|  |  | 

رۋحانيات ساياسات

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق مادەنيەتىنىڭ تاريحىنا، قازاق ايەلدەرىنىڭ ءداستۇرلى كيىمىنە توقتالىپ، قارا كيىم مەن ءدىن اراسىندا ەشقانداي بايلانىس جوق ەكەنىن ايتتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستىءى-دەپ قابارلايدى اقوردا ءباسپاسوز قىزمەتى.
 كەزدەسۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى م.ءتاجين، ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى ن.ەرمەكباەۆ، قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى، باس ءمۇفتي ە.مايامەروۆ، يمامدار – ك.دۇيسەنباي، ن.ەسماعانبەت، ن.اۋىسحانۇلى، ا.كەرىمبەك، ت.وسپان قاتىستى.

ەلباسى قاتىسۋشىلارعا ارناعان سوزىندە قازاقستان حالقىنىڭ ومىرىندە ءدىننىڭ ەرەكشە ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتىپ، مەملەكەت تاراپىنان ءدىني قارىم-قاتىناستاردى رەتتەۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا توقتالدى.

– مەملەكەت بۇل ماسەلەگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. پروبلەمالارعا تالداۋ جاساپ، وسى سالاعا قولداۋ كورسەتەتىن ارناۋلى مينيسترلىك قۇردىق.

جاقىندا مەن تاريحي جانە رۋحاني بايلىعىمىزدى ساقتاي وتىرىپ، ونى ارتتىرۋ، سانانى جاڭعىرتۋ قاجەتتىگى تۋرالى ماقالا جاريالادىم. پاتريوتيزم، وتاندى ءسۇيۋ، ەل ىشىندەگى جانە وڭىرلەردەگى تۇراقتىلىق – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. سول ءۇشىن ءبىز بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە ءتيىسپىز، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ تسيفرلىق تەحنولوگيالار دامىعان داۋىردە قازاقستان ءوزىنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن، مادەنيەتى مەن سالت-ءداستۇرىن ساقتاۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتتى.

سونداي-اق، قازاقستان پرەزيدەنتى دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمدارعا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.

– قازاقستاننىڭ اۋماعى ۇلان-بايتاق جانە تابيعي قازبا بايلىق پەن رەسۋرستارعا باي ەكەنى بارشاعا بەلگىلى. وسىنىڭ بارىنە قىزعانىشپەن قارايتىندار دا بار. ولار – بىزگە قاستىق ويلاپ، قوعامىمىزدىڭ ىنتىماعىن بۇزۋعا تىرىسۋشىلار. حالقىمىزدىڭ اراسىنا تەرىس ءدىني اعىمداردى ەنگىزۋ بىزگە سىرتتان ىقپال ەتۋدىڭ ءبىر ءتاسىلى بولىپ سانالادى. سوڭعى ۋاقىتتا وسىنداي ءۇردىس بايقالىپ وتىر. ءبىز مەملەكەتتىگىمىزگە قاۋىپ توندىرەتىن كەز كەلگەن قۇبىلىسپەن كۇرەسۋگە ءتيىسپىز. سوندىقتان سىزدەردىڭ الدارىڭىزدا زور مىندەتتەر تۇر، – دەدى يمامدارعا ارناعان سوزىندە ەلباسى.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مۇسىلماندارى ءداستۇرلى تۇردە حانافي مازحابىن ۇستاناتىنىن، يسلامنىڭ وسى باعىتىنىڭ نەگىزىن تۇسىندىرۋگە ماشىقتانعان ماماندار دايارلاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

– بۇگىندە قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىندا 3800 يمام جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ جارتىسى ءدىني ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتكەن. الايدا، مۇنىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. بىزگە وسى سالادا جۇمىس ىستەيتىن يمامدار مەن مامانداردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋ جايىن ويلاستىرۋ قاجەت.

وقىعان يمام عانا دۇرىس ءبىلىم بەرە الادى. ول ءوز ءدىنىن تەرەڭ تانىپ، وزگە دىندەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن زەرتتەپ، باسقا دا بىلىمدەردى يگەرگەن ادام بولۋعا ءتيىس. يمامدار شەشەندىك ونەردى، ادام پسيحولوگياسىن مەڭگەرگەن يدەولوگتارعا اينالۋى كەرەك، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

اڭگىمە بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى «نۇر مۇباراك» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۇمىسىمەن جانە ونى بۇدان ءارى دامىتۋ جوسپارىمەن تانىستى.

ەلباسى جاس ۇرپاقتىڭ ءدىني ساۋاتسىزدىعىنا ايرىقشا نازار اۋداردى.

– ءدىني ساۋاتسىزدىعىنىڭ ناتيجەسىندە جاستارىمىز ساقال قويىپ، شالبارىنىڭ بالاقتارىن قىسقارتىپ تاستايدى. قارا كويلەك كيىپ، بەتى-اۋزىن تۇمشالاعان قىزدارىمىزدىڭ قاتارى كوبەيدى. بۇل ءبىزدىڭ داستۇرىمىزگە دە، حالقىمىزعا دا جات. بۇعان زاڭنامالىق دەڭگەيدە تىيىم سالۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ كەرەك. قازاق قارا كيىمدى قارالى كەزدە عانا كيەدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق مادەنيەتىنىڭ تاريحىنا، قازاق ايەلدەرىنىڭ ءداستۇرلى كيىمىنە توقتالىپ، قارا كيىم مەن ءدىن اراسىندا ەشقانداي بايلانىس جوق ەكەنىن ايتتى.

– ەگەر جاستارىمىز حالقىمىزعا جات ۋاعىزدارعا ەرسە، مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاعى نە بولماق؟ ءبىز بۇعان جول بەرمەيمىز. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بولاشاعى جارقىن، ۇلتىمىز تاتۋ بولىپ، ەلىمىز زايىرلى مەملەكەت رەتىندە ودان ءارى دامۋعا ءتيىس. ءبىز ءوزىمىزدىڭ يگى ماقساتىمىزعا قارسى شىققاندارعا كونە المايمىز. بۇل – مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ عانا ەمەس، بارشا قازاقستان حالقىنىڭ، ونىڭ بولاشاعىنىڭ مۇددەسى، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

ەلباسى حالىق اراسىنداعى ءدىني ساۋاتتىلىقتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ، يمامداردىڭ ءوز قىزمەتى بارىسىندا پاتريوتتىق تاربيەگە دەن قويۋعا ءتيىس ەكەندىگىنە نازار اۋداردى.

– ناعىز مۇسىلماندى كيگەن كيىمىنەن ەمەس، ىشكى يمانىنان تانيدى. كىمنىڭ جۇرەگىندە سۇيىسپەنشىلىك بولسا، سونىڭ يمانى بار. ءبىز وركەنيەتتى الەمگە قاراي قادام باسىپ، عىلىم مەن ءبىلىم ەسىگىن اشۋىمىز قاجەت. XVIII-XIX عاسىرلارعا دەيىن مۇسىلمان دۇنيەسى بۇكىل الەمدە كوشباسشى بولدى. ول عىلىمنىڭ قاينار كوزى، فيلوسوفتاردىڭ، دارىگەرلەر مەن جازۋشىلاردىڭ وتانى بولدى. قازىر ءبىز بۇل جاعىنان كوشباسشىلىق ورنىمىزدان ايىرىلىپ قالدىق.

بۇگىندە ازاماتتارىمىز ينتەرنەت ارقىلى ءتۇرلى مالىمەتتەر الادى. وسىلايشا، ءداستۇرلى ەمەس اعىمداردىڭ دا ۋاعىزىن تىڭداپ ءجۇر. ول ءۇشىن ءتۇرلى ادىستەر مەن تەحنولوگيالار قولدانىلۋدا. ءبىز دە ولارمەن كۇرەس جۇرگىزۋ ءۇشىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋىمىز كەرەك. قاجەت بولعان جاعدايدا، مەملەكەت قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن.

مەن ءوزىمنىڭ ماقالامدا «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولدىم. ول بىزگە ءار ءوڭىر، ءار ەلدى مەكەن تۋرالى مول ماعلۇمات الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ارقايسىمىزدىڭ جۇرەگىمىزدە پاتريوتيزم بولۋعا ءتيىس. وسى ورايدا ءوز ۋاعىزدارىڭىزدا وتاندى ءسۇيۋ تاقىرىبىنا ايرىقشا كوڭىل بولۋلەرىڭىزدى سۇرايمىز، – دەپ تۇيىندەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونداي-اق، كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمدارعا قارسى كۇرەستەگى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى جونىندەگى ويلارىن ورتاعا سالدى.

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى

  • Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

    Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

    شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: