| 
  • Ruhaniyat

    ABAYDIÑ TUĞAN KÜNİNE ORAY BİR SÖZ

    Otarşı “aq patşanıñ” şendi şekpeni üşin (keyde tipti ülken kümis tabaq pen artıq qadaq küriş üşin) töreleri wsaqtalıp, batırları bir-birin şauıp, soñğı handarın wstap berip, “zar-zaman” jırauları eski izdi şiırlap, az-maz ziyalısı ya şoqınıp, ya bilim izdep şetke ketip, Batıstağı ağartuşılıq pen industrializaciyadan maqwrım qoğamı köşpeliden agrarlıq qwrılımğa ötip ülgermey jatqan alasapıran bir zamanda qazaq arasında Abay tuadı. Öz zamanındağı ğılım men tehnologiyanıñ, poeziya men muzıkanıñ barlıq ozıq ölşemderin qoy qwrttap, jılqı jusatqan auıldıñ işinde otırıp, aqılğa sıymaytın qanday da bir tılsım jolmen boyına siñiredi. Öz ortasınan kem degende jartı ğasır ozıq öleñ qalıptarın qwyadı, qazaqı boyauı bar ädemi romanstar jazadı, Batıs pen Reseydiñ äleumettik-sayasi oy alıptarın qazaqşa söyletip, üzdik

    16
  • Ruhaniyat

    Han Täñiri. Qandı tau ma, Qwday tauı ma?

    Qazaq, qırğız ben qıtay şekaralarınıñ tüyiser twsında älemdegi biik nüktelerdiñ biri – Han Täñiri şıñı twr. Han Täñiriniñ köz jetpes biiktigin ärdayım qalıñ qar basıp, twman twmşalap twradı. Kün batar twsta şıñ bası qızıl reñge boyalıp, alaulağan ot sekildi körinis beredi. Sol sebepti onı qazaqtar «qandı tau» atap ketse, qırğız halqı «kantoo» dep ataydı-dep jazadı el.kz portalı.. Key ğalımdar Han Täñiri atauı tım beride şıqtı degendi aytadı. Han sözi köne türik-moñğol tilinde Qan mağınasında qoldanğan eken. Bwl sonau b.z.d. V-VIII ğasırlarda sözdik qorda bolğan söz. Al Täñir turalı añızda bılay delinedi: Este joq eski zamanda aspan da, jer de joq, tek wşı-qiırsız kök teñiz bolğan eken. Bir kezde  teñiz ortasınan appaq

    33
  • Ruhaniyat

    ISLAMĞA DEYİN ORTALIQ AZIYANIÑ DİNI JAĞDAYI QANDAY EDİ?

         Orhon jazularındağı: «Kök Täñiri  aspan men jerdi jaratqanda, arasına adam balasın jarattı» degen joldar köne türkilerdiñ bir Täñirge sengenindigin bildiredi. Sonday-aq, H ğasırdıñ alğaşqı jartısında Sır boyına kelgen ibn Fadlan da türkilerdiñ «basın kökke sozıp, «bir Täñir» dep minäjat qılatının» habarlaydı. Osınday köne derekterge qarap arğı türkilerdiñ senimi – bir Täñir bolğanın bajaylauğa boladı. Äytkenmen, türkilerdiñ keybir ru-taypaları kele-kele özge din nasihatşılarınıñ ıqpalımen Täñirden basqa da dini senimderdi qabıldağan.                                                                                   

    41
  • Ruhaniyat

    ALAŞ QAYRATKERLERİNİÑ DİNI WSTANIMDARINDA QAYŞILIQ BOLĞAN BA?

     Alaştanuşı S.Özbekwlınıñ twjırımdauınşa «Ayqap» jurnalınıñ töñiregine toptasqan B.Qarataev, J.Seydalin, S.Lapin, M.Seralin siyaqtı ziyalılar şariğat zañın däripteumen belsendi şwğıldanğan. Al, «Qazaq» gazetiniñ töñiregine jinalğan Ä.Bökeyhanov, A.Baytwrsınov, M.Dulatov bastağan ziyalılar qazaqtıñ dästürli ädet-ğwrpın nasihattap, memleket qwruda batıstıñ respublikalıq jüyesin qwptadı. Eki toptıñ da maqsat-müddesi bodandıqtıñ qamıtın üzip, täuelsizdikke qol jetkizu bolğanmen, otarşıldıqqa qarsı küresu ädis-täsili, dästürli qwndılıqtarğa qatıstı közqarası eki türli boldı. «Ayqap» jurnalındağı ziyalılar islamşıl äri türikşil bolsa, «Qazaq» gazetindegi ziyalılar negizinen wltşıldıq bağıttı wstandı.                            Jalpı, 1917 jılğı aqpan töñkerisinen keyin Türkistan men qazaq dalasında qoğamdıq-sayasi közqarastarı ärtürli birneşe qozğalıstar belsendi jwmıs istedi. Sonıñ işinde dini konservatizmdi jaqtağan

    22
  • Ruhaniyat

    «ALAŞ ORDA» MEN HALIFA ALTAYĞA 100 JIL

    Elimizdiñ  täuelsizdik alıp, örkendep damumen birge tamırlı tarihımız qayta jañğırıp, egemendigimizdiñ eñsesi biik, irgesi bekem. Wlı dala Köş basşısı Nwrswltan Nazarbaevtiñ 2017 jılğı halıqqa joldauı men 12 Säuir küngi «Bolaşaqqa bağıdar: ruhani jañğıru» taqırıbındağı maqalasına saykes, el tarihında attarı altın ärippen jazılğan, keyingi wrpaqqa öşpes önege bolğan Alaş arıstarın eske alıu, olardıñ wlı eñbekterin wrpaq sanasına siñiru nıqtap qolğa alındı. Osığan oray, ğwlama-ğalım, jazuşı, din tanuşı, aqın Halifa Altay  Ğaqıpwlınıñ tuılğanna ğasır toluına baylanıstı onıñ eñbekteri men ömir keşirmelerin, otanşıldıq ruhın näsihattau jäne ruhına arnap as berip, qwran bağıştau maqsatında 2017 jılı 29 mausım küni «Halifa Altay» halqaralıq qayırımdılıq qorı, Halifawlı Abdırayım Altay, Qaynola Zeynollawlı, Barlıbay Baurjan Äbdimanatwlı, Däuletjan Şaymwranwlı,

    43
  • Ruhaniyat

    Türkistanda Halifa Altaydıñ jüz jıldığına arnalğan tağılımdı şara ötti

    Biıl belgili din ğwlaması, qoğam qayratkeri, biregey twlğa Haifa Altay Ğaqıpwlınıñ 100 jıldığı. Ataulı mereytoyğa oray, respublikamızdıñ jer-jerinde Türkiya, Qıtay jäne Europanıñ birqatar elderindetwlğanıñ twğırın biiktetuge arnalğan alqalı jiın, basqosular ötude. Solardıñ biri Türkilerdiñ ruhani astanası sanalatın kieli Türkistan şaharında boldı.H.A.Ğaqıpwlı islam dinin uağızdap, dini kitaptar audarıp, imani kitaptardı taratuğa eñbek siñirgen. Qasietti Qwrandı qazaq tiline eñ alğaş audarğan ğwlama ğalım halıqtıñ ruhani sanasın jañğırtqanedi. Ahmet YAsaui universitetinde «Er Jänibek» Halıqaralıq qoğamdıq qorınıñ qoldauımen ğwlama ğalım, dini ağartuşı qayratker Halifa Altay Ğaqıpwlınıñ 100 mereytoyına oray «Halifa Altay islamnıñ körnekti ğwlaması» attı tanımdıq konferenciya ötti. Şara şımıldığı Halifa Altay Ğaqıpwlı jaylı derekti fil'mmen aşıldı. Ruhaniyat şamşırağı Halifa Altay qajınıñ önegeli, ülgili

    149
  • Jañalıqtar

    Qazaqstan qalalarına arnalğan oraza kestesi şıqtı (foto)

    Qazaqstan Müsılmandar Odağı Basqarması  2017 jılğı Qazaqstan qalalarınıñ Ramazan ayındağı oraza jäne namaz uaqıttarınıñ kestesin wsındı dep habarlaydı QMDB silteme jasap NUR.KZ. Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti KÖRNEKİ  FOTO:  TVC.RU Osı jılı Ramazan 27 mamır men 25 mausım aralığında  29 künge sozıladı.  Dini basqarma biılğı pitir sadaqa mölşeri – 300 teñge bolıp bekitilgenin de eskertti. Astana Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Almatı Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Aqtau Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Aqtöbe Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Atırau Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Jezqazğan Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Kökşetau Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Qarağanda Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Qostanay Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Qızılorda Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Oral Facebook arqılı bölisuVkontakte bölisti Öskemen Facebook arqılı

    80
  • Köz qaras

    Aytalı: «Latın älipbii? Resey beker alañdap otırğan joq»

    Latın alfavitine köşudiñ sebepteri nede? Bwl turalı kaz.365info.kz saytına twraqtı avtorımız, tanımal ğalım Amangeldi Aytalı Jiliktep, aytıp berdi. Nazarbaev naqtı qadam jasadı  Latın alfavitine köşu – tek qazaq tili ğana emes, qazaq qoğamın jañğırtu bağıtındağı mañızdı betbwrıs. N.Nazarbaev bwrın latın alfavitine köşudiñ qajettiligin eske salıp kelse, bügin bwl mäsele naqtı sipat aldı. Soñğı jüz jılda Qazaqstandağı til sayasatı bwltarıs, qaltarıstar men tosın özgeristerge tolı boldı. 1910 jılı 23-mausımda Qazan qalasında ötken missionerlerdiñ s'ezinde kirillica alfaviti Resey memleketiniñ birligine qızmet jasauı kerek, orıs emes halıqtar bir tilde söylep, bir tilde jazuğa tiisti, sondıqtan olardı jappay kirillicağa köşu maqsatı maqwldandı. Biraq 1928 jılı türik, malay tilderimen birge latın älipbiine köşu bizdede qolğa

    369
  • Ruhaniyat

    HALIQQA QORĞAN BOLĞAN DAÑIQTI TWLĞA, BİTİMŞİ TİLEUDİWLI

    Älemge tarıday şaşılğan qazaq halqınıñ basım bir böligi Moñğoliya qazaqtarı. Abaq kereyden tarağan osınau köşpendi qazaqtardıñ basınan bir qatar auır kezeñder men qiın künder de ötti. El bastağan batır babalarımız wrpağınıñ bolaşağı men beybit kündi añsap, beyqwt meken izdep bayırğı mekeni bolğan Altaydıñ küngey bitinen teriskey betine yağni Qobda ölkesine qaray üdire köşti. Abaq kereydiñ bir tobınıñ Moñğoliya ölkesine qonıs audaru mäselesi jaylı bizdiñ tarihşılarımızda köptegen zertteuler jasap, bir qatar eñbekter jazdı. Qazaqtar alğaş Moñğoliya ölkesine däl qay jıldan qonıs audarğandığı jaylı döp basıp aytatın anıq dälel joq. Bwl jaylı qwndı derekter Moñğoliyanıñ batıs ölkesine sayaqat jasap Qobda ölkesindegi qazaqtardıñ köşi-qonı, twrmıs-tirşiligi jaylı arnayı zertteu jasağan Resey sayahatşıları, tarihşı etnograf

    155
  • Köz qaras

    Bwqaralıq sananı özgertuge arnalğan bağdar

    Elbasınıñ «Bolaşaqqa bağdar: ruhani jañğıru» maqalası «Elim, jerim, Qazaqstanım» dep emirengen patriottarına quanış sıylap, ruhani küş-jigerin qanattandırıp dür silkindirdi. Biz Elbasınan osı sözin, osı ideyasın kütip edik. Demek osı sayasattı iske asıru üşin Prezident 25 jıl tolğatqan bolar. Asığıstıq etsek apatqa ketesiñ. Köp oylanıp, köp tolğanıp, işki sırtqı faktordı esepke ala otırıp bir attap, bir şwqıp otırıp alğa jılju qajet boldı. Ruhani jañğıru bağdarlamasın wsınu oñay dünie emes ekenin sezinemiz. Täuelsizdik alğan kezdegi  kedergiler de, keñ oylanıp şeşetin mäseleler de mol boldı. Olar: Keñestik idealogiyamen ulanğan halıqtıñ (wltına qaramay) sayasi tanım tüsinigin, tüysigin özgertu; Jaña narıqtıq ekonomikağa beyimdey otırıp, jaña sayasi ideologiyanı eñgizu, siñiru, üyretu, şığarmaşılıqpen (tvorçeskiy) igeru; Keñestik rejim

    107
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: