|  | 

Әдеби әлем

Еркіндіктің ақырғы нүктесі

Бақытбек БӘМІШҰЛЫFD0BBE38-24B3-4DAB-BA7E-0FC8DB0FFB76_w987_s_s

“Еркіндіктің ақырғы нүктесі” өлең-романнан үзінді. Бір үзік сыр – “Жайлаудағы той”

Құлын ембес жұпар төс, суы балдай,
Тобылғысы түйедей, құры нардай.
Мынау сұлу өлкеге сұғын қадап, 
Ішіп-жейді ашкөздер құны бардай.

Көктеп кеткен қыналы төстің тасы,
Көп бұлақтар кәдімгі көздің жасы.
Үлбіреген қыпша бел бойжеткеннің,
Үкісіндей ырғалар шөптің басы.

Арқыраған сайынан өзен даусы,
Арғымақтың азанғы озанындай.
Айдын беті сарғыштап апамыздың,
Айран ұйтқан қаймақшып қазанындай.

Жер ошақтан жылтылдап жанған оттар,
Көк жүзінен сияқты тамған оқтар.
Жетісудың құны мен құндызындай,
Жартастағы жабысқан жарғанаттар.

Ақ саулықтар жататын қырға симай,
Алатаудың ақ мойнақ құлжасындай.
Анау жүзген көлдегі қыз-қырқындар
Аққу-қаздың кәдімгі құрдасындай.

Кербез жандар керіліп үй тігеді,
Көкейінен кейінің күй түледі.
Кер жорғаның киімі кежіміндей,
Келіншектің келер ме бір тілегі.

Ай мүйізін көтерген төбесіне,
Ақ серкесі айналған төресіне.
Ақтылы қой апамның құрты сынды,
Шаша салған жаймалап өресіне.

Құлын жатыр құлаштай бие бауда,
Мырзасындай талтайып, байдың шіреп.
Желі басы желікті, киелі аула,
Сауылады шелектеп саумал тілек.

Қабағына жиылып жасырын мұң,
Құшағына тығылып ғашығының,
Арулардай мүлгіген сәйгүліктер,
Ойлап тұрған ымыртта асылын мың.

Көбелек те көл-көсір өңірі тоқ,
Ләззат тапқан тасадан көңілі боп.
Шоқы ұшына шоңқиған жаңа тұрғы,
Күн шығыстан көрінді өмірі жоқ.

Бірі шауып, аяңдап, қаумаласып,
Тойда табар салымды сауға, нәсіп.
Шұбырған ел шұрқырап:
Бірі белден,
Балақты өрлеп, ал бірі таудан асып.

Ауылына іші де, сырты да асыр,
Шудабайдың дүркіреп түсіп жатыр.
Шығыс тұрғы қарайды сан-санатты,
Ішінде у бұрқырып, тысында әтір.

Ай қасқа ерден күміс нұр жарқыраған,
Ал аспанда қалқыған, шалқыған ән.
Екі жақтап, қырындап, тілеп майдан,
Аласұрып азбандар арқыраған.

Қалы кілем құды бір жайылғандай,
Жерден күпір деп сұрау жайың қандай?
Жетектеген ақ толқын көлдің беті,
Майдан торта кілкітіп айырғандай.

Сәбилер жүр сүйкімді тете міне,
Шешесінің ілесіп жетегіне.
Қарамайды маңғаздар қағып-соға,
Ұрысқан сайын оралып етегіне.

Босағаны жаулаған ол қарақтар,
Кілең қызыл, күрең бет домалақтар.
Кінәратсыз көкейде лаулап арман,
Жиып жатыр төр жақтан мол-мол ақпар.

Мән бермейді аландар борбайға аса,
Жарық шеке, кекше бай, торғай – қаса.
Дейтіндейін қалады-ау айыз қанбай,
Осы тойда осылар болмай қалса.

Жер ошақтың басында жарқын қарас,
Тырқылдаған тынымсыз қатын-қалаш.
Бүйірінен білініп сылбыр қыбыр,
Бүлкілдейді әредік батыр алаш.

Қойшы қайсы?
Даяшы,
Бала ғашық?
Мидай мүлде кетіпті араласып.
Ақ жаулықты арсыздау ала күшік,
Есіреді, еркелеп ала қашып.

Қазан жақтан қабарып, қақсағансып,
«Қарақұрттап» қояды қара қаншық.
Қуған болып, қуланып қалған қаңсып,
Нуға еніп барады қара басып…
………………………………………………………
…………………………………………………

Baqitbek Bamishuly

Related Articles

  • Болам дейтін адам кем дегенде екі нәрсені ескеруі тиіс…

    Ақпанның ортасы мен сәуірдің басында екі мәрте АҚШ-қа іссапармен барғанымда Вашингтонның орталығынан көлікпен қырық минуттай жүретін жерде – Мэриленд штатының Роквилл қаласында тұрып жатқан қазақтың классик жазушысы Мұхтар Мағауин ақсақалмен жүздесіп, жата-жастана әңгімелесіп қайттым. Жасы 77-ден асқан шағында да өзіне тән жазу дағдысы мен дисциплинасынан айнымаған екен. Қазіргі күн тәртібі шамамен мынадай. Таңертең тұрғасын қазақша таңғы ас ішеді: бал қосқан жылы су, шағын құтыдағы женьшень тұнбасы, ірімшік, авокадо мен май жаққан ақ нан, бір жілік суық қой еті, сүт қатқан шай. Сосын бірден жазу бөлмесіне кіріп кетеді. Сырт-сырт еткен машинка дауысы үзілмейді. Түс уағында жарты сағатқа шығып, үй ішінде, патио-балконда аяқ жазып жүреді. Қолына немересі сыйлап, қатты тапсырып кеткен адым

  • «Тар жол, тайғақ кешудің» кейіпкері

     CЫРЫМ БАТЫРДЫҢ ШӨБЕРЕСІ  «Мен 60 жастамын. Екі әйелім бар. Алты баламның алды енді 17-ге толса, кішісі әлі төрт айлық. Қазір менің қолымда бар болғаны: 7 түйе, 30 бас ірі қара, екі киіз үй мен бір қыстақ қана. Малымның саны декретте белгілеген мөлшерден аспайды. Алайда «қазақ халқының азаттығы үшін көтерілісті бастап шыққан Сырым батырдың ұрпағы» деп мені қолда барымнан айырып, отбасыммен айдауға жіберді. Балаларым әлі жас, еңбекке қабілетсіз. Сондықтан қыс мезгілінде Жетісуға жер аудару отбасымды өлімге итермелеу болып саналады. Қалған 10-15 малым отбасымды жолда азықпен қамтамасыз етуге жетпейді. Менің бар малымды ала отырып, жер аударудан және тәркілеу тізімінен алып тастауыңызды Кеңестік Халық Комиссариатынан сұраймын…» (1928 жыл, 20 қыркүйек) Кеңестік халық комиссариатына

  • ҚУ- ҚУ, ДУ- ДУ

    Жұмат ӘНЕСҰЛЫ ҚУ- ҚУ, ДУ- ДУ ( Жұматтың әзілдері мен қалжыңдары)   «Беті бес елі қалың ұятсыз өсекші арамызда жүр екен ғой!» Ауылдағы жаңалықтарды үйден үйге жеткізіп отыратын бір ақ әйел бар. Оны жұрт “Қаражорға” деп атайды. Aуылға бір “жаңалық тараса “Кім айтыпты” деп сұрағанда, “Қаражорға” айтты” десе, бітті, “Ә,ә! Қаражорға айтса, қалт айтпайды” дейді екен жұрт. Содан ойда жоқта Қаражорғаға бір бәсекелес шығады. Соңғы кезде көрші қаладан жеткен “жаңалықтар” пайда бола бастайды. Сосын Қаражорға өзінен басқада “жаңалық” айтушыны іздеп, көршісінен: “Кім айтып жүр бұл әңгімені?” деп сұрайды. Көршісі: “Ауылсоветтің қатыны жексенбі сайын қалаға барып келеді, сол айтты” десе, Қаражорға: “Көтек! Беті бес елі қалың ұятсыз өсекші өзіміздің арамызда жүр

  • МЫСЫР ПИРАМИДАЛАРЫ: ҚАЛАНҒАН БА, ӘЛДЕ ҚҰЙЫЛҒАН БА?

    Таласбек ӘСЕМҚҰЛОВ  (Рим мен Спартактан басталып Сейiлбек Қышқашевпен аяқталған хикая)  Бұл хикаяны баян етпес бұрын осының бәрiне себеп болған, осы мақаланы жазып отырған автордың дүниета­нымына елеулi дәрежеде әсер еткен адамды үстiртiн болса да таныстырып өткен дұрыс шығар. … Мен онымен 1977 жылы таныстым. Әскерден келiп ҚазПИ-дiң филология факультетiне түсiп, бiрiншi курсты тәмәмдап, екiншi курсқа өткен кезiм. Ол да әскерден келiп, осы институттың тарих факультетiне түсiптi. Күз едi. Институт факультеттерiнiң арасында көркемөнерпаздар жарысы басталған. Өз факультетiмнiң атынан бәйгеге түсiп, домбырамен бiрнеше күй шертiп, сахнаның сыртына шыққанымда бiр жiгiт келiп қолымды қысып құттықтады. Аты Ерiк екен. Ерiк Көкеев. Ортадан биiктеу бойы бар. Сым­батты. Қоңырсары шашын сол жаққа қайырып қойған. Қылаң өңдi. Көзi… көзi

  • «Әтпіштің» әңгімесі

    Ықылас Ожайұлы I Ана жолы үстел басында бір топ жігіт «Абай жолындағы» Қодар мен Қамқа өліміне қатысты біршама сөзге келіп қалдық. Сондағы Құнанбай қолданған жазаны көбісі надандық пен ескілік қалдығы деп санайды екен. – Адамның ерік-қалауы деген болады, ол бүгінгі ата заңымыздың ақ парағына қара сиямен әдіптеліп тұрып жазылған, – деді алғаш сөз алған жігітіміз. – Сонда қайын атасы мен келіні… – дедім де кілт тоқтай қалдым, арғы жағын айтуға ауызым дауаламай. – Жоқ, – деді ол жұлып алғандай, – Бәрібір де адамның ішкі қалауына ешкімнің де араласуына жол берілмеуі керек. Сол кезде сөзге екінші опономентім араласты. –Немене, адамды міндетті түрде өлтіру керек пе? Мұнан кейін бұлай еш жасамаңдар деп

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: