|  |  | 

Тарих Тұлғалар

Тіккен туы жығылмаған Ер Жабай

Ағашта, биікті айтсаң, қарағайды айт,
Жігіттік, ерлікті айтсаң, Бөгембайды айт!
Найзасының ұшына жау мінгізген -
Еменәлі керейде ер Жабайды айт! 41796962_424702281387694_530873892114268160_n

Ер Жабай батырдың  340 жылдық мерей тойы қарсаңында, Алматы қаласында қыркүйектің 15 күні  “Тіккен туы жығылмаған Ер Жабай” атты ғылыми конференция болды. Тарихшылар мен жазушылар батырдың тарихи ерліктері мен ауыз әдебиетіндегі тарихи бейнесі туралы баяндамалар жасады. Мақсұт Темірбаев, Асқар Сәбит, Зиябек Қабуки-Шоқан, Нәбижан Мұқаметxанұлы, Жәди Шәкенұлы, Уатқан Сәипіл, Әбділдә Салықбай, Әбубәкір Қайран, Асқар Сабит, Айбын Әубәкір- қатарлы белгілі жазушылар мен тарихшылар, Жабай батыр ұрпақтары қатысты.

  Ер Жабай батырдың 340 жылдығына( екі жылдан соң) орай мұшәйра (көркем шығарма, ғылыми мақала, жыр, өлең т.б) жарияланатын болды. Ер Жабай батырдың атына қор құру, Қалмақтардың қас жауы болған (батырдың басын алуға кезінде жоңғарлар бәс тіккен) Ер Жабайдың атын тану, таныту мақсатында Моңғолия, Қытай, Қазақстан, сонымен қатар Еуропа елдеріне тарап кеткен қазақтар көк тудың астына, егеменді елімізге жиналмақ. Іс-шараның соңы асқа ұласты. 

Сонымен қатар жиын барысында шеттегі қазақтарға “Отан -оттанда ыстық” деген тықырыпта көші қон мәселесі талқыланады. Оған Алматы қаласы көші қон полицисы өкілдерінің қатысуымен құқықтық, құжаттық мәселелер талқыланды.

Kerey.kz

Related Articles

  • Есбол Күрсарыұлы (1550-1654)

    Ақсары-Күрсарыдан Күрсары керей болып бөлінетін екі атаның негізін қалаған Есеналы мен Есбол Сібір жұртын билеген хандарға қызмет көрсетіп ел басқару ісіне араласқан және он алтыншы ғасырларда өмір сүрген адамдар. Есеналы мен Есболдың аралары бір мүшел жас еді деп айтады көнекөз қариялар. Заманында Сібір хандарының әскербасы және орданың бас кеңесшісі болған Есеналының тәрбиесінде болған Есбол да ат жалын тартып мініп ержеткеннен кейін ағасының жолын қуып ел билеу істеріне араласты. Сібір хандарының балаларына көкілташ болумен қатар елшілік міндеттерді де, әскери іс-қимылдарды үйлестіруді де мойнына жүктеген Есеналының Есболдың тәрбиесіне ықпалы зор болды. Бір мың бес жүз жетпісінші жылдардың орта шенінде (жылқы жылында) Строгановтардың қаржылай көмегіне және Мәскеу патшасының қолдауына сүйенген орыс воеводасы, әрі

  • Сібір жұрты немесе КӨШІМ хандығы құлағаннан кейін Батыс Сібір аймағында өзгеріске ұшыраған жер-сулардың байырғы атаулары.

    Шарлақ уезіндегі ел, жер, су атауларының шығу төркіні Қазіргі Солтүстік Қазақстан облысының Уәлиханов және Ақжар ауданының жері Совет үкіметі орнаған алғашқы жиырмасыншы жылдары Ақмола губерниясына қарасты Орехов ауданының негізінде құрылған Шарлақ уезінің қарамағына қарады. Оның құрамында он бес болыстық әкімшілік болды. Осы он бес болыстың ішінде Алабота, Қойтас, Қорған (кейіннен Қара Ой болысы атанды), Қызылағаш, Керей, Теке, Қарауыл (бұрынғы Николаев болысы) болыстарының негізгі бөлігі қазақтар болғандықтан көшпелі болыстар атанған еді. Бұл болыстар қазіргі көршілес Уәлиханов және Ақжар аудандарының аумағы. Қалғандары: Добровольская, Дробышев, Котельниково, Орехово, Покров, Русская Поляна, Степанов, Черноусов болыстары Омбы облысына берілді. Бұланбай ауылының тумасы Зейнолла Оспанұлын ауыл балалары «Зәкен әтәй» деп атайтын едік. Ел мен жердің тарихын, осыған

  • Хуаң ПУ әскери мектебінен білім алған Шығыс Түркістандық қазақтар

    Eldes Orda 20-шы ғасыр басында дүние жүзінде төрт үлкен әскери оқу орны болса, соның бірі- Хуаң ПУ әскери мектебі (黄埔军校) деп жазады қытай жазушылары. Шынымен де бұл әскери мектептің дәуірлік рөлі ересен зор болған. Бүгінгі қытай мемлекетінің қалыптасуына тікелей тариxи ықпал жасаған үздік оқу орны. Минго үкіметінің президенті Жаң ҚАЙШЫ (蒋介石) өзінің саясаттағы өмірін осы әскери оқу орнында орынбасар меңгеруші болудан бастаған. Тіпті, көменес қытайдың премьер министрі Жу ЫҢЛАЙ (周恩来) да саясаттағы ғұмырын осы оқу орнында саяси меңгеруші болудан қалыптастыра бастаған-тын. Хуаң ПУ әскери мектебі қытайдың таяу заманғы үш үкіметіне әскери, саяси тұлғаларды, қағылез САЯСАТТАНУшылар мен атақты ТЫҢШЫЛАРды да жетістіріп берген оқу ордасы. Бір қызық жәйіт, осы әскери оқу орнынан білім

  • АБАҚ КЕРЕЙЛЕРДІҢ ҚОНЫСТАНУЫ

    Ителі  ТЫНЫБЕК Қалиасқарұлы Қабидаш Моңғолиядағы қазақ халқының ауыз әдебиеті үлгілері, жаңа заман қазақ әдебиетін жинау, зерттеуде зор ғылыми еңбек жасады. Ол туған өлкесінен табан аудармай Баян-Өлгий  қазақтарының ауыз әдебиеті үлгерін жинап, бастырып, 1972 жылы Алматыда кандидаттық, 1992 жылы филология ғылымдарының докторлық дәрежесін қорғады (330). Алтай тауы қазақтарының әдебиет үлгелерін зерттеудегі оның ғылыми жетістіктеріне  белгілі ғалымдар Р.Бердібаев, Х.Сүйіншалиев, О.Нұрмағанбетовалар әрқашан жоғары бағалайды. Доктор Қ. Қабидаш “Баян-Өлгий қазақтарының ауыз әдебиеті“, “Халық ақындары, “өскен өлкенің өршіл әдебиеті”, “Айтыстың қыры мен сыры“, “Моңғолия қазақтарының әдебиеті“  қатарлы бірнеше монографияларда жария етті.Сонымен қатар проф. Қ.Қабидаш Моңғолиядағы қазақ ауыз әдебиеті, халық жырлары, айтыс өлеңдерінің 5 томдық зерттеу топтамасы, “Халық жырлары“, Б. Ақтан шығармаларының үш жинағы, т. б. сияқты

  • Тұрым батыр

    Тұрым батыр Орынбай ұлы (1830 ـــ 1904) тұрым 15 жасынан бастап батырлықпен аты шыққан екен. Әсіресе оның 15 жаста үш бірдей ұрыны қызыл қолмен ұстап алғаны, 17 жасында аюмен алысқаны сол кезде елге аңыз болып тараған. Тұрым 19 жасынан бастап, өз елін асыраудың әбігерлігіне түсіп, ерлігімен төңірегіне таныс болған. Россияның орта жүз елінің қоныстанған өңірлеріне өртең салып, тың ашып, әскер түсіруі ондағы елді ерен шошындырып, ел тозғындап, бытырай бастағанда, 1860 – жылдары елді берекеге шақырып, қанды қырғын соғыс салып, совет жерінен үш жүз семиәмен жеменей шекарасынан көшіп өтеді, мұнда 180 дей уақ руы Тарбағатайды бетке алып бөлініп кетеді де, 120 дай ителі түтіні тұрыммен бірге өрлеп, көктоғайдың Үліңгір өзені бойындағы

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: