|  |  | 

Ruhaniyat Sayasat

Nwrswltan Nazarbaev qazaq mädenietiniñ tarihına, qazaq äyelderiniñ dästürli kiimine toqtalıp, qara kiim men din arasında eşqanday baylanıs joq ekenin ayttı.

Nwrswltan Nazarbaev Qazaqstan mwsılmandarı dini basqarmasınıñ ökilderimen kezdestii-dep qabarlaydı Aqorda baspasöz qızmeti.
 Kezdesuge Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti Äkimşiligi basşısınıñ birinşi orınbasarı M.Täjin, Din isteri jäne azamattıq qoğam ministri N.Ermekbaev, Qazaqstan mwsılmandarı dini basqarmasınıñ törağası, Bas müfti E.Mayamerov, imamdar – K.Düysenbay, N.Esmağanbet, N.Auıshanwlı, A.Kerimbek, T.Ospan qatıstı.

Elbası qatısuşılarğa arnağan sözinde Qazaqstan halqınıñ ömirinde dinniñ erekşe röl atqaratının atap ötip, memleket tarapınan dini qarım-qatınastardı retteu üşin qabıldanıp jatqan şaralarğa toqtaldı.

– Memleket bwl mäselege erekşe köñil bölip otır. Problemalarğa taldau jasap, osı salağa qoldau körsetetin arnaulı ministrlik qwrdıq.

Jaqında men tarihi jäne ruhani baylığımızdı saqtay otırıp, onı arttıru, sananı jañğırtu qajettigi turalı maqala jariyaladım. Patriotizm, otandı süyu, el işindegi jäne öñirlerdegi twraqtılıq – bizdiñ bolaşağımız. Sol üşin biz birlese jwmıs isteuge tiispiz, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev cifrlıq tehnologiyalar damığan däuirde Qazaqstan öziniñ wlttıq qwndılıqtarın, mädenieti men salt-dästürin saqtauğa tiis ekenin ayttı.

Sonday-aq, Qazaqstan Prezidenti destruktivti dini ağımdarğa qarsı küres jürgizu qajettigine nazar audardı.

– Qazaqstannıñ aumağı wlan-baytaq jäne tabiği qazba baylıq pen resurstarğa bay ekeni barşağa belgili. Osınıñ bärine qızğanışpen qaraytındar da bar. Olar – bizge qastıq oylap, qoğamımızdıñ ıntımağın bwzuğa tırısuşılar. Halqımızdıñ arasına teris dini ağımdardı engizu bizge sırttan ıqpal etudiñ bir täsili bolıp sanaladı. Soñğı uaqıtta osınday ürdis bayqalıp otır. Biz memlekettigimizge qauip töndiretin kez kelgen qwbılıspen küresuge tiispiz. Sondıqtan sizderdiñ aldarıñızda zor mindetter twr, – dedi imamdarğa arnağan sözinde Elbası.

Memleket basşısı Qazaqstan mwsılmandarı dästürli türde hanafi mazhabın wstanatının, islamnıñ osı bağıtınıñ negizin tüsindiruge maşıqtanğan mamandar dayarlau qajettigin atap ötti.

– Büginde Qazaqstan mwsılmandarı dini basqarmasında 3800 imam jwmıs isteydi. Olardıñ jartısı dini sauattılıqtı arttıru kurstarınan ötken. Alayda, mwnıñ jetkiliksiz ekenin ayta ketken jön. Bizge osı salada jwmıs isteytin imamdar men mamandardıñ bilim deñgeyin arttıru jayın oylastıru qajet.

Oqığan imam ğana dwrıs bilim bere aladı. Ol öz dinin tereñ tanıp, özge dinderdiñ erekşelikterin zerttep, basqa da bilimderdi igergen adam boluğa tiis. Imamdar şeşendik önerdi, adam psihologiyasın meñgergen ideologtarğa aynaluı kerek, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Äñgime barısında Qazaqstan Prezidenti «Nwr Mübarak» universitetiniñ jwmısımen jäne onı bwdan äri damıtu josparımen tanıstı.

Elbası jas wrpaqtıñ dini sauatsızdığına ayrıqşa nazar audardı.

– Dini sauatsızdığınıñ nätijesinde jastarımız saqal qoyıp, şalbarınıñ balaqtarın qısqartıp tastaydı. Qara köylek kiip, beti-auzın twmşalağan qızdarımızdıñ qatarı köbeydi. Bwl bizdiñ dästürimizge de, halqımızğa da jat. Bwğan zañnamalıq deñgeyde tıyım salu mäselesin pısıqtau kerek. Qazaq qara kiimdi qaralı kezde ğana kiedi, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev qazaq mädenietiniñ tarihına, qazaq äyelderiniñ dästürli kiimine toqtalıp, qara kiim men din arasında eşqanday baylanıs joq ekenin ayttı.

– Eger jastarımız halqımızğa jat uağızdarğa erse, memleketimizdiñ bolaşağı ne bolmaq? Biz bwğan jol bermeymiz. Täuelsiz Qazaqstannıñ bolaşağı jarqın, wltımız tatu bolıp, elimiz zayırlı memleket retinde odan äri damuğa tiis. Biz özimizdiñ igi maqsatımızğa qarsı şıqqandarğa köne almaymız. Bwl – memlekettik apparattıñ ğana emes, barşa Qazaqstan halqınıñ, onıñ bolaşağınıñ müddesi, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Elbası halıq arasındağı dini sauattılıqtıñ mañızdılığın atap ötip, imamdardıñ öz qızmeti barısında patriottıq tärbiege den qoyuğa tiis ekendigine nazar audardı.

– Nağız mwsılmandı kigen kiiminen emes, işki imanınan tanidı. Kimniñ jüreginde süyispenşilik bolsa, sonıñ imanı bar. Biz örkenietti älemge qaray qadam basıp, ğılım men bilim esigin aşuımız qajet. XVIII-XIX ğasırlarğa deyin mwsılman düniesi bükil älemde köşbasşı boldı. Ol ğılımnıñ qaynar közi, filosoftardıñ, därigerler men jazuşılardıñ otanı boldı. Qazir biz bwl jağınan köşbasşılıq ornımızdan ayırılıp qaldıq.

Büginde azamattarımız internet arqılı türli mälimetter aladı. Osılayşa, dästürli emes ağımdardıñ da uağızın tıñdap jür. Ol üşin türli ädister men tehnologiyalar qoldanıluda. Biz de olarmen küres jürgizu üşin aqparattıq tehnologiyalardı qoldanuımız kerek. Qajet bolğan jağdayda, memleket Qazaqstan mwsılmandarı dini basqarmasına qoldau körsetuge dayın.

Men özimniñ maqalamda «Tuğan jer» bağdarlamasına erekşe köñil böldim. Ol bizge är öñir, är eldi meken turalı mol mağlwmat aluğa mümkindik beredi. Ärqaysımızdıñ jüregimizde patriotizm boluğa tiis. Osı orayda öz uağızdarıñızda Otandı süyu taqırıbına ayrıqşa köñil böluleriñizdi swraymız, – dep tüyindedi Memleket basşısı.

Sonday-aq, kezdesuge qatısuşılar dästürli emes dini ağımdarğa qarsı kürestegi özara is-qimıl mäseleleri jönindegi oyların ortağa saldı.

Related Articles

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: