170 жылдықтың құрметіне орай туған топырағы Шығыс Қазақстан өңірінде дүбірлі той өтпек. Ақын мұрасын дәріптеуде Үрімшідегі қандастарымыз да шет қалмаса керек. Хакім ата тойына арнап 3D-де мультфильм түсіруді қолға алыпты. Фильмнің режиссері Ғұсман Қажытайұлы. Абайдың балалық шағы туралы түсірілетін анимациялық фильм 104 сериядан тұрады. «Бала Абай» компанияның алғашқы жобасы. Бұл сәтті болып шықса, Үрімшідегі қандастарымыз толық метражды фильмдерді түсіруді де қолға алмақ екен.
Режиссердің айтуынша, мультфильмнің сценарийін Қазақстан азаматтары мен Үрімшідегі қандастарымыз ортақтасып жазыпты. Негізінен, қазақтың мифтік аңыздары мен Мұхтар Әуезовтың «Абай жолы» романынан алынған. Режиссер «100 пайыз романнан алынды деп айта ал­маймыз. Өйткені бұл мультфильмде Абайдың бала кезі, қазақ балаларының үлкенді сыйлап, кішіні аялайтын тәр­биелілігі, қиыншылық алдында сабыр­лылығы мен тапқырлығы, ала жіпті ат­та­май­тын адалдығы мен ақылды Абай образы сомдалады. Негізінен, балалық шағы айты­лады» дейді.
Тіпті, Ғұсман Қажытайұлы басқаратын «Абай» академиясы қазақ аниматорларын дайындауға күш салуда. «Біз кемінде 500-ден астам аниматор мамандар дайын­дауымыз керек» деуі осының дәлелі. Өйткені 500-ден артық аниматор ұл­ты­мыздың атадан келе жатқан мифтік аңыз-әңгімелері негізінде анимациялық фильм­дер түсірсе, ел руханияты үшін құнды қа­зынаға айналар еді. Жыл сайын академия кемінде елу шәкірт тәрбиелеуді қолға алуда. Әр жылы қабылданатын ба­лалардың саны да арта түспек.
«Бала Абай» жобасы жан дүниемізбен, терең сүйіспеншілікпен, қоғам және ұрпақ алдындағы жауапкершілікпен, ең озық технологиялармен халықаралық деңгейге, нарыққа шығуға күш салып жатырмыз» деген екен режиссер. Үрімшіде тұрып, қазақ анимациясының өсіп-өркендеуіне үлес қосып жатқан қандастарымыздың бұл игі ісі қуантарлық жайт. Олар шетте жүрсе де қазақ мәдениетінің болашағына алаң­дай­ды. Қазақ мультфильмінің әлемдік на­рыққа шыққанын қалайды.
«Бір ұлттың мәдениеті – сол ұлттың гені». Ғұсман Қажытайұлының бұл пі­кірінің жаны бар. Ұлттың мәдениеті де­геніміз – киносы, мультфильмі, өнері, әні мен жыры, күйі, жыр-дастаны. Сол себепті, шеттегі қандастарымыз ұлттық өнерге жаны ауырады. Ұлттық мәдениетті да­мытқысы келеді. Ұлттық мәдениетке бүйрегі бұрып тұрады.
Бізде ше? Рас, еліміздегі қазақ ани­маторларының «шекесі шылқып» тұрған жоқ. Қазақ анимациясының да күйі кері кеткен. Әйтпесе, қазақ мультфильміне негіз боларлық дүние қазақ мифоло­гия­сында жетіп артылады. Өзіміздегі барды ұқсата алмайтынымыз не себептен?! «Бала Абай» жобасы қолға алынды деп қуанамыз, бірақ соны өзімізде жасағымыз келмейтіні қалай?! Қазақ аниматорларын тәрбиелеуді шеттегі қандастарымыз қолға алды деп өрекпиміз, өзімізде дамытуға кежегеміз кері тартып тұратыны неліктен?!
Осындай сауалдар аяқ басқан сайын алдымыздан шығады. Тәуелсіздіктің 25 жылдығы келе жатыр. Ширек ғасыр бойы шешілмеген сансыз сауал ауада тұра бере ме? Әлде ұлы Абай айтқандай «орынды қарекет» жасаудың кезі әлі жетпеді ме?!
Қазақ келер таңда өзге ұлттың мәде­ниетін қабылдаушы ғана емес, өз мәде­ниетін таратушы ұлтқа айналуы керек. Сонда ғана қазақ мәдениетінің күні оңынан туатын болады.
Ал әзірге Қытайдағы қандастарымыздың «Бала Абайы» ғана көңілге медет. «Дана Абай» бейнесін еліміздің кино мен ани­мация саласынан көретін күн қашан келер екен?..