Абай сонда: «Мәшһүрім, десе дегендей екенсің, төрге шық» – деп құрмет көрсетіпті.

Ұрпақ! Перзент! Жан біткеннің көкірегін әп-сәтте ізгі сезімге, мақтанышқа, қуанышқа толтыратын қайран жалғыз ауыз қасиетті сөз! Сенің атың да, затың да мәңгілік. Бабаларың, аталарың, әкелерің әспеттеген, сен де күні-түні ойыңнан шығара алмайтын қастерлі ұғым. Қай дәуірде де адам өзінен бұрын сені ойлаған келер ұрпақ!

Біз – қазақ бүгінде өз ұрпағының қамын бұрынғыдан сан есе артық ойлауға тиіс кезеңде тұрмыз. Қазақстан тәуелсіз ел болды. Бірнеше ғасырдан бері тұңғыш рет өз мұңын өзі мұңдауға, өз жоғын өзі жоқтауға тарихи мүмкіндік алды. Сол ойлауға, жоқтауға, күйттеуге тиісті ұлттық, халықтық міндетіміздің ең бастысы – тәуелсіз елдің болашақ азаматын қалыптастырып – өсіру.

Алла тағала пайғамбарлар арқылы хабар жіберген: «Туған әке-шешең – жер бетіндегі құдайың. Әке-шешеңді қуантсаң мен де қуанамын. Ренжітсең, мен де ренжимін. Менің қандай екенімді әке-шешеңнің қас-қабағына қарап білесің». «Әке-шешеміз қайтыс болған жағдайда қалай білеміз». «Онда әке-шешеңнің орнында бауырларың, туған-туыстарың, қала берді халық болады, соларға адал қызмет ет. Солар қалай бағаласа, менің де солай бағалағаным».

Бұл әңгімеде қанша даналық жатыр. Алла тағала сүйіспеншілігіне бөленудің бірден-бір көзі ата-ананың алғысын алуда екен. Бауырларына, туған-туыстарына, халқына қызмет етудің одан кем түспейтіндігі және көрініп тұр. Мұны, бүкіл адамзат баласы ұғынса, қандай ғанибет.

Ата-ананың ұлықтылығын мына әңгімеден де байқауға болады. Екінің бірі Меккеге қажылыққа бара алмайтыны белгілі. Әр мұсылман, егер ата-анасы қайтыс болса, қажылыққа баратын айда ата-анасының басына зират етіп, дұға оқып қайтса, үйіне келгеннен кейін құрбандық берсе, о дүниеде қажылыққа барған сияқты есептеледі. Мен қажылыққа бара алмадым деп армандамауына болады. Бұдан Алла тағала кеңшілгі өте үлкен екенін білеміз: «Мен пайғамбар болсам да, әр мұсылманның ата-анасы сол мұсылманның өзіне менен ұлық» деген Мұхаммед Мұстафа. «Егер менің бейітімде біреудің ата-анасы жерленсе, келген кісі ең алдымен ата-анасына баруы міндетті. Егер ата-анасына бармай, алдымен маған келсе, зиратын (дұғасын) қабыл алмаймын», – деген.

Кісінің бойынан шыққан толқын – шарапат (кесапат) сол кісінің отырған орнында, басқан ізінде сақталады, ауаға да тарайды. Толқын жиілігіне байланысты шарапатты – нұр (ақ толқын), ал, кесапатты – шайтанның шалығы (қара толқын) деп аталған. Ізді басқанда жерде сақталатын толқын кері шарпып бойға дариды. Ал, толқынның сақталу мерзімі қысқа, бір тәулікке дейін ғана. Халық көп жиналған жерлерде жағымсыз әсер ететін толқындар болады. Бұл туралы пайғамбарымыз (ғ.а.с.): «Ең нашар жерлер базарлар мен жолдар, ең жақсысы – мешіттер» – деген /22. 502 –хадис/.

Мысалы, адам құлап, қол-аяғын, тізесін, маңдайын басқа да жерін ауыртып алған болса, сол жерде шұқтап жібереді. Ауырған жерін сипалап, «шық-шық» деп үш рет қайталау қажет, оны шұқтау дейді, Яғни, жаман кесапат толқынды мезгілінде шығарып тастайды. Уақытында шұқтамаса, жаман толқын ішке кіріп, жылдар өткенде адам ауруға шалдығуы мүмкін. (Ә.Е.)

Толқын әсерінің енді бір көрінісі халық тәжірибесіндегі нәрестенің кіндігін кесу тәжірибесінде сақталған. Әрбір адамның мінез-құлқы кіндік шешесіне тартатындығы өмірде дәлелденген ақиқат. Неліктен бұлай? Бұрынғы кезде аяғы ауыр әйелдің босанар мезгілін асыға күтетін адамның бірі кіндек шеше. Кіндік шеше болу кім көрінгенге берілмейді. Жаны таза, ақ көңіл, мейірбан, яғни, шапағаты мол адам таңдап алынады да оған арнайы ертерек ескертіледі Адамның бойынан тарайтын толқын әркімде әртүрлі деңгейде болады. Жарық дүниеге келген нәрестенің бойындағы толқын нәрестенің денесіне (кіндігіне) алғаш қолы тиген кіндік шешенің бойындағы толқын нәрестеге өтеді. Кіндік шешенің бұл сәтте ерекше сезімде болатындығы түсінікті. Яғни, толқын қуаты қалыпты жағдайдағыдан жоғары болады. Нәресте қабылдап алған толқын оның келешек өміріндегі өзіне ғана тән болатын ерекшелігі бар қуат (энергия) көзі болып табылады. Біртіндеп дами келе балаға өз жұртынан, нағашысынан ауысқан қасиеттерге кіндік шешенің қасиеттері қосылады. Баланың мінез-құлқының, қимыл қозғалысының негізгі ерекшеліктері кіндік шешеге тартуы осыдан.

«Адамзаттың денесінде Алла тағала төрт түрлі зат пайда етті.

Бірі – ақыл, бірі – рух, бірі – нәпсі, бірі – көңіл. Олардың әрқайсысын әр нәрседен алады. Көңілді – судан алады. Сол себепті ол тап-таза, мөп-мөлдір, құпия және жария жаһанның айнасы. Рухты – самал желден алды. Оны құпиялап, өзіне бенделік жасауға қойды. Ақылды – топырақтан алды. Осы себепті топырақ қандай реңде болса, ми да сондай реңде болады. Ақыл не нәрсе үйретсе, үйренеді. Нәпсіні – оттан алды. Осы себепті кімде-кім нәпсінің жалынына түссе, оны машақат, әурешілік айналдырады, ақырында жазаға кіріптар болғанын білмей қалады».