыр алаш.

Қойшы қайсы?
Даяшы,
Бала ғашық?
Мидай мүлде кетіпті араласып.
Ақ жаулықты арсыздау ала күшік,
Есіреді, еркелеп ала қашып.

Қазан жақтан қабарып, қақсағансып,
«Қарақұрттап» қояды қара қаншық.
Қуған болып, қуланып қалған қаңсып,
Нуға еніп барады қара басып…
………………………………………………………
…………………………………………………

Baqitbek Bamishuly

Related Articles

  • Азаттық жыры (Өмірхан АЛТЫНҒА)

      Күлкісін баланың, Әлдиін ананың, Кісінеуін жылқының, Боздаған  түйенің, О, ғажап киелі үн, Мен соны сүйемін. Киелі дауыстар, Жер  жарып тарады. Жұпыны тірліктен, Қорғанып  барады. Рухын жоймауға, Ертеңін ойлауда, Ұлы көш үдере көшуде, Сатылу ақшаға, алтынға. Жоқ мінез, қазақтың салтында.   Мезі боп, ыс түтек ғасырдан, Қанжардай атылған, Көктегі күнді жайлатып, Найзағай ойнатып, Арыстандай аһ ұрған. Намысын бермеуге, Жел сөзге ермеуге. Дінсіздің қолынан, Қиянат көрмеуге. Дінінен айрылып, Имансыз өлмеуге. Ізінен шаң борап, Өлгенін тоңға орап. Айқасқа мінген ұл, Айшылық жол қарап. Туы бар көтерген, Қолында  ардан ақ. Аталар шешімін, Ботасы жөн санап. Ұлы көш барады, Бір-бірін қаумалап.     Ұлы  құл, Қызы күң Болуды қаламас. Бұл тірлік тағдырмен, Бетпе-бет жағалас.

  • МҰХТАР МАҒАУИН. “МЕНІҢ ТҮРЛІ ТҮСТЕРІМ” (ӘҢГІМЕ)

    МЕНIҢ ТҮРЛI ТҮСТЕРIМ Кейiнгi кезде бей-берекет, сұрықсыз түстер көрем. Сұрықсыз ғана емес, мән-мағнасыз, күлгін, күңгірт. Әлдебір бекетке, мекенге жете алмай жатам. Пойыздан, белгілі-белгісіз тағы бір көліктерден кешігем. Жылғалы сайдың, көшенің, жолдың көз көріп тұрған арғы бетіне өтуге қаншама бөгесін табылады. Көбіне-көп әлдебір жалаңаш қабырғаға жапсарлас, қиғаш, тар баспалдақпен жүре алмай, кейде ортан белінен үзілген тұсына тіреліп, абдыраймын. Немесе, барар жолымда біріне-бірі жалғас, көріксіз, иесіз бөлме, далан, дәліздерді адақтай келе, денем сыймас тар қуыспен өту керек болады. Дағдарып, тоқырап тұрам. Ақыры, қиналып барып оянғанда, осының бәрі түс екенін біліп, қуанбасам да жеңілейіп қалам. Содан соң ойлаймын. Бұл не пәле. Әрине, жайсыз ұйқы, сыр бере бастаған денсаулық. Тек сол ғана емес. Жете

  • Торғайдан ұшқан көк торғай

    Аян -Сейітхан Нысаналин, ақын, жазушы Торғайдан ұшқан көк торғай (Журналист- жазушы, ақын Жұмат Әнесұлы туралы эссе) Қазақтың Ұлы даласының қай пұшпағы болса да қасиетті, қымбат маған. Бірақ, тұнып тұрған тарихы тарау тарау Торғай топырағын  қаршадайымнан  бір басуға құмартып,  көптен ойда жүр еді. Ақыры, реті келіп, «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш») іссапарға жұмсады. Арқалық әуежайынан түсіп, Амангелді мен Жангелді аудандарын  армансыз аралап, сапар оңтүстікке қарай ойысты. Ойдым ойдым орман тоғай , қыр белеске ұласқан құмдауыт жазық басталып,төңірегі балхаш жасыл төбешіктерге толы ботакөз бұлақ бастаулар тынысты ашып, кеңейтіп жібергендей. Керімсал самал іштен тына күрсініп, жанға ерек рахат сыйлады.  Көз ұшындағы  көкжиекте бұлың бұлың бұлдыраған  жатаған жоталарға  қарадым. Қызыл шағыл шаңғыт жолдардан бұлтылдап

  •       ҚҰРҚЫЛТАЙДЫҢ    ҚҰЯСЫ

      Түн түс көріп жатырмын, оятпаңдаршы!!! «Бүркіттің құясы түсетінін естіген едік, құрқылтай да болсын ба»,-деп отырғандар  қыран-топан ду күлді. Бірақ зілді емес.   Жас айырмашылығын ескерсек айқара қарыс алтылық бар, талқылық жоқ. Өтпелі дүниенің жолайырығына жеткен де біреуі тауға тартты, екіншісі сол қалпында  түсінен жаңылмаған кейпінде дауға тартты…жо, жо, жоқ. Зәудеғалам  алда-жалда ойпыл-тойпыл болса, кімнің қай жаққа танауы желбірейтінін уақыт анықтар. Оны өмір картинасы өзі сызып меңзеуге әлек. Түлен түрткен де ағадан қайыр болған ба? Болса көрелік.   Жөпелдеме де жасалған  тосын шешім тізеден қағып, ақ бас таудан шаң шығарса, жүрек қайда барып күнелтсін. Бәрібір кеудеден қашып кете алмай тулайды. Тулап-тулап тұралап қалады. Іле сала құзғындар шулайды. Бірақ сырттағы ызғырықтың

  • ҮШ КЕЗДЕСУ

    37- жыл құрбандарының аруағына арналған әңгіме   Жұмат ӘНЕСҰЛЫ ҮШ  КЕЗДЕСУ ӘҢГІМЕ 1 Өткен ғасырдың бас кезі, тамыз айы болатын. Күн ала бұлтты,  жанға жайлы қоңыржай самал есіп тұрған , түс әлеті еді. Тосын құмының солтүстік шетімен жалғасатын қыраттың етегін жайлап, аздаған малын күйттеген Түгелсін руынан   үш төрт  ауыл бар. Осы жердегі үлкен қазан шұңқырда көктем кезінде біраз қар суы жиналады. Бұл ауылдың адамы да, малы да жаздай осы суды қорек етеді. Түс кезі болғасын, бірер мал осы көлшіктің маңында жайылып жүр. Айнала тыныштық, биелер мен құлындар  тұрған желі  басындағы бірер адам болмаса, көзге басқа ешнәрсе шалынбайды. Бір кезде шеттегі қараша үйден ықшамдау киінген жас жігіт шығып, шеткеріректе байлаулы тұрған

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: