| 
  • مادەنيەت

    قاپسامەتۇلى ومەر مىرزا

    قاپسامەتۇلى ومەر مىرزا: 1998 جىلدارى نيگدە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اسپاپتار كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى بولىپ تاعايىندالدى. ول وسى جەردەن مىندەتىن توقتاتىپ، قازاقستانعا ورالىپ الماتىدا 10 جىل تۇرىپ، 3 جىلداي بۇرىن ىستامبۇلعا كەلگەندە دۇنيەدەن وزدى. جاستاس بولماساق تا قۇرداس بولىپ كەتكەمىز. ءارى تۋىسىم بولادى. سۋرەتتەگى ۇستاپ وتىرعان دومبىرا ماعان قازاقستاننان سىيلىققا تارتىلعان ەدى. وسى دومبىرا ءىلۋلى تۇرعان جەردەن جەرگە ءتۇسىپ شاعىلىپ قالعان دا ومەر مىرزاعا وسىنى جوندەپ بەرۋىن ءوتىندىم. ول ماعان اسىقپاساڭ ايتەۋىر وزىڭە قايتىپ تاپسىرىپ بەرەم دەگەن ەدى. سونىمەن نيگدەدەگى شەبەرحاناسىنا اپارىپ قويدى دا 7 جىلدان كەيىن قايتا قالپىنا كەلتىرىپ اكەپ بەردى. سوندا مەن ومەرمەن ازىلدەسىپ نە دەگەن احىرىن ادامسىڭ دەگەنىمدە ول، “الدىمەن ءبىر شەرتىپ كورشى، مەن سەنىڭ شاعىپ العان دومبىراڭنىڭ بولشەكتەرىن كۇنگە كۇيگىزىپ،

    43
  • جاڭالىقتار

    ۇكىمەت: قازاق ءتىلىن بىلمەيتىندەرگە قازاقستان ازاماتتىعى بەرىلمەيدى

    پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ ۇكىمەت “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعى تۋرالى”زاڭعا وزگەرىس ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر. بۇل وزگەرىس بويىنشا، مەملەكەتتىك ءتىلدى، مەملەكەت تاريحى مەن نەگىزگى زاڭدارىن بىلمەۋ – قازاقستان ازاماتتىعىن بەرۋدەن باس تارتۋعا نە ازاماتتىعىن قالپىنا كەلتىرۋدەن باس تارتۋعا قوسىمشا نەگىز بولا الادى. بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ دەپۋتات ساۋالىنا جولداعان جاۋابىنا سىلتەپ، Kursiv.Media جازدى. پرەمەر جاۋابىندا بۇل تالاپ قوس ازاماتتىققا جول بەرمەۋ ءۇشىن دە ەنگىزىلىپ وتىرعانىن ايتقان. “قازىرگى زاڭ بويىنشا قازاقستاندا زاڭدى نەگىزدە كەمى بەس جىل تۇراقتى ءومىر سۇرگەن نەمەسە قازاقستان ازاماتىمەن كەمى ءۇش جىل نەكەدە تۇرعان، سونداي-اق قازاقستاندا تۇراقتى تۇرۋ ماقساتىندا كەلگەن جانە جاقىن تۋىستارىنىڭ ءبىرى قازاقستان ازاماتى بولىپ سانالاتىن بۇرىنعى وداقتاس رەسپۋبليكا ازاماتتارىنا قازاقستان ازاماتتىعى بەرىلەدى” دەيدى پرەمەر-مينيستر. قازىرگى قولدانىستاعى زاڭعا ساي، مىنا

    55
  • كوز قاراس

    چەح جۇرتىنىڭ چەح ءتىلىن قورعاۋى جايلى

    Ruslan Medelbek  چەح جۇرتى مىنا جاھاندانۋ زامانىندا، ەۋروپا حالقى اراسىندا شەكارا جويىلعاندا ءبىزدى چەح قىلىپ تۇرعان چەح ءتىلى دەپ بىلەدى. ەلدە قىزمەتتىڭ ءبارى چەح تىلىندە جۇرەدى، شەتەلدىكتەرگە ارنالعان پوليتسيا بولىمشەسىندە “مۇندا تەك چەح تىلىندە قىزمەت كورسەتىلەدى” دەپ جازىلعان تاقتايشا تۇرادى. شەتەلدىكتەرگە ارنالعان پوليتسيا بولىمشەسىندە چەحياعا ەندى كەلگەنىمدە وسى بولىمشەگە چەح ءتىلىن بىلەتىن قازاق تانىسىمدى اپارعان ەدىم. پوليتسيادا سەن چەحياعا كەشە كوشىپ كەلگەنىڭە ءمان بەرمەيدى دە. چەحشا سويلەيدى. اعىلشىنشا سويلەسەڭ قىزمەت كورسەتكىسى كەلمەي، چەحشا جاۋاپ بەرەدى. ءۇش جىلدان كەيىن وسى پوليتسيا بولىمشەسىنە بارىپ، قازاقستاننان كەلەتىن قوناقتارىما ۆيزاعا شاقىرتۋ جاساتپاق بولعانىمدا سونداعى ءبىر پوليتسەي ءۇش جىل تۇرىپ جاتىرسىز، قالاي چەحشا بىلمەيسىز دەپ قاباق شىتقانى ءالى ەستە. كەيىن چەح تانىسىمنىڭ بىرىنەن “نەگە چەح

    925
  • رۋحانيات

    مايكل نيۋتوننىڭ «جان جيھانى» كىتابىنىڭ اۋدارماسىنان ءۇزىندى

    نۇرلان ءسادىر مايكل نيۋتوننىڭ «پۋتەشەستۆيە دۋشي»/ «جان جيھانى» كىتابىنىڭ اۋدارماسىنان ءۇزىندى ۇسىنۋدى جالعاستىرۋدى شەشتىم: 2-ءشى ۋاقيعا امەريكانىڭ وڭتۇستىگىندەگى جازىقتا سەلليدىڭ مويىنىنا جاقىن قاشىقتىقتان جەبە كەلىپ قادالعان ساتتەن باستالادى. ءوز باسىم، وتكەن ومىردە كىسى قولىنان قاساقانا بولعان ءولىم ستسەنالارىنا ساقتىقپەن قارايمىن. سەبەبى ءتۇپسانا سول ازاپ اسەردى جادىندا ءالى دە بولسا ساقتايدى. ماعان ەكىنشى ۋاقيعاداعى سۋبەكت تاماعىنىڭ تۇسى ءومىر بويى مازالاپ كەلە جاتقانى جايلى شاعىممەن كەلدى. بۇنداي جاعدايلاردا ارنايى تەراپيا مەن ومىرلىك باعىت-باعدارىن قايتا قۇرۋ كەرەك بولادى. سۋبەكتىلەرىممەن جۇمىس جاساعانىمدا، ولاردى ءوزىن سىرتتاي باقىلاۋشى رولىنە قويۋ ارقىلى، اۋرۋى مەن كۇيزەلىسىن باسەڭدەتۋ مۇمكىندىگىن جىبەرمەيمىن. 2-ۋاقيعا د-ر ن.: جەبە جانىڭىزعا باتىپ تۇر ما؟ سۋبەكت: ءيا… تاماعىمدى قاقىراتىپ جىبەردى… مەن ءولىپ بارامىن (سۋبەكت تاماعىن ۇستاپ،

    379
  • كوز قاراس

    قازاق ءتىلىن تەحنيكالىق تىلگە اينالدىرۋعا مەملەكەت تاراپىنان قويىلىپ جاتقان كەدەرگىلەر جونىندە

    قر يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى – مير رك قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتى ءۇش جىلدان بەرى قازاق تىلىنە اۋىسا الماي كەلەدى. Quanysh Ádilhanuly تاراپىنان مىڭ حات جازىلعان. وعان «قاراستىرامىز، سارالايمىز، ويلاستىرامىز، پيلوتتىق قىلىپ جاسايمىز» دەگەن مىڭ جاۋاپ كەلدى. بىراق ماسەلە سونىمەن شەشىلمەي قالدى. اڭگىمە مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاندىراتىن قۇرىلىس جوبالارىنىڭ (پسد) قازاق تىلىندە جاسالۋى تۋرالى بولىپ وتىر. قازىر ونىڭ بارلىعى تەك ءبىر تىلدە – ورىسشا جاسالادى. سەبەپ – تاپسىرىس بەرۋشى تاراپىنان ونداي تالاپ جوق. ءبىر قىزىعى، جوبانى جاساۋ ءۇشىن قاجەتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلىس نورمالارى، قۇرىلىس ەرەجەلەرى جانە باسقا دا مەملەكەتتىك ستاندارتتار مەن تەحنيكالىق تالاپتاردىڭ، ءنورماتيۆتى-تەحنيكالىق قۇجاتتاردىڭ تولىق قازاقشا نۇسقاسى بار. قازاق ءتىلدى ينجەنەرلەر مەن باسقا دا تەحنيكالىق ماماندار

    65
  • رۋحانيات

    ايەلدىڭ باعى بەس ەلى ەكەن. ويتكەنى ول اقش-تا تۇرادى…

    پوليتسەيدىڭ جۋان بىلەگىنە قولىن سۇيەپ، باسىن ءيىپ شەكسىز ريزاشىلىقتىڭ يشاراسىن ءبىلدىرىپ تۇرعان مىنا ايەل كۇن بۇرىن دۇكەننەن بەس جۇمىرتقا ۇرلاپ، قولعا تۇسەدى. وقيعا ورنىنا جەتكەن ۋيليام ستەيسي ۇرىنىڭ قولىنا كىسەن سالىپ، قاماۋدىڭ ورنىنا بەس جۇمىرتقاعا بولا باسىن قاتەرگە تىككەن بەيباقتى سوزگە تارتادى. سۇراي كەلە ۇيىندە ءتورت بالاسى اشقۇرساق وتىرعانىن، ەكى تاۋلىكتەن بەرى ءنار تاتپاعانىن بىلەدى. شيەتتەي بالا-شاعامەن ايىنا 120 دوللارعا عانا جان باعاتىنىن، ونىڭ ءوزىن بىرەۋگە ۇرلاتىپ العانىن ەستيدى. ءمان-جايعا قانىققان وفيتسەر سول جەردە ايەلدى بوساتىپ، ۇيىنە جەتكىزىپ سالادى. كۇدىگىن سەيىلتۋ ءۇشىن وتباسىنىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ، بايعۇس انانىڭ الداماعانىنا كوز جەتكىزەدى. كەتەرىندە ۇرلىق جاساۋ – تىعىرىقتان شىعار جول ەمەستىگىن ايتىپ، بۇدان بىلاي زاڭ بۇزباۋىن ەسكەرتەدى. بيە ساۋىم ۋاقىت وتكەن سوڭ اشقۇرساق

    115
  • مادەنيەت

    ەڭ باستىسى – ۇلتتىق مۇرالارىمىزعا زاقىم كەلمەگەن.

    “…شامامەن ساعات 16.00 كەزىندە 200-دەي شابۋىل جاساۋشى مۋزەي عيماراتىنا كىردى. جۇگىرىپ الدارىنان شىقتىم. بارلىعى دەرلىك جاستار. بار داۋىسىممەن ايقايلاپ، ەشتەڭەگە تيىسپەۋىن ءوتىندىم. سوزگە توقتاماي، ەلەكتروندى قۇرىلعىلاردى قيراتا باستادى. اراسىندا بىرەۋلەرى مەنىڭ سوزدەرىمدى ەستىپ، قالعانىنا توقتاۋ سالدى. ولارعا «بۇل زاتتاردىڭ بارلىعى – اتا-بابامىزدان قالعان اسىل مۇرا. سىندىرماڭىزدارشى، بۇلاردى ورتەسەك، ءبىزدىڭ تاريحىمىزدا ەشتەڭە قالمايدى. ەرتەڭگى كۇنى سىزدەرگە كەرەك بولادى عوي» دەگەن ءسوزىمدى كەيبىرى تىڭدادى. تىنىشتىق ورناتىپ، مەنەن «التىن ادامنىڭ» وريگينالى قايدا؟»، «التىن زاتتار قايدا تۇر؟»، «قىلىشتار بار ما؟» دەپ سۇراي باستادى. «التىن ادامنىڭ» تۇپنۇسقاسىنىڭ بىزدە ەمەس ەكەنىن ايتتىم. بۇل ۋاقىتتا مۋزەي زالدارىندا نەگىزگى جارىق ەمەس، كەزەكشى جارىق شامدارى جانىپ تۇرعان. سونىڭ كومەگى ءتيدى مە دەپ ويلايمىن، كەيبىر زاتتار قاراڭعىدا انىق كورىنە قويمادى.

    105
  • مادەنيەت

    ۇستازى جاقسىنىڭ – ۇستانىمى جاقسى

     ەگەمەندى ەل بولىپ، ەڭسە تىكتەگەنىمىزگە بيىل – 30 جىل. ازاتتىقتىڭ اق تۋىن جەلبىرەتىپ، زامانا بەلەستەرىنەن سۇرىنبەي ءوتىپ كەلەمىز. شۇكىر دەيمىز. تاۋەلسىزدىك جولىنداعى تاريحتىڭ تارتۋى مەن تالاي تاۋقىمەتىن باستان كەشتىك. ەندى، مىنە، ءدۇبىرلى كەزەڭنىڭ بارلىق دۇرمەگىن ارتقا تاستاپ، داڭعىلعا تۇستىك. ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى الەمگە تانىتىپ، وركەنيەتتىڭ وزەگىنەن ءنار الدىق، جارقىن بولاشاق پەن كەمەل كەلەشەككە نەگىز قالادىق. قۇلاشىن كەڭ جايىپ، ءوسىپ، وركەندەپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىنە كەپىل بولار – ءبىلىم مەن عىلىم يگەرۋ، ونىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرۋ. ال، ءبىلىم، عىلىم باسەكەسىندە كەرەگى – قىرانداي قىراعىلىق، جولبارىستاي جىلدامدىق،  ارىستانداي ايبارلىق. ءبىلىم – تەلەگەي تەڭىز قۋاتىنداي، ول ۇلتتىق سانانى جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋدە شەشۋشى مانگە يە. بۇگىندە جاڭا ءداۋىردىڭ جاڭالىقتارىنان قالماي، جاڭعىرۋ ءۇشىن قىزمەت ەتۋ،

    770
  • جاڭالىقتار

    جامبىل جاباەۆتىڭ 175- جىلدىعىنا ارنالعان «جىرى الەمدى شارلاعان» اتتى كونتسەرتى وتەدى

    2020 جىلدىڭ 26 اقپانىندا 19-00 دە «استانا» كونتسەرت زالىندا نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسى«قورقىت» ەتنو ءانسامبلىنىڭ جامبىل جاباەۆتىڭ 175- جىلدىعىنا ارنالعان «جىرى الەمدى شارلاعان» اتتى  كونتسەرتى وتەدى.      كەشتىڭ ماقساتى بالا جاسىنان دومبىرانى سەرىك ەتىپ، ەل ىشىنە اقىندىعىمەن تانىلعان، ەكى عاسىردىڭ كۋاسى بولىپ، سانالى عۇمىرىن ءان مەن جىرعا ارناپ، ۇرپاعىنا مول مۇرا قالدىرعان كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، اقىن، جىر الىبىجامبىل جاباەۆتىڭ  تۋعانىنا 175 جىل تولۋىنا وراياقىننىڭ مۋزىكالىق مۇراسىن كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىپ ناسيحاتتاۋ.قورقىت ەتنو ءانسامبلىنىڭ جىر الىبىنا ارنالعان كەشتى تاماشالاۋعا شاقىرامىز.26 فەۆراليا 2020 گودا ۆ 19:00 ۆ كونتسەرتنوم زالە «استانا» سوستويتسيا كونتسەرت ەتنو انسامبليا «قورقىت» گوسۋدارستۆەننوي اكادەميچەسكوي فيلارموني اكيماتا گورودا نۋر-سۋلتان «جىرى الەمدى شارلاعان»، پوسۆياششەننىي 175 – لەتيۋ جامبىلا جاباەۆا.تسەليۋ ۆەچەرا

    681
  • رۋحانيات

    ۇلى كلاسسيكتىڭ ساپارى

    …سەكسەنىنشى جىلدارى ايگىلى امەريكاندىق جۋرناليست جون ءريدتىڭ «دۇنيەنى دۇرلىكتىرگەن ون كۇن» (Ten days that shook the world) (1919) وكتيابر توڭكەرىسى، بولشەۆيكتەر لاڭى، پرولەتارلار، قىزىل جامىلعان پەتروگراد ت س س. وقتىڭ زىڭعىرى جۇققان وقتىن-وقتىن وقيعالار وتكەن ءساتتىڭ شىتىرمانىن ەسكە جاڭعىرتار سوڭى ۇزاق زارداپپەن ۇلاساتىن ~ «ادەبي شىعارمانى» وقىپ جۇرگەندە قولىمىزعا وسى زامان كلاسسيگى مۇحتار ماعاۋيننىڭ «الاساپىران» رومانى تۇسكەن~دى. باس كوتەرمەي ون كۇن وقىپ قاۋاشاقتاي باسىمىزداعى پرولەتارلىق قىرساۋ كۇرشەكتەردى وتالاپ ەمدەگەنىمىز ەسىمىزدە.كۇن كوسەمدى جەك كورە باستاعان تۇسىمىز دا مۇمكىن وسىدان باستاۋ العان!؟ اقيەسىنىڭ ءوز قولتاڭباسىمەن 1989 جىلى ۋلاانبااتارعا سالەمدەمەگە كەلتىرىلگەن كىتاپ مەن ءۇشىن اسا تەڭدەسسىز قۇندى. كىتاپتى پوشتا ارقىلى جولداعان دوسىم ~ سول كەزدەگى جارق ەتىپ شىققان جاس جالىندى جازۋشى قىز گۇلزات

    364
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: