|  | 

Көз қарас

«Орыстар неге кетіп жатыр?». Борис барлық шындықты айтты

439eb117d4c8031edff67bab2bc2eaf4-600x400

Қайда? Неге? Қазақстаннан кімдер кетіп жатыр? Білсеңіз, былтырғы жылы біздің елден Ресейге 23 589 орыс көшіп тыныпты. Кетіп жатқандардың 88 пайызы Ресейді таңдапты. Тегін емес-ау осы… Бір себебі бар.

Сamonitor.kz-те жарияланған мақаланы оқып осындай ойға қалдық. Аударып, ықшамдап ұсынып отырмыз. Мақаланың түп-төркінін түсінген адам оның неге және не себепті жазылғанын да бірден аңғаруы тиіс. Солай.kaz.365info.kz.

«Баламның соңынан бардым»

Алдымен Валерия Гуревичтен бастайық. 60-қа қараған шағында Петербургке көшкен.

«Неге өйттім? Баламның соңынан бардым. Осында оқуға түсті. Үйленді. Ресей азаматтығын алды. Өкінбеймін. Мұнда ет жақындарым тұрады. Еркін жүріп-тұрам. Бірақ, Қазақстан да қымбат маған. Жаман өмір сүргем жоқ ол жақта», — дейді зейнеткер.

Бұдан нені түсіндік? Қазақстандағы орыстардың тәуелсіздік тұсында өмірге келген үрім-бұтағы тарихи отанына оралып жатыр. Оқумен кетеді. Отбасын құрады. Қалады. Біржолата. Көніп жатса, артынан ата-анасын да ала кетеді.

Әке-шешесі Қазақстанда қала беруі де мүмкін. Аға буын өскен ортасын қиюы да қиын ғой. Балаларын ұстамайды, алайда. Солай. Бірақ, бізді қызықтырған бұл кейіпкер емес.

Борис не дейді?

Сamonitor-ға пікір білдірген келесі адам аты-жөнін айтпапты. Неге өйтті екен? Ақыр айтты ғой ойын. Атын неге жасырады?

«Тоғызқабатты үйде тұрам. Осындағы 5 отбасы Ресейге көшкелі жатыр. Жалпы, жақсы бәрі. Бірақ, бір түйткіл бар. Жұрт көшіп жатыр. Орыстарды айтам. Себебі, ертеңінен үміт жоқ. Тұрмысында да, жұмысында да. Трайбализм тамыр жайған. Ұлттық мәселе тағы бар. Баламды оқытатын жер жоқ, қазір. Білім жоқ. Саяси бағдар да белгісіз. Қазақ тілін жанталасып енгізіп жатыр. Латынын тағы қосты», — дейді Борис (мақала авторы осындай лақап ат беріпті оған).

Борис те Ресейге кетпек. Жалығыпты. Мезі болыпты. Білсек, бұл кісі мұғалім. Сабақ береді. Сабақ үстінде елдегі былықтарды айтса, қарсы шығатын студенттер шығыпты.

«Қарашы өздерін, мені патриот емессің деп айыптайды. Олар кім соншама? Қысқасы, арты айғаймен аяқталды. Мұны қойшы. Студенттердің арасында сәләфиттер пайда болды. Содан қорқам. Өз идеяларын тықпалап жүр олар. Билік әрекет етіп жатыр. Бұдан нәтиже бола ма? Белгісіз. Қысқасы, қолды бір сілтедім де Ресейге көшіп кеттім…», — дейді ол.

Борис былтырғы жылы Қазақстаннан Ресейге кеткен 23 589 адамның бірі. Ол енді оралмайды…

«Айта алмаймын. Білмеймін. Белгісіз»

Әрі қарайғы әңгімеде Борис одан сайын ашыла түсіпті. Ағынан жарылыпты.

«90 жылдарға қайтып оралған түріміз бар. Орыс жастары кетіп жатыр. Артынан әке-шешесі де ілесуде. Неге бұлай?

Аты бар, беделі бар ЖОО-ларға кіріңізші. Орыс студенттерінің үлесі 3-4 пайыздан аспайды. Жоқ, Алматыда орыс аз емес. 30 пайыздай бар. Бірақ, жастары кетіп жатыр. Олар қайта орала ма? Айта алмаймын. Білмеймін. Белгісіз.

Ресейге кетіп жатқандардың арасында азиаттар да көп (Бористің бұл арада кімдерді меңзегенін түсінбедік)».

Байқаймыз, Борис бәрін байқайды. Көріп жүреді. Ойлап жүреді.

«Адамды ұлтына, шыққан тегіне қарай бөлген дұрыс емес. Тек қазақтар істейтін, тек орыстар істейтін мекемелерді көргем. Қауіпті бұл. Қоғам бүлінеді бұдан.

Айталық, неліктен көшелерде еуропеоид полицейлер жоқ? Неге көрмеймін оларды? Салық органдарында, прокуратурада, соттарда орыстар неге жоқтың қасы?

Жоқ, мен ешкімді ренжіткім жоқ. Бірақ, бәрібір ойлайсың. Әрі қарай не болады? Орыспын мен. Бірақ, ешкімге керегім жоқ екен. Не істеймін сонда?» дейді ол.

Борис полицейлер туралы айтты. Еуропеоидтар жоқ деді олардың арасында. Иә, жоқ. Бірақ, мұны орыстардың өзінен сұрау керек шығар, Борис? Бәлкім, олардың бұл салаға барғысы жоқ шығар? Қалай ойлайсыз?

Соңында

Былтыр Қазақстаннан көшкендердің көпшілігін 30-34 жас аралығындағы жастар құраған. Бұлар 4050 адам. 25-29 жастағылар – 3630 адам. 35-тен 39-қа дейінгілердің арасында 3375 адам көшкен Қазақстаннан. Дерлігі Ресейді таңдаған. Солай.           kaz.365info.kz

Related Articles

  • Бердібек Сапарбаев: Қызметтен кетсем, жастарға сабақ беремін

    “Ауылдағы жастар жалқау боп кетті”, ал “шетел көрген жастар тек әкім болғысы келеді” дейді…     Ақтөбе облысының әкімі Бердібек Сапарбаев зейнеткерлікке шыққанда  жастарға сабақ берсем дейді.  Алпыс бес жастағы Б.Сапарбаевты «ауылдағы жастардың жалқау боп кеткені», ал «шетел көрген жастардың тек әкім болғысы келетіні» қынжылтады екен.  – Бердібек Мәшбекұлы, сіз облыс әкімі, министр, премьер-министрдің орынбасары сияқты қызметтерді атқардыңыз. Бір кездері ақпарат құралдары сізді «спецназ Сапарбаев» деп бағалаған еді. Бұл сіздің үнемі қиын салаларға, түйіні көп аймақтарға басшылыққа баратыныңызды айтса керек. Дегенмен де сіздің жұмыс істеу принципіңіз қандай? Ашық әңгімемізді осыдан бастасақ. – Жұмыс істеу тәсілім өте қарапайым, халықпен жақын араласып, барлық мәселені өз көзіммен көріп, жұрттың арызын өз құлағыммен естіп, мәселені тез

  • КЕЛЕСІ АЙДЫ «КӨКЕК» ДЕЙІК

    Қазақша ай аттарында «апрель» айын «Көкек» дейді. Ал «сәуір» қайдан пайда болды? Оның тарихы мынандай: 1990 жылы 24 «апрельде» арнайы заңмен Қазақстанда президенттік билік енгізілді. Тура сол күнге Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің органы «Халық Кеңесі» газетінің алғашқы саны жарық көрді. Бұрын «апрель» сөзі қолданыла беретін. Компартияның қылышынан қам тамып тұрса да жаңа басылымда ай аттарының қазақша берілгенін көңіліміз қалап тұр. Алайда бір аптадай ғана бұрын Орталық Комитеттің апрель Пленумы өткен. Оны қалай жазамыз? «КПСС Орталық Комитетінің Көкек Пленумы» десең бас кетеді. Содан газеттің бас редакторы СарбасАқтаев жол тапты: «Сәуір Пленумы» дейік деп. Осы тіркестегі «сәуір» сөзі біртіндеп барша басылымдарға ауысты. Одан кейін «Орталық Комитет» те, «Пленум» да жойылды. Бірақ қазақша

  • ЗАҢСЫЗ АЛЫНҒАН ҒЫЛЫМИ АТАҚ-ДӘРЕЖЕЛЕРДІ ҚАЙТАРЫП АЛУ КЕРЕК – ТЫНЫСБЕК КӘЛМЕНОВ

    Сіз Қазақстандағы ғылыми зерттеумен айналысатын белді институттың басшысысыз. Әңгімемізді институттың тұрмыс-тіршілігінен бастасақ… Математика және математикалық модельдеу институты – бүкіл Қазақстандағы математиктерді біріктіретін бірден-бір ғылыми орта. Барлық филиалдарды есептегенде штатта 195 адам жұмыс істейді. Оның 150 шақтысы Алматыда, қалғаны Шымкент, Қарағанды, Түркістан, Тараз, Астана қалаларында. Біз бүкіл математиктердің ұжымы сияқтымыз. Олардың ғылымын тыңдап, әлемде қандай ғылыми жаңалықтар ашылып, қандай мәселелер шешіліп жатқанын – барлығын институтта айтып отырамыз. Кез келген ғылымға бүкіл жер жүзінде не болып жатқанын біліп отыратын, бәрінің бағдарламасын қарап, бекітіп отыратын ұжым керек. Біздің институт – сондай ұжым. Математика – жастардың ғылымы. Өйткені гуманитарлық ғылымдарда жалпылама анализ жасау болса, математика тереңге баратын ғылым. Тереңде жатқан нәрсені жіңішке қылып қазу керек. Жалпы

  • ВЕНГРИЯ – ҚАЗАҚСТАН 2:3

    Ғалым БОҚАШ Будапеште Қазақстан ұлттық құрамасының ең жақсы ойындарының бірін көрдік. Еркебұлан (Сейдахмет) мен Бақтиор команданың бойына он шақты жыл бойы көрінбей кеткен батылдық пен шеберлік бітірді. Болашағы зор жас футболшылар. Стоилов “Астананы” жаттықтырып жүріп, жергілікті ойыншыларды әбден зерттегенін, өздеріне шақ техникасы мен қуатын сарқа жұмсатуды үйренгенін көрсетті. Қазақстандықтар допты ұзақ ұстауды, дәл әрі алысқа пас беруді меңгеріпті. Ненад тәжірибесін танытты. Роман жеңіс үшін көп еңбек сіңірді. Бауыржан нағыз диспетчер ретінде көрінді. Дмитрий мен Евгений бірнеше мәрте жоқ жерден доптан айырылып жатты. Соңғы жиырма шақты жыл ішінде Еуропада ортадан төмен құрамаға айналған венгриялықтар көп қателесті, өте сапасыз, сылбыр ойнады. “Групама Аренаға” жиналған аз санды жергілікті жанкүйерлер ызаға булығып, ысқырып жатты.

  • ҚЫТАЙДАҒЫ МҰСЫЛМАН ЭЛИТАСЫНЫҢ КҮРДЕЛІ ТАРИХЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ШЫҒЫС ТҮРКСТАНҒА ЫҚПАЛЫ

    Шығыс Түркістандағы (新疆) Қазақтар мен Ұйғырлардың саяси, мәдени, әлеуметтік-экономика тариxын көбінде орталық азияның саяси ауанымен тығыз байланыстырып жатамыз. Бәлкім, дұрыс да шығар. Бірақ, мен оның ішкі қытайдағы МҰСЫЛМАН ЭЛИТАСЫмен де тығыз қатысы барын баса айтқым келеді. Қытайлар жалпы мұсылмандарды ҺУИЙ (回) деп иероглиф таңбамен таңбалаған. Жалпы мұсылман жұртын ҺУИЙ МИНЬ (回民) дейді. Мысалы Шыңжаңның бұрынғы губернаторы Яң Зыңшин (杨增新) 1918-1922 жылдары орталық Пекин үкіметіне Алашорда мен Түркістан автономиясы туралы жеделxат жолдағанда “орталық азиядағы һуий миньдар (яғни мұсылмандар) бірігіп респубилика құрып жатыр” деген ситат келтіреді. Сосын Тибет мұсылмандарын- 藏回 (Заң Һуий), Қашқариядағы Ұйғырларды- 缠回 (Чан Һуий), Монгол мұсылмандарын- 蒙回 (Мың Һуий) деп атаған.  Осы Һуийлардың (яғни мұсылмандар) ішінде саны мен сапасы,

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: