|  |  |  |  |  | 

Руханият Тарих Тұлғалар Қазақ шежіресі Әдеби әлем

Ұлы классиктің сапары

Magauyn Muhtar…Сексенінші жылдары әйгілі американдық журналист Жон Ридтің «Дүниені дүрліктірген он күн» (Ten days that shook the world) (1919) Октябрь төңкерісі, большевиктер лаңы, пролетарлар, қызыл жамылған Петроград т с с. оқтың зыңғыры жұққан оқтын-оқтын оқиғалар өткен сәттің шытырманын еске жаңғыртар соңы ұзақ зардаппен ұласатын ~ «әдеби шығарманы» оқып жүргенде қолымызға осы заман классигі Мұхтар Мағауиннің «Аласапыран» романы түскен~ді. Бас көтермей он күн оқып қауашақтай басымыздағы пролетарлық қырсау күршектерді оталап емдегеніміз есімізде.Күн көсемді жек көре бастаған тұсымыз да мүмкін осыдан бастау алған!?
Ақиесінің өз қолтаңбасымен 1989 жылы Улаанбаатарға сәлемдемеге келтірілген кітап мен үшін аса теңдессіз құнды. Кітапты пошта арқылы жолдаған досым ~ сол кездегі жарқ етіп шыққан жас жалынды жазушы қыз Гүлзат Шойбекова еді. Шыт жаңа әлемге қарай сана тереземізді айпара ашуға көмек болған туынды ~ «Аласапыран». Менің кішкентай жандүниемді, шархи ғұмырымды арпалысқа салған он күн! Соңы бүгінге дейінгі руһани азық!
Сағыныш болған ағамен бірге сапарласып атқосшы болу бақыты (2003) маған бұйырған!
Дэлүүнде ақсарбас сойылып, жолына көкқасқа жылқы шалынған.Бұ жолы досым Мусахан Ауғанбайұлы және тізгінде бесаспап тұлға Есей Базаргелді бірге жүрген~ді.
Сол ұлы классикпен бірге болған сапарымыз қазіргі Баян~Өлгий Дэлүүн сұмыны біздің қарашаңырақтың байырғы мекен күзеуі ~ Дэлүүннен басталған.
Дэлүүн аралынан Хэнтий аймағы Шыңғыс қағанның ХІІ, ХІІІ ғ. алтын ұйығы Дэлүүнболдог ~ Керулен дариясының көбесі Көделі аралға дейінгі он күндік сапар!
Дэлүүн мен Дэлүүнболдогтың арасы екі мың жарым шақырым жол. Жол сорабында Қарақорым, кәрі Орхон бойындағы Күлтегін, Білге қаған көшесі, Налайхандағы Тоңұқұқ күн сереккесенеге аял еткен еңкіл сапар бүгін қағаз бетінде қалды.
Мағауин сапары: Ховда жолында ~ әккі Жа Ламаны шалып, Өвөрхагай, Архангайдан ~ Күлтегінге, Завханнан ~ Әмірсана сүрлеуіне, орта түптегі Тоңұқұқ кесенесіне, Керулен көбесіндегі Өгедей қағанның орда тіккен алтын жұртына барып тірелді, сонда қона~түнегенбіз! Ұлы классиктің сапары бүткіл Моңғол даласын дүр сілкінткендей он күн осылай сәтті өткен~ді.
Ағамыз Өлгийге аялдаған түні жер сілкінген! Таң сәрімен тұрып теңселген пәтерден жер үйдегі досым Тілеуберді Тарпаңның үйіне қонып әңгіме тарқатқан күндер есте!
Кеудесіне жыршы құс ұялаған құдыретті ақын досым Светқали Нұжан ~ Айтманның өлеңіне арқау болған сапар!

Related Articles

  • Қазақтың ұлы даласы мен елін, жерін қорғаған батырлары

      (Қазақстан тәуелсіздігінің 30 жылдық мерей тойына арнаймын) Авторы: тарихшы, фольклорис, филолог, алаштанушы Керімбайұлы Таласбек Тауасар Ескерту: Бұл мақаланы баспаға бастыру және  сайыттарға шығару тек автордың рұхсатымен болады. 2021 ж Қазақтың ұлы даласы мен елін, жерін қорғаған батырлары Биыл Қазақстан тәуелсіздігінің мерейлі 30 жылдық тойы. Ата – бабаларымыз сан ғасырдан бері білектің күші мен найзаның ұшы мен ұлы дала елінің жерін, халқын жанқиярлықпен қорғап, қазақ даласына шабуыл жасаған жауларын жер жастандыра жойды. Ата- бабаларымыздың « ….Көш жолынан көресің көшпендінің, тарихта қалдырған өшпес ізін….. », « Көзі бабамыздың бір көргенде түскен жері, білектің күші, найзаның ұшы тиген жері»  деп қазақтың ұлы даласын қорғауы бізді батырлар ұрпағы екенімізді  барша әлемге пәш етті.

  • «Арон Атабекке араша сұраймыз!»

    Ұлықбек Есдәулет, Олжас Сүлейменов, Мұрат Әуезов бастаған бір топ зиялы қауым өкілдері, қаламгерлер түрмедегі ақын Арон Атабекке араша сұрап, президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа хат жазыпты. Бұл туралы белгілі заңгер Шынқуат Байжанов өзінің желідегі парақшасында жазды. «Ұлықбек Есдәулет мырза, Олжас Сүлейменов мырза, Мұрат Әуезов мырза бастаған бір топ қазақ майталмандары арқалы ақын Арон Атабекке жан сауға сұрап Қазақстан президенті Тоқаев Қасым-Жомарт Кемелұлына өтініш хат жолдады. Қазақстанның барлық зиялы қауымы қол қоюға өтініш білдірген, бірақ, пандемияға байланысты олардың қолдарын қойғызу мүмкін болмады. Президент мырза! Жан сауға сұрау қазақ халқының ежелден келе жатқан ата салты, егер ел ақсақалдары, ақындары өтініш жасағанда одан ешбір хан аттап кетпеген. Сіз де ата салтын сақтап, 68 жастағы жүрек

  • Жамбыл Жабаевтың 175- жылдығына арналған «Жыры әлемді шарлаған» атты концерті өтеді

    2020 жылдың 26 ақпанында 19-00 де «Астана» концерт залында Нұр-Сұлтан қаласы әкімдігінің Мемлекеттік академиялық филармониясы«Қорқыт» этно ансамблінің Жамбыл Жабаевтың 175- жылдығына арналған «Жыры әлемді шарлаған» атты  концерті өтеді.      Кештің мақсаты Бала жасынан домбыраны серік етіп, ел ішіне ақындығымен танылған, екі ғасырдың куәсі болып, саналы ғұмырын ән мен жырға арнап, ұрпағына мол мұра қалдырған КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты, ақын, жыр алыбыЖамбыл Жабаевтың  туғанына 175 жыл толуына орайақынның музыкалық мұрасын көрермен назарына ұсынып насихаттау.Қорқыт этно ансамблінің Жыр алыбына арналған кешті тамашалауға шақырамыз.26 февраля 2020 года в 19:00 в концертном зале «Астана» состоится концерт этно ансамбля «Қорқыт» Государственной академической филармонии акимата города Нур-Султан «Жыры әлемді шарлаған», посвященный 175 – летию Жамбыла Жабаева.Целью вечера

  • « Шақантай» шежіресі( бесінші басылым , қосымша жазбалар мен толықтырулар)

           Тайтөлеу Ысқақұлы Төлтай                                   2003 – 2009 жылдары  « Шақантай»  шежіре  кітабы  төрт рет  800  данамен   басылып  шықты . Соңғы  төртінші  басылымын  kerey.kz  сайтынан  толық  оқи  аласыздар .  Осы  басылымда  Шақаңа  қатысты соңғы  кезде  келіп  түскен ақпараттар мен  М. Мағауин, Ө. Ахметов , С. Ысқақов , Н. Сәменбетов – тердің кейінгі жарияланған  деректері қолдалынды . Бесінші басылым да сол аталған сайтқа  қойылады .   Мекен-жайымыз:  Алматы, 050010, Пушкин к. 83 үй, «РИЕО» ЖШС , Тел.,Факс:  8(7272) 912049 . Ұялы  тел. 87017177657 . e-mail: toltai 42 @mail.ru . МАЗМҰНЫ :    Шақантайдың  

  • САХАРАНЫҢ АРУЫ (Қысқа әңгіме)

    БАЙЫТ ҚАБАНҰЛЫ: Бірде Ұланбатыр қаласында халық өнерпаздарының біріккен өнер фестипалы өтетін болып соған қатысуға домбырамды көтеріп мен де бардым. Монғолия елінің түкпір-түкпірінен келген не түрлі ғажайып сал-сері, өнер иелері бір қонақ үйіне орналасып он күн бойы күн-түн демей ұланасыр думанға бастық. Күндіз үлкен мәдениет сарайына барып өнер көрсетіп, кешке қонақ үйіне келіп той жасаймыз. Сол қызықты күндердің бірінде менің жиырма беске толған туған күнім шақ келген соң дастархан жайдым да көрші өнерпаздарды тойға шақырдым. Онсыз да бастары ауырып ұрынарға қара таппай отырған өңкей сайыпқыран асау дарын иелері маған арнаған сыйлықтарымен қоса өз өз аспаптарын да көтере келді. Сөйтіп киімін шешкен жалаңаш адамның судан тайынбайтыны секілді көп кешіктірмей көңілді тойды бастап

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: