| 
  • كوز قاراس

    بەردىمۇحامەدوۆ: وا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋ فورماتىن وزگەرتۋ كەرەك

    گۋربانگۋلى بەردىمۇحامەدوۆ، تۇركىمەنستان پرەزيدەنتى. تۇركىمەنستان پرەزيدەنتى گۋربانگۋلى بەردىمۇحامەدوۆ ورتالىق ازيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ كەڭەسىن قۇرۋدى ۇسىندى. ونىڭ پىكىرىنشە، ورتالىق ازيا باسشىلارىنىڭ كەڭەس بەرۋ القاسى دەگەن جاڭا ۇيىمنىڭ جيىنى جۇيەلى تۇردە، ءار ەلدىڭ استاناسىندا ءوتىپ تۇرۋ كەرەك. تۇركىمەنستان رەسمي باسىلىمدارىنىڭ جازۋىنشا، بەردىمۇحامەدوۆ باستاماسىمەن بەسجاقتى ساراپشىلار توبىن قۇرۋ قاراستىرىلىپ جاتىر. وندا جاڭا قۇرىلاتىن كەڭەستىڭ قۇرىلىمى مەن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلانادى.تۇركىمەن پرەزيدەنتى مۇنداي باستامانى استانادا ورتالىق ازيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىنەن ءبىر اي وتكەن سوڭ كوتەرىپ وتىر. بۇل كەزدەسۋگە بەردىمۇحامەدوۆ ءوزى بارماي، ۇلى سەردار بەردىمۇحامەدوۆتى جىبەرگەن. 15 ناۋرىزدا استانادا وتكەن ورتالىق ازيا باسشىلارىنىڭ باس قوسۋى ءبىرىنشى كەڭەسۋ وتىرىسى دەپ اتالعان. ول وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزياەۆتىڭ باستاماسىمەن وتكەن. باس قوسۋدا ورتالىق ازيا ەلدەرى باسشىلارى جىل سايىن ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا

    34
  • ساياسات

    گالەوتتي: “دولى ريتوريكانىڭ كۇنى ءوتتى”

    عالىم بوقاش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين رەسەي مەن باتىستىڭ قارىم-قاتىناسىن زەرتتەپ جۇرگەن بەلگىلى ۇلىبريتانيالىق ساياساتتانۋشى، كرەمل ساياساتى بويىنشا ساراپشى مارك گالەوتتيمەن سۇحبات. مارك گالەوتتي – پراگا حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىندا اعا زەرتتەۋشى، ەۋروپا قاۋىپسىزدىگى ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى. ازاتتىق: - بۇرىنعى اسكەري تىڭشىنى انگليادا ۋلاۋ داۋىنا قاتىستى ۇلىبريتانيانىڭ رەسەيگە قارسى ديپلوماتيالىق شەكتەۋ ارەكەتىن اقش بەلسەنە قولداپ شىقتى. ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپاداعى كەيبىر ەۋروسكەپتيك ەل باسشىلارى دا بىرنەشە رەسەيلىك ديپلوماتتى كەرى قايتاردى. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟ بۇل جولى نە وزگەردى؟ مارك گالەوتتي: - بۇل – جاعدايدى ءبىرجولا وزگەرتەتىن ساتكە اينالىپ تۇر. رەسەيگە بولسىن، يا باسقا ەلگە بولسىن مۇنداي اۋقىمدى اسكەري ەمەس قىسىم جاسالعانىن ەشقاشان كورمەپپىز. ونىڭ سەبەبى بۇرىنعى تىڭشى سەرگەي سكريپالدى ولتىرۋگە تىرىسۋ ارەكەتىندە عانا جاتقان جوق. شىدامنىڭ شەگىن

    84
  • ساياسات

    ءسىم: “ۆيزاسىز رەجيم – تاۋەلسىز ەلدىڭ قۇقىعى”

    مانشۇك اساۋتاي ءانۋار جايناقوۆ، سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى. جۇمادا قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى «شەتەلدىكتەرگە ۆيزاسىز رەجيم ەنگىزۋ – ءاربىر تاۋەلسىز ەلدىڭ قۇقىعى» ەكەنىن مالىمدەدى. كەشە رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ «اقش ازاماتتارى ءۇشىن قازاقستانعا ۆيزاسىز رەجيم ماسەلەسى كەلىسۋدى قاجەت ەدى» دەگەن. قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى «شەتەلدىكتەرگە ۆيزاسىز رەجيم ەنگىزۋ – كەز-كەلگەن تاۋەلسىز ەلدىڭ حاقى» ەكەنىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى Tengrinews.kzحابارلادى. مينيسترلىكتىڭ مۇنداي مالىمدەمە جاساۋىنا ءبىر كۇنى بۇرىن رەسەيدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆتىڭ ايتقان ءسوزى سەبەپ بولدى. لاۆروۆ قازاقستاننىڭ اقش ازاماتتارى ءۇشىن ۆيزاسىز رەجيم ەنگىزۋى «ەۋرازيا ەكونوميكا وداعىنىڭ اياسىندا كەلىسىپ الۋدى قاجەت ەتەتىنىن» ايتىپ قالعان. لاۆروۆتىڭ سوزىنشە، ەۋرازيا ەكونوميكا وداعىنىڭ تەرريتورياسىندا ۆيزاسىز رەجيم بار، سوندىقتان مۇنداي شەشىمدەر ءوزارا كەلىسىلۋى قاجەت.

    47
  • جاڭالىقتار

    نازارباەۆ: “پارلامەنت پەن ۇكىمەتتىڭ قىزمەتى مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلۋگە ءتيىس”

    قازاقستان پرەزيدەنتى اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتى قابىلدادى-دەپ حابارلايدى اقوردا باسپا-ءسوز قىزمەتى. كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنا «ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋ اياسىندا قويىلعان مىندەتتەردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى جونىندە مالىمدەلدى. ەلباسى يننوۆاتسيالار مەن جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جالعاستىرۋ، سونداي-اق بۇل ۇردىسكە «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ كرەاتيۆتى الەۋەتىن پايدالانۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار، نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق ءتىلىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋ ماسەلەسىنە توقتالىپ، مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارالار قابىلداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى. – حالقىمىز ءۇشىن لاتىن قارپىنە كوشۋ ۇدەرىسىنىڭ تاريحي ءمانى زور. سونىمەن بىرگە، قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جالعاستىرۋ قاجەت. قازاقستان پرەزيدەنتى اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتى قابىلدادى كەزدەسۋ بارىسىندا

    49
  • ساياسات

    مارعۇلان سەيسەمباەۆ قازاقستانعا تاعى دا قايتىپ كەلدى 

    ازاتتىق راديوسى قازاقستاندىق بيزنەسمەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ. شەتەلگە كەتىپ قالعان كاسىپكەر مارعۇلان سەيسەمباەۆ قازاقستانعا ورالدى. ول ءوزى مەن وتباسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرگەن “جوعارىداعى كىسىلەردىڭ” سوزىنە سەنىمدى بولعان سوڭ ەلگە كەلگەنىن ايتادى. اقپاننىڭ 2-ءى كۇنى ازاتتىق تىلشىسىمەن تەلەفون ارقىلى قىسقا عانا سويلەسكەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ قازىر قازاقستاندا ەكەنىن راستادى. بۇعان دەيىن قازاقستاندا ءوزى مەن وتباسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە “ەڭ جوعارى دارەجەدە كەپىلدىك بەرىلگەنى” تۋرالى حابارلاعان بيزنەسمەن ەلگە قانداي شارتتارمەن ورالعانى تۋرالى جۋرناليستەرگە كوممەنتاري بەرمەيتىنىن ايتتى. ازاتتىق ءتىلشىسىنىڭ “قاۋىپسىزدىگىڭىز تۋرالى كەپىلدىككە سەنىمدىسىز بە؟” دەگەن ساۋالىنا مارعۇلان سەيسەمباەۆ: – سەنىمدى بولماسام كەلمەس ەدىم، – دەپ قىسقا جاۋاپ بەردى. ول ەلگە قايتىپ ورالعانىنا بايلانىستى كەيىن الەۋمەتتىك جەلىدە اقپارات جاريالايتىنىن ايتتى. ءبىرشاما ۋاقىتتان بەرى شەتەلدە جۇرگەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ اقپاننىڭ

    69
  • جاھان جاڭالىقتارى

    “پۋتيندىك رەسەي” جايلى 100 سۇراق 

    ازاتتىق راديولى تاتيانا كاستۋەۆا-جاننىڭ “پۋتيندىك رەسەيگە قاتىستى 100 سۇراق” كىتابىنىڭ مۇقاباسى. “پۋتيندىك رەسەيگە قاتىستى 100 سۇراق” (La Russie de Poutine en 100 questions) – قازىرگى رەسەيدىڭ جاعدايى ءتۇرلى دەرەككوزدەردەن الىنعان فاكتىلەر مەن جەكە اۆتوردىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنىپ سيپاتتالعان 100 قىسقا تاراۋدان تۇراتىن كىتاپ. شىعارمانىڭ ماقساتى – ليبەرالدىق قۇندىلىقتار نەگىزىندە تاربيەلەنگەن باتىس ەۋروپا تۇرعىندارىنا قازىرگى رەسەيدىڭ بولمىسىن ءتۇسىندىرۋ. “پۋتيندىك رەسەيگە قاتىستى 100 سۇراق” كىتابىندا رەسەي مەن فرانتسيا قوعامىنىڭ اراسىندا تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر تىم كوپ ەكەنى ايتىلادى. كىتاپ اۆتورى ءارى فرانتسياداعى ءىFRI حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنا قاراستى رەسەي جانە تمد ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى تاتيانا كاستۋەۆا-جان ازاتتىقتىڭ ورىس قىزمەتىنە سۇحبات بەردى. – فۋكۋيامانىڭ (فرەنسيس فۋكۋياما – امەريكالىق فيلوسوف، ساياساتتانۋشى، ساياسي ەكونوميست ءارى جازۋشى – رەد.) “تاريحتىڭ اقىرى” دەگەن كىتابى

    97
  • جاھان جاڭالىقتارى

    اقش سانكتسيا ىقتيمالدىعىمەن «كرەمل ەسەبىن» جاريالادى 

    ازاتتىق راديوسى رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا), وسى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ جانە كرەملدىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ (ارت جاقتا) تمد ەلدەرى باسشىلارى جيىنىندا وتىر. سوچي. 11 قازان، 2017 جىل. اقش قارجى مينيسترلىگى جاريالاعان “كرەمل ەسەبىندە” رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ اينالاسىنداعى سانكتسيا سالىنۋى مۇمكىن ادامداردىڭ اتى-ءجونى بەلگىلى بولدى. ەسەپكە ىلىنگەن 210 ادامنىڭ ىشىندە ۇكىمەت مۇشەلەرى، پۋتين اكىمشىلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، وليگارحتار جانە “وزگە دە جوعارى لاۋازىمدى ساياسي جەتەكشىلەر” بار. اقش-تا جاريالانۋى كوپتەن كۇتىلگەن وسى تىزىمدەگىلەر بولاشاقتا امەريكا سانكتسياسىنا الىنۋى ابدەن مۇمكىن. “كرەمل ەسەبىنە” رەسەيدىڭ 114 جوعارى لاۋازىمدى ساياساتكەرلەرى جانە 96 وليگارح قامتىلدى. بەيرەسمي تۇردە بۇل ەسەپ “پۋتين ءتىزىمى” دەپ اتالادى. تىزىمدەگىلەر اتالعان تىزىمگە الىنعانداردىڭ ىشىندە رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى

    58
  • جاڭالىقتار

    مەملەكەت باسشىسىنىڭ توراعالىعىمەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى

    جيىندا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ امەريكا قۇراما شتاتتارىنا رەسمي ساپارىنىڭ ناتيجەلەرى مەن قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى شارالار قاراستىرىلدى. – ءبىز بۇگىن قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ اقش-قا رەسمي ساپارىنىڭ قورىتىندىسىن، سونىڭ ىشىندە اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپپەن، ۆيتسە-پرەزيدەنت مايكل پەنسپەن، باسقا دا باسشىلارمەن وتكەن كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەلەرىن تالقىلايمىز. سونداي-اق، ەلىمىزدىڭ مۇددەسى ءۇشىن بۇل ۋاعدالاستىقتاردىڭ ورىندالۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىن شارالاردى قاراستىرۋ قاجەت، – دەدى ەلباسى. قازاقستان پرەزيدەنتى اقش-تىڭ ءىرى كومپانيالارىمەن جانە قارجى ينستيتۋتتارىمەن جاسالعان كەلىسىمدەردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. – ءبىز امەريكالىق بيزنەس «كاپيتاندارىمەن» ناقتى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزدىك. بۇلار ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزعا، اسىرەسە يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ، تسيفرلاندىرۋدى دامىتۋ جانە قازاقستانعا ينۆەستيتسيالار مەن جاڭا تەحنولوگيالاردى تارتۋ سالالارىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىن بولادى، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. سوڭىندا ەلباسى قازاقستان

    45
  • ساياسات

    بەدەلدى قىزمەتكە ورنالاسقان شەنەۋنىكتەردىڭ بالالارى تۋرالى نە بىلەمىز؟  

    بۇگىندە جوعارعى قىزمەتتە وتىرعان جاپ-جاس باسشىلار جەتەرلىك. سولاردىڭ اراسىندا اكە جولىن قۋعان، اتاسىنان اسىپ تۋعان قازاقستان ازاماتتارى دا بار.  NUR.KZ پورتالى بۇگىندە بيلىك تىزگىنىن ۇستاعان تانىمال تۇلعالاردىڭ بالالارى تۋرالى مالىمەتتەردى نازارعا ۇسىنادى. 1. جەڭىس قاسىمبەك (1975 جىلعى) – پرەزيدەنتى كەڭسەسىنىڭ باسشىسى (90-جىلدارى) بولعان ماحمۇد قاسىمبەكوۆتىڭ ۇلى. قازاق مەملەكەتتىك ساۋلەت-قۇرىلىس اكادەمياسىنىڭ، ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى. بۇگىندە ول – ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى.  جەڭىس قاسىمبەك. فوتو جەلىدەن الىندى 2. نۇرالى اليەۆ (1985 جىلعى) – داريعا نازارباەۆا مەن راحات اليەۆتىڭ تۇڭعىش ۇلى. اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىن، اۆسترياداعى يمادەك ۋنيۆەرسيتەتىن تامامداعان. ءبىراز جىلدار “نۇربانك” اق ديرەكتورلار كەڭەسىندە، استانا قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە قىزمەت اتقاردى. ال قازىر قر الپينيزم جانە سپورتتىق قۇزعا شىعۋ فەدەراتسياسىن باسقارۋدا. نۇرالى اليەۆ. فوتو جەلىدەن الىندى

    72
  • ساياسات

    دجوردج كرول: “قازاقستان مەن اقش قارىم-قاتىناسى دامي تۇسەدى”

    بريۋس پاننيەر اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى دجوردج كرول. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۆاشينگتونعا ساپارىن اياقتادى. اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ پەن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتەن بولەك قانداي ماسەلەلەردى تالقىلادى؟ اقش-تىڭ قازاقستانداعى قازىرگى ەلشىسى دجوردج كرول ازاتتىققا نازارباەۆتىڭ اقش-قا ساپارى تۋرالى ايتىپ بەردى. قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اۋىسپالى مۇشەسى بولىپ سايلانىپ، قاڭتار ايىندا كەڭەسكە توراعا مىندەتىن اتقارىپ جاتىر. اقپارات قۇرالدارى كوبىنە نازارباەۆتىڭ ترامپپەن كەزدەسۋىنە ءمان بەرىپ، باسقا جايتتار نازاردان تىس قالدى. ازاتتىق راديوسىنىڭ ءتىلشىسى نازارباەۆتىڭ ساپارىنا وراي ۆاشينگتونعا بارعان اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى دجوردج كرولمەن سۇحباتتاستى. ازاتتىق: پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ پرەزيدەنت ترامپپەن كەزدەسكەنىن بىلەمىز. قازاقستان باسشىسىنىڭ اقش ساپارىندا تاعى كىمدەرمەن تىلدەسكەنىن ايتىپ بەرە الاسىز با؟ دجوردج كرول: پرەزيدەنت نازارباەۆ نيۋ-يورككە جول جۇرەردىڭ الدىندا (18 قاڭتار-رەد)

    62
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: