| 
  • Köz qaras

    TÄÑİRŞİLDİK — qazaqtıñ könermeytin köne dünie tanımı

    Täñirşildik — qazaqtıñ könermeytin köne dünie tanımı. Täñirşildik wğımında köp dinder qatarlı Jaratuşını bar dep esepteydi, biraq Ol adamdarğa elşi jibermeydi, Kökten kitap tüsirmeydi, jaratılısqa (siz ben bizge) “sälem” joldamaydı — degen nanım-senim bar. Jaratuşı barlığın jerge qaldırğan, bäri aynalıp twratın mehanizm. Sondıqtan jaqsılıq jasasañ da, jamandıq jasasañ da öziñe aynalıp keledi. Sol sebepti Täñirşildik wğımındağı eñ negizgi ğibadat — şın köñilden jaqsılıq jasau, barıñdı bölip beru. Onı repressiya jıldarında Qazaq dalasına aydalıp kelgen özge wlttar jaqsı biledi. Al qazaq nege qırğınğa wşıradı..? Oğan Islam jauap bere almaydı, oğan Täñirşildik jauap beredi: qazaq qaşan da jauınger halıq bolğan, keşe ğwndar qıtaylarğa qauip töndirse, bügin sol qıtaylardıñ wrpaqtarı bizge qauip töndirip

    151
  • Mädeniet

    AQSELEU SEYDİMBEK SINAĞAN FIL'M

    Aqseleu Seydimbektiñ kündeliginen: “Qwlager” fil'mi jayında Kino üyinen «Qwlager» fil'min körip qayttım. İ.Jansügirovtiñ äygili «Qwlager» poemasınıñ izimen depti. Öner ataulı, onıñ işinde kino önerine ne üşin kerek? Kim üşin kerek? Äsirese belgili bir wlt öneri aldımen sol wlttıñ özine kerek pe, joq älde özge wltqa kerek pe? Belgili bir wlttıñ öneri aldımen öz bolmısın körsetui kerek pe, joq älde öz bolmısınan kindik üzip, jalpıadamzattıq öz bolmısın körsetui kerek pe, joq älde öz bolmısınan kindik üzip, jalpıadamzattıq deytin äsire patetikağa boy aldırğanı jön be? Önerdiñ parqı men narqı wlttıq talğam tarazısına tüskeni jön be, joq älde sırt köz sınşınıñ aytqanına könip, aydauına jürgeni dwrıs pa? Tarihi twlğalardıñ ömirbayanı qay şek-şekarağa deyin

    213
  • Mädeniet

    Kyiz üydiñ jabdıqtarınıñ atauları

    Bolat Bopaywlı Qazaq kyiz üyi- 7-8 ğasırlarda keñinen qoldanılğan. Osınau wlı dalanı qonıs etken ata – babalarımız osıdan üş mıñ jıl bürın da kyiz mädenietin jarıqqa şığarğanın külli älem közindegi ğılımy derekter däleldeydi. Qazaq halqınıñ arğı ata- babaları sanalatın Sah, Ğün, Qañlı, Üysin, Alandar zamanında-aq Kyiz üy mädenietin tolıq qalıptastırğanı şındıq. Men bwl jerde Kyiz üy tarihın aytqalı otırğam joq. Jaqınnan beri oquşılardan mağan Kyiz üydiñ jabdıq atauları turalı öte köp süraqtar kelip twsti. Jeke- jeke jauap ta berdim. Bıraq süraqtar köbeye berdi. Aqırı FB jelisinde ortaq jauap berudi jön kördim. Qazaq kyiz üyiniñ sırtqı jabdıqtarına qaray : 1. Üzikti kyiz üy, 2. Köterme turdıqtı kyiz üy, 3. Biteu turdıqtı

    112
  • kerey.kz TV

    Elordalıq filarmoniyanıñ ärtisteri aq halatı abzal jandarğa än arnadı.

    https://youtu.be/scqqgINrA6U   Elordalıq filarmoniyanıñ ärtisteri Qazaqstannıñ jäne Tatarstannıñ Halıq ärtisi, QR Memlekettik sıylığınıñ laureatı Nwrjamal Üsenbaeva, QR eñbek siñirgen qayratkeri Altınay Jorabaeva, Mädeniet qayratkerleri Estay Mwqaşev, halıqaralıq bayqaulardıñ laureatı Aqbota Qwsnadin aq halatı abzal jandarğa än arnadı.  ​ Koronoviruspen aldıñğı qatarda küresude öz uaqıtın öz-özine nemese jaqındarı men tuıstarına emes, nauqastarğa arnay otırıp,  ülken erlik pen batıldıq tanıtqan  qazaqstandıq därigerler de boldı. Nwr-Swltan qalası äkimdigi memlekettik akademiyalıq filarmoniyasınıñ    ärtisteri aq halattı abzal jandardıñ erligin jırlap “Därigerler” änin jazdı jäne onı därigerlerge arnadı. Jaña änniñ mätinin Quat Ejembek, muzıkasın Mädeniet qayratkeri, “Qorqıt” etno ansambliniñ körkemdik jetekşisi Şolpan Qorğanbek jazdı. Quat Ejembek osı şığarmaşılığı arqılı nauqastar palatasında wyqısız tünder ötkizip, auır auırtpalıqtı

    115
  • Mädeniet

    24 jastağı önerpaz «Altın Orda» küyin şığardı

      Nwr – Swltan qalası äkimdiginiñ memlekettik akademiyalıq filarmoniyasınıñ “Qorqıt” etno-ansambliniñ önerpazdarı jan-jaqtı önerlerimen tanıluda. Tayauda ğana Ginnestiñ Rekordtar kitabına engen önerli ansambl' qazaqtıñ öner qorjının dombıranıñ kümbirimen ündesken tağı da bir tuındımen tolıqtırmaq. Küy – tarihi sipatqa ie. Onıñ avtorı men orındauı da şığarmaşılıq top üşin aytarlıqtay jañalıqqa aynaları sözsiz. Jiırma tört jastağı dombıraşı, äri toptıñ koncertmeystri  Aybek Ärimbek Prezidentimiz Qasım-Jomart Toqaev Kemelwlınıñ Altın Ordanıñ 750 jıldığın ötkizu turalı halıqqa jariya etkenin estigen soñ, soğan arnap küy şığaru turalı oy kelgenin aytadı. Dombıramen qatar şañqobız, sıbızğı aspaptarın da jaqsı meñgergen küyşiniñ aytuınşa alğaşqı tuındı bir jetiniñ işinde tuğan. -”Küy öte jıldam temppen orındaladı. Bwdan qazaq batırlarınıñ beynesin köruge boladı.

    120
  • Mädeniet

    «Altın Ordağa-750 jıl». Babalar mwrasın nasihattau balabaqşadan bastalu kerek – Wstazdar

      Batır babalardıñ mwrasın nasihattau balabaqşadan bastalu kerek. Biıl Altın Ordanıñ qwrılğanına -750 jıl. Külli el köleminde eske alıp jatqan tarihi oqiğanı kişkentay büldirşinderge tärbieşiler özgeşe ädispen jetkizdi dep habarlaydı kerey.kz aqparattıq portalınıñ tilşisi. Almatı qalası, Alatau audanı KMQK №37 böbekjay – balabaqşasında bolğan seminarğa tek balalar ğana emes, qalanıñ özge mekemelerinen de wstaz-tärbieşiler qatıstı. «Altın Ordağa -750» jıl attı seminarğa wzaq uaqıt dayındalğan balalar bir sät özderin bwrınğınıñ jauıngeri retinde sezindi. El qorğauda erlerdiñ rölinde oynağan balalardıñ qılışpen şayqasuı körinistiñ körkin aşa tüsti. Has batır retinde negizgi jattığulardı jasap, denelerin şınıqtırdı. «Jekpe- jek», «Tuıñdı tik» oyındarı oynatıldı. Körinis soñında jeñisten süyinşi swrağan äjey Altın Ordanıñ töl teñgesin tarattı. Büldirşinderge

    594
  • Ruhaniyat

    Maral işan Qwrmanwlı.

    Kerey ruınıñ Tarışı taypasına jatatın Aqsarı atasınıñ Nwrımbet äuletine jatadı. Bwl eldiñ ataqonısı osı küngi Reseydiñ Qorğan oblısı, Soltüstik Qazaqstan oblısınıñ Jambıl audanı, Qostanay oblısınıñ Wzınköl audanı. Biz äñgime etkeli otırğan Maral Qwrmanwlı jöninde revolyuciyağa deyin de, odan keyin de, bizdiñ zamanımızda da birşama kitap, gazet-jurnal betterinde maqalaları şıqtı. Babamızğa baylanıstı materialdardı enciklopediya betterinen de tabuğa boladı. Maral işan sol qozğalıstıñ ruhani kösemi bolğan adam. Qazaq qoğamınıñ osı twsta dağdarısqa wşırağan wlttıq ruhın köteruge dinniñ ıqpalın paydalanuğa tırısqan Maral babanıñ azamattıq erligin wmıtuğa bolmaydı. Işannıñ äkesi Qwrman Kenjebaywlı bes uaqıt namazın qaldırmağan, äri batır, äri dindar adam bolıptı. Onıñ erekşe bir qasieti – adam emdeytin täuip eken. Abılaydıñ batırlarınıñ biri,

    602
  • Ruhaniyat

    Abaydıñ Mäşhür Jüsipke qoyğan swrağı

    Tobıqtınıñ eline saparlap şıqqan Mäşhür Jüsip birer kisimen aqınnıñ üyine kirip kelgende Abay oğan äldeneşe tosın saual qoyıp: – Aqımaq basqa adırayıp köz bitedi, dualı auızğa sıldırlağan söz bitedi. Kelbetsiz emes ekensiñ. Aytşı, qwday qayda? Jwmaq pen tozaq qayda? – depti. Sonda Mäşhür irkilmesten: – Abaydıñ qwdayı qayda ekenin bilmeymin. Meniñ qwdayım, mine, jüregimde twr. Jwmaq pen tozaq ärkimniñ öz üyinde, qatınıñ aqıldı bolsa – jwmaq, aqımaq bolsa – tozaq, – degen eken. Abay sonda: «Mäşhürim, dese degendey ekensiñ, törge şıq» – dep qwrmet körsetipti. *** Aq neke Wrpaq! Perzent! Jan bitkenniñ kökiregin äp-sätte izgi sezimge, maqtanışqa, quanışqa toltıratın qayran jalğız auız qasietti söz! Seniñ atıñ da, zatıñ da mäñgilik.

    441
  • Mädeniet

    QAZAQTIÑ ADAMTANU İLİMİ

    Ärbir halıqtıñ tabiği jaratılısında özin basqalardan erekşelep twratın kemel qasieti boladı. Aytalıq, ağartuşı Ibıray Altınsarin 1879 jılı Orınborda jarıq körgen «Qazaq hrestomatiyası» attı eñbeginde, qazaq jaratılısı öte taza halıq, onıñ sana-sezimi men swñğılalığı bireu salıp bergen tar şeñberge sıymaydı dese, HİH ğasırda ömir sürgen polyak zertteuşisi A.YAnuşkeeviç kündeliginde, «qazaqtardıñ aqıl-oy qabileti men swñğılalığına eriksiz tañırqay, tañdanbasqa basqa amal joq» dep halqımızdıñ basqalardan artıq kemel qasieti jaylı tamsana jazadı. Demek, halıqtıñ basqa jwrttan erekşeligi – onıñ swñğılalığı eken. Birde ataqtı Qaz dauıstı Qazıbek bi tañ bozımen jılqı üyirin şolıp kele jatıp, betkeyde erin jastanıp wyıqtap jatqan jieni Jänibek batırdı körip: «Eliñdi el etersiñ, Ejelgi jerge jetersiñ, Eki böriñ twrğanda, Ekelenbey ne

    229
  • Mädeniet

    YAsin Qwmarwlı: Ejelgi Türki taypalarındağı tötemdik añ – qwstardıñ añızdıq negizderi

    Anotaciya  Maqalada grifon, kökböri (Qwsböri) täñir wğımdarı men atauları töñiregindegi sonday-aq Saq, Ğwn, Üysin, Türkilerdiñ böri tötemdiligi jäne attarınıñ da börige baylanıstılığı zertteledi. Grifon jäne kökböri Grifon (griffon) qazirge deyingi anıqtamağa say jartılay arıstan, jartılay qwmay nemese bası, qanatı qws, denesi arıstan añızdıq maqwlıq (狮鹫). Bireuler onı jauızdıqtıñ simvolına balasa endi bireuler izgiliktiñ (tipti Hristostıñ)nışanı dep biledi. «Etimologiya» attı  eñbekte: «Hristos – arıstan, öytkeni onda teñdessiz parasat jäne qüş-quat bar, Hristos äri qwzğın, öytkeni ol qayta tirilgen soñ aspanğa köterilip, jwmaqqa şığadı», – dep jazılğan. Grifon köbine grek añızdarında jolığadı. Onıñ arğı jäne keyingi zamanğı mädeniet, etnos, t.b. tanudağı ornı mañızdı. Ol qiır şığıstıñ aydaharı siyaqtı bir däuir mädenietiniñ simvolı. Dese de, grifon grek añızdarında ğana saqtalıp qalmastan,  basqa  aymaqtarda da  keñinen  taralğandığı  bayqaladı.  Äsirese onıñ arheologiyalıq deregi Ortalıq Aziya öñirinen köp bayqaladı. Bayırğı Elamdıqtar onı arhitekturada keñinen paydalanğan. Gerodottıñ «Tarih» attı wlı eñbeginde griffon  birneşe  jerde  jolığadı,  barlığı  saqtarğa  baylanıstı.  Gerodot  jäne saqtar  jerinde  grifonnıñ  äygili  bolğandığın  da  jazadı.  (IV.79)  Tarihi derekterge,  añızdarğa  negizdelgende  grifon  Ukrainadan  Orta  Aziyağa  deyinge skif dalasında bolğan dep qaraladı. Saqtardıñ grifon äsem öneri turalı: saq molalarında bar. Berelde, Pazırıqta, Esikte, Alagude, tipti ğwndardıñ köşi jäne joyqın jorığımen birge Qiır Şığıs jerine deyin jetkendigi bayqaladı. Gerodottıñ  aytuınşa,  issedondardıñ  joğarğı  jağında  arimaspı,  yağni jalğız  közdiler  twradı.  Al  olar  twrğan  jerde  altındı  qorıp  jatqan  grifon boladı  dese,  ol  tağı,  issedondardıñ  arimaspı  jağınan  ığıstırılıp,  odan skifter issedondar jağınan ığıstırılğandığın jazadı [1]. Gerodot:  «Bwl  aradan  şalğaydağı  jağdaylar  turalı  mälimetterdi  tek issedondardıñ aytqandarınan ğana bilemiz. Olar jalğız közdiler men altın qorıp jatqan grifon turalı äñgimeleydi. Skifter bwl äñgimelerdi issedondardan estidi. Odan skifter onı grekterge jetkizedi. Sonımen biz olardı jalğız közdiler dep atadıq. Skifter Arimaspi  deydi. «Arima» bir degendi, «spu» köz degendi bildiredi», – deydi [2].

    774
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: