|  |  |  | 

Суреттер сөйлейді Тарих Қазақ шежіресі

Шыңжаң өлкесіндегі үш форматтағы қазақ әскерлері

93109369_1673911692772411_4021401720608260096_nҮрімжі қаласы, Қаратау (қытайша Нань Шан) жайлауы, кигіз үйді қоршаған қазақ әскерлері, шамасы 1946-1947 жж түсірілген. Сол жылдары Қаратауда маңызды кездесу ұйымдастырылды. Өлкелік үкімет пен Нань Кин қаласынан келген саяси тұлғалар кигіз үйде басқосты. Үй сыртын қорғап тұрған қазақ әскерлерінің жарқын бейнесі (ішінде кішкентай қазақ қыз бала да бар) тарихи естелікке түсіп қалған.

Ол тұста Шыңжаң өлкесінде үш форматтағы қазақ әскерлері бір уақытта өмір сүрді. Олар:

*Шарқи Түркістанның қазақ әскерлері; 

Шарқи Түркістанның жалпы әскер саны 30 мыңды құрады.
Әскери киім-кешек, қару-жарақтары мен шен белгілері түгелдей советтік үлгіде болды.

* Чин Түркістанның қазақ әскерлері;

1946-47 жылдан бастап қауырт жасақталды, әскер қатарына Манас, Құтыби, Санжы, Үрімжі, Мичуан, Үшбөкен, Жемсары, Шонжы және Мори мен Баркөл қатарлы 10 ауданның қазақтары тартылды. Чин Түркістанның генерал, майор шенін алған қазақ тұлғалары күні бүгінге дейін айтылмай келді.

Чин Түркістанның әскери киім-кешектері, шен белгілері және қару-жарақтары гоминь үкіметімен бірдей болды. Гоминь үкіметі әскери модельді Ақш-тан алды.
Чин Түркістанның қазақ әскерлерінің құрылу тарихы 1944-жылдан бастау алады. Бастапта аудан, аймақ өз-өзін қорғау мақсатында жасақталды да кейін мемлекеттің білдей қорғаныс жасағына айналды.

* Оспан Батыр бастаған Өр-Алтай қазақ әскерлері;

Әскер құрамын негізінен Көктоғай, Шіңгіл екі ауданның қазақтары құрады. Әскери партизандар 1939-жылдан бастау алады, 1943-1944 жылдар даму кезеңі саналды, 1946-47 жылдары Шарқи Түркістан үкіметінің әскери жүйесінен біржолата ат кекілін кесісті. 1947-жылдан бастап жеке санаттағы әскери күшке айналды.

Әскери киім-кешектері ұлттық нақышта болды (тымақ, ішік, сырма шапан, саптамалы етік, тб). Қару-жарағы советтен алынды кейін гоминь үкіметі арқылы Ақш қаруларымен қаруланды.

Eldes Orda

Related Articles

  • ҰЗЫНМЫЛТЫҚ (ҚҰТЫМБЕТ) – ТАРИХИ ТАУ ТҰЛҒА

      Орта жүз – Керей – Абақ – Шеруші – Күнтуғаннан тараған атаның бірі – Ұзынмылтық(Құтымбет). Алаштан Қазақ тарады, кейін ғасырлар қойнауындағы тарихи әр кезеңде өсіп-өнген жүздеген рулар негізінде Үш Жүзден қазақ халқы қалыптасты. Жүз-рулар одағының аумақтық ірі бірлестігі. Жүздің басты сипаты туыстық, кәсіптік, әдет-ғұрыптық, басқару негізіндегі қарым-қатынастар жиынтығы болып табылады. Қазақ қоғамы аталық, рулық, тайпалық, жүздік жүйемен құрылып, қалыптасқан. Ру-қауымдастықтың кіші сатысы. «У ішсең руыңмен»дейді. «Жеті атаға толыстық, жеке ел болыстық»деп рудың атын қояды, жерін белгілейді. Алайда ең бастысы рудың мүддесін ойлап, сөзін сөйлетін, тентегін тезге салып, тектісін жебейтін – биі, руды бағатын – байы, қорғайтын – батыры болу керек.Онсыз ру құрылмайды. Құтымбет рудың биі де, батыры да болды.

  • Гагариннің ғарышқа ұшқанына 60 жыл. Адамзат космосты игере алды ма?

    Юрий ЖИГАЛКИН Гагариннің ғарышқа ұшуына 60 жыл толуына арналған баннер. Санкт-Петербург, 7 сәуір 2021 жыл. Бүгін, 12 сәуір күні адам баласының ғарышқа ұшқанына 60 жыл толып отыр. 1961 жылы осы күні Совет ғарышкері Юрий Гагарин Байқоңыр айлағынан Жер орбитасына ұшқан еді. Осылайша СССР ғарышты игеруде Америкадан озғандай болды. Гагариннің ұшуы АҚШ-қа қалай әсер етті? Алпыс жыл ішінде ғарышты игеру қай деңгейге жетті? Илон Маск космонавтика символына айналды ма? Азаттық радиосының Орыс қызметі осы және өзге де сұрақтарды Джордж Вашингтон университетінің профессоры Джон Лонгсдонмен және Russianspaceweb сайтының жетекшісі Анатолий Закпен талқылады. Америкалықтардың өз ғарыш қаһармандары бар және ғарыш тарихы да бай. Ал Ресей халықаралық ғарыш станциясына жасаған драмалық қиын-қыстау сапарларымен еске түседі. Джон Логсдонның айтуынша, АҚШ-тың ғарышты

  • Қатыш дөңі АЗАПТЫ КҮНДЕРДЕН ҚАЛҒАН ІЗ

    Жұмат ӘНЕСҰЛЫ 17-жылдың кезі еді, Патша құлаған. Увқытша өкіметінің құзыры жүріп тұрған кез. Елдің солтүстүгінде де, оңтүстігінде де көтерілістер болып, елдің аласпыран кезді басынан өткеріп жатқан ды. Қаратауды жайлаған Қоңыраттардың арасынан шыққан Қабақан есімді кісі аңшылықпен өмірі өткесін "ҚАПҚАН" атанып кетен. Сол Қабекең ер жеткен ұлы Садақбайды, қызы Хадишаны, сосын он бес шақты жақын туыстарын ертіп, елден бөлініп, Қордай жақтағы Тереңөзек деген шағын көлді мекен екткеніне де бір жылдай болып қалған. Тереңөзектің маңы қалықң қарағай , адам өтетін жер шамалы, өзекке келетін бір ғана жалғыз аяқ жол бар. Қапан аңшы адам аяғы баса бермейтін қуысты мекен етіп отырғанымен, тауға шыққанда , бір шама елдің анда санда Қордай асып бара жатқанын

  • ҒҰНДАРДЫҢ МҰРАГЕРЛЕРІ – ҚОҢЫРАТТАР

    (Қоңырат шежіресіне байланысты шығатын жаңа кітаптарға арналған) Авторы: Көкбөрі Мүбарак Қизатұлы Тәуке ханның тұсында қанаттас отырған рулар топтастырылып, өз тұрған өңірлерідегі жаңа Жүз бірлестігіне кірді. 1456жылы Қазақ хандығы ең алғаш құрылған жер Шу, Талас өзендерінің бойы еді. Міне осы қарашаңырақтың орны мен оның айналасындағы Жетісу, Алатау, Қаратау аймақтарындағы рулар Ұлы Жүз деп аталды. Қазақ хандығы құрылған кезден бастап шешуші рол атқарып келе жатқан іргелі алты ұлыс Орта Жүз болып біріктірілді. Олар Алтай-Ертіс, Тарбағатай, Сары Арқа, Сібір, Балқаш, Сырдың орта ағысы өңірлерін алып жатты. Қазақ хандығының құрамына кейінірек қосылған Еділ-Жайықтағы рулар Кіші Жүз болып топтастырылды. Сол кезде Қоңырат ұлысы Орта Жүз бірлестігіне енді. Бұл қазақ үлкен империяның қарашаңырағында отырған ұлт. Бірлікке

  • Қазақтың ұлы даласы мен елін, жерін қорғаған батырлары

      (Қазақстан тәуелсіздігінің 30 жылдық мерей тойына арнаймын) Авторы: тарихшы, фольклорис, филолог, алаштанушы Керімбайұлы Таласбек Тауасар Ескерту: Бұл мақаланы баспаға бастыру және  сайыттарға шығару тек автордың рұхсатымен болады. 2021 ж Қазақтың ұлы даласы мен елін, жерін қорғаған батырлары Биыл Қазақстан тәуелсіздігінің мерейлі 30 жылдық тойы. Ата – бабаларымыз сан ғасырдан бері білектің күші мен найзаның ұшы мен ұлы дала елінің жерін, халқын жанқиярлықпен қорғап, қазақ даласына шабуыл жасаған жауларын жер жастандыра жойды. Ата- бабаларымыздың « ….Көш жолынан көресің көшпендінің, тарихта қалдырған өшпес ізін….. », « Көзі бабамыздың бір көргенде түскен жері, білектің күші, найзаның ұшы тиген жері»  деп қазақтың ұлы даласын қорғауы бізді батырлар ұрпағы екенімізді  барша әлемге пәш етті.

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: