|  |  | 

Көз қарас Мәдениет

КЕЛЕСІ АЙДЫ «КӨКЕК» ДЕЙІК

Қазақша ай аттарында «апрель» айын «Көкек» дейді. Ал «сәуір» қайдан пайда болды? Оның тарихы мынандай: 1990 жылы 24 «апрельде» арнайы заңмен Қазақстанда президенттік билік енгізілді. Тура сол күнге Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің органы «Халық Кеңесі» газетінің алғашқы саны жарық көрді. Бұрын «апрель» сөзі қолданыла беретін.
Компартияның қылышынан қам тамып тұрса да жаңа басылымда ай аттарының қазақша берілгенін көңіліміз қалап тұр. Алайда бір аптадай ғана бұрын Орталық Комитеттің апрель Пленумы өткен. Оны қалай жазамыз? «КПСС Орталық Комитетінің Көкек Пленумы» десең бас кетеді. Содан газеттің бас редакторы СарбасАқтаев жол тапты: «Сәуір Пленумы» дейік деп.
Осы тіркестегі «сәуір» сөзі біртіндеп барша басылымдарға ауысты. Одан кейін «Орталық Комитет» те, «Пленум» да жойылды. Бірақ қазақша ай аттарының ішінде көзге шыққан сүйелдей боп арабша «сәуір» сөзі қалып қойды. Енді соны неге түзетпеске?!

Сондықтан еліміздегі 2018 жылғы төртінші айды «сәуір» деп емес, «КӨКЕК» деп жазайық! Күллі қазақ тілді басылымдарды осыған шақырамын.

Marat Baidildauly ның facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • Джордж Вашингтонмен салыстыратындар не білімсіз не пропагандист. Ұқсайтыны – 1, ұқсамайтыны – 1001.

    Вашингтонға теңеудегі жалғыз аргумент “тұңғыштығы.” Жағымпаз жандардың “жай айқайынан” осыны ғана көремін. Қазақстанның тәуелсіздік алуы бізге тәуелді емес факторлардан туды. Н.Назарбаев болмаса басқа біреу президент болушы еді. Сонда тек бірінші болғаны үшін төбемізге көтеруіміз керек пе? Вашингтон секілді мәртебеге ие болу үшін 2000 жылы кетіп қалуы керек еді, екі мерзімнен кейін. Вашингтон екі мерзімнен, ешқандай конституциялық шектеу әлі жоқ кезде, өз еркімен кетті емес пе? Неге сонымен салыстырмайсыңдар. Вашингтонның туған інісі елдегі ірі бизнесті өзіне меншіктеп алған жоқ қой. Неге салыстырмайсыңдар? Вашингтон тәуелсіздік үшін соғыста көш бастады ғой. Ұлыбританияға қарсы үлкен соғыс болды. Қазақстанның тәуеліздік алуы үшін соғыс болды ма? Әлде жеке басына тәуекелге тігіп КСРО үкіметіне қарсы шықты ма?

  • Қазақстандағы билік жүйесінің сәлде болса өзгеруі өңірдегі гео-саяси жағдайға да ықпал етуі мүмкін.

     Соңғы жаңалық Қазақстан xалқына ғана емес әлемнің біраз еліне де тосын жағдай болды. Қазір орталық азияны қалыптасқан өңірлік гео-саяси жағдайда жаңа саяси таңдаулар мен саяси қарым-қатынастар күтіп тұрғаны айқын. Әлемдегі біраз алпауыт елдің назары Қазақстанда. Менің түсінігімше алпауыт елдер орталық азияға астыртын жаңа жоспарларды ойластырды, соның ішінде ең орайлы кезең саяси жүйенің бір форматтан екінші форматқа ауысуы, тб. дегендей… Алпауыт елдер ауыз салмай жатып президенттің тосын мәлімдеме жасап биліктің ауысуын бастап кетуі шынымен саяси тактика саналады. Ақш-Қытай, Қытай-Батыс, Қытай-Ресей, Ресей-Батыс, Ресей-Ақш қатынастарына байланысты тұтас орталық азия жаңа саяси күрделі таңдауға дөп келген еді. Бұндай күрделі өткіншіде әлем назары орталық азиядағы ішкі-сыртқы саясатты көбірек бақылауға алатыны рас. Сондықтан тұтас орталық азияда

  • Тәңіртау мен Алтай арасы – Қазақтың ата қонысы 

    Бүгінде Қытайдың солтүстік-батысындағы Шынжаң провинциясының Алтай, Тарбағатай, Іле, Үрімжі, Санжы, Баркөл және Бұратала өңірлері бағызы заманнан көшпенділердің, соның ішінде қазақты құрған көшпелі тайпалардың ата мекені болғаны белгілі. 2000 жыл ілгері бұл өлкелерді Сақтар, Нүкүздер, Усүндер (үйсін) мекендеген. Усүндер туралы сол замандағы Қытай деректерінде : «Усүндердің түтін саны 120 мың, халық саны 630 мың, садақты әскер саны 180 мыңнан асатын, батыстағы ең ірі мемлекет», – деп көрсетеді. Ал шындығында Усүн ұлы Ғұндардың қарастылығындағы ел болатын. Оларды Ғұн тәңірқұты Нүкүздерге қарсы аттандырған, олар Нүкүздерді жеңіп Іле, Тәңіртауды жайлаған. Ғұн мен Хан патшалығы арасындағы соғыс кезінде де Усүндер Ғұн жағында болды, Ғұндар олардың Хан патшалығымен тікелей қарым-қатынас орнатуына жол бермеген. Усүн ханының ғұн

  • Бәрі жақсы дегенмен бары ақсауда

    2018 жылы еліміздегі үш бірдей МӨЗ жаңаландырудан өтіп, толық жаңғырды деп жарияланды. Енді олар елімізді мұнай өнімдерімен толықтай қамтамасыз ететін болды деп бөркімізді аспанға аттық. Ресми деректер ішкі рыногымыз бензинмен -93,2., дизельді отынмен -91,1пайызға отандық өніммен қамтамасыз етіледі деп жариялады. Энергетика министрлігі тіпті Ресейден сатып алынатын дизельді отын көлемі 40 мың тоннаға дейін азайып, ал авиациялық керосин мүлде алынбайтынын да айтып қуантты. Осындай қуанышты хабарлар болып жатқанымен оның ішкі сырлары басқа болып шықты. Оны Мәжілістегі «Халықтық коммунистер» фракциясы ашып отыр. Фракция жетекшісі Айқын Қоңыров авто отын өндірісі осылай артты деп жақсы хабар таратқанымызбен жаздық дизельді отынның бағасы 21.9%, ал қыстық дизельді отынның бағасы 26.2% артқанын айтады. Ішкі рыноктың сұранысы толық

  • Алматыда көп балалы отбасыларға домбыра таратылды.

    Алматыда көп балалы отбасыларға домбыра таратылды. Қайырымдылық шарасы барысында қолдарына домбьра алған балалар ән-күйден шашу шашты. Рухани жаңғыру жобасы аясында ұлттық бұйымдарды насихаттап жүрген бастамашыл топ әр отбасына бір домбырадан сыйлауды жөн санапты. Алайда ынталы балалар көп болғанадықтан бір жанұяға екіден, үштен ұлттық аспап берілді. “Балалар телефон, теледидарға телмірмей, қоңыр домбырамен сырласса әлдеқайда пайдалы болмақ. Қазақ арман-тілегі, қайғы-мұңы мен қуанышын қос ішекке сыйдырған, қолына қоңыр домыра алса баланың арманы асқақ, ойы ұшқыр болады”, – деді игі іске ұйытқы болған ұлт жанашыры Салтанат Өмірәлі. Қазақтың көне мұраларын бүгінгі заманға сай ғып насихаттауды мұрат қылған Салтанат Өмірәлінің айтуынша бұндай шара әліде жалғасын табады. “Елбасымыз домбыра күнінде арнайы бекітіп берді. Домбыра күні қарсаңында

1 пікір

  1. Ансардын мамасы

    не керегі бар қайта-қайта біресе сөздерді, біресе алфавитті, көше аттарын, біресе қала не ай аттарын өзгертіп? Сәуір көпшілікке көкектен де жақынырақ, айтуға да жеңіл, ресми түрде де әлдеқашан қабылданып кеткен. РЕсми құжаттарда ешкім көкек деп жазбайды, әрі бұл құс атауы. артық рет адамды шатастырып қажеті жоқ. ондай логикамен онда ескі қала аттарын да қайтарайық, есімдерді де, т.б. Біз, қазақ, осылай болмайтын нәрселерді сөз қылып көтере береміз, одан да технологияларды дамыту керек, ескілікке бұрыла бермей. қайдағы бір сөздерге жабыспай. тіл деген ол өзгермелі дүние, бір сөз келеді, екіншісі кетеді, жаңадан пайда болады. адамына, уақытына қарай толысып не азайып отырады. оған сырттан күштеп ешнәрсе істей алмайсың. адамның есейгені сияқты. одан да білім мен ғылымды дамыту керек, өзіміз пайдаланатын, ұрпаққа қалдыратын, тарихта атыңды жаздыратын ұлтыңды танытып. ал қазақ тілі қазақтан басқа ешкімге керек емес әлемде. қазақтың ішінде тіпті кейбір қазақтарға қажеті жоқ.

POST YOUR COMMENTS TO Ансардын мамасы (Cancel)

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: