|  | 

ساياسات

مارعۇلان سەيسەمباەۆ قازاقستانعا تاعى دا قايتىپ كەلدى 


قازاقستاندىق بيزنەسمەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ.

قازاقستاندىق بيزنەسمەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ.

شەتەلگە كەتىپ قالعان كاسىپكەر مارعۇلان سەيسەمباەۆ قازاقستانعا ورالدى. ول ءوزى مەن وتباسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرگەن “جوعارىداعى كىسىلەردىڭ” سوزىنە سەنىمدى بولعان سوڭ ەلگە كەلگەنىن ايتادى.

اقپاننىڭ 2-ءى كۇنى ازاتتىق تىلشىسىمەن تەلەفون ارقىلى قىسقا عانا سويلەسكەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ قازىر قازاقستاندا ەكەنىن راستادى. بۇعان دەيىن قازاقستاندا ءوزى مەن وتباسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە “ەڭ جوعارى دارەجەدە كەپىلدىك بەرىلگەنى” تۋرالى حابارلاعان بيزنەسمەن ەلگە قانداي شارتتارمەن ورالعانى تۋرالى جۋرناليستەرگە كوممەنتاري بەرمەيتىنىن ايتتى. ازاتتىق ءتىلشىسىنىڭ “قاۋىپسىزدىگىڭىز تۋرالى كەپىلدىككە سەنىمدىسىز بە؟” دەگەن ساۋالىنا مارعۇلان سەيسەمباەۆ:

- سەنىمدى بولماسام كەلمەس ەدىم، – دەپ قىسقا جاۋاپ بەردى. ول ەلگە قايتىپ ورالعانىنا بايلانىستى كەيىن الەۋمەتتىك جەلىدە اقپارات جاريالايتىنىن ايتتى.

ءبىرشاما ۋاقىتتان بەرى شەتەلدە جۇرگەن مارعۇلان سەيسەمباەۆ اقپاننىڭ 1-ءى كۇنى Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراعىندا ءوزىنىڭ ماسكەۋ اۋەجايىندا ەكەنىن، وزىنە “جوعارى دەڭگەيدە كەپىلدىك” بەرىلگەن سوڭ قازاقستانعا قايتىپ ورالاتىنى تۋرالى جاريالاعان.

“دوستار، مەن قازاقستانعا ورالىپ جاتىرمىن! مەن قازiر ماسكەۋدەمiن. مەنiڭ جانە مەنiڭ وتباسىمنىڭ قاۋىپسiزدiگiنە ەڭ جوعارى دارەجەدە كەپiل بەرiلدi! ءومiر جالعاسۋدا، بiز بiرگە ءالi تالاي-تالاي جاقسى جۇمىستاردى جاسايمىز! مەنiڭ جاعدايىمدى ءتۇسiنiپ، اقىل كەمەنگەرلiكتi كورسەتكەن “جوعارىداعى” كiسiلەرگە (اتتارىن اتاماياق قويايىن) راقمەت ايتقىم كەلەدi!” دەپ جازدى ول (جازۋ پۋنكتۋاتسياسى ساقتالدى – رەد.)

​51 جاستاعى تانىمال كاسىپكەر، “اليانس-بانكتىڭ” بۇرىنعى مەنشىك يەسى مارعۇلان سەيسەمباەۆ تەرگەۋ ورگاندارى ونى “بتا بانكتەن قارجى جىمقىرعان” دەگەن ايىپ تاعىلىپ، تۇتقىندالعان بۇرىنعى بيزنەس-ارىپتەسى ەسكەندىر ەرىمبەتوۆتىڭ ىسىنە بايلانىستى جاۋاپ الۋعا شاقىرعاننان كەيىن قازاقستاننان كەتىپ قالعانى تۋرالى قاڭتاردىڭ 10-ى كۇنى Facebook-تەگى پاراقشاسىندا جاريالاعان. ول جولى سەيسەمباەۆ قازاقستاننىڭ بيلىك ورىندارى ەسكەندىر ەرىمبەتوۆتى شەتەلدە قۋعىندا جۇرگەن “مۇحتار ءابليازوۆتىڭ زاڭگەرى بولىپ ىستەگەن قارىنداسى بوتا جاردەمالىگە قىسىم جاساۋ ماقساتىمەن تۇتقىنداعان بولۋى مۇمكىن” دەگەن بولجامىمەن بولىسكەن.

وقي وتىرىڭىز: مارعۇلان سەيسەمباەۆتىڭ ەكىنشى ەميگراتسياسى

بيزنەسمەننىڭ شەتەلگە كەتكەنى تۋرالى جازباسىنا پىكىر قالدىرعان جۇزدەگەن جەلى قولدانۋشىلارى وعان قولداۋ بىلدىرگەن. بىرنەشە كۇننەن كەيىن سەيسەمباەۆ اقش-تىڭ ۆيسكونسين شتاتىندا ەكەنىن، امەريكالىق بيزنەس-سەرىكتەستەرىمەن بىرقاتار جوبالار بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتقانى تۋرالى دا Facebook ارقىلى حابارلاعان.

بيزنەسمەن مارعۇلان سەيسەمباەۆتىڭ شەتەلگە كەتكەنى تۋرالى مالىمدەمەسىنەن كەيىن ءۇش اپتادان سوڭ قازاقستانعا ورالۋىنا بايلانىستى جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ پىكىرى ءارتۇرلى.

ونىڭ قازاقستانعا قايتاتىنى تۋرالى حاباردى Facebook-تەگى پوستىنا پىكىر قالدىرعانداردىڭ كەيبىرى “تاماشا جاڭالىق” دەپ قابىلداسا، ەندى بىرەۋلەر “كەپىلدىككە سەنبەۋگە” شاقىرعان.

سونىمەن بىرگە سەيسەمباەۆ قازىر قىلمىستىق ءىس بويىنشا ايىپ تاعىلىپ، الماتىنىڭ تەرگەۋ اباقتىسىندا قاماۋدا وتىرعان “ەسكەندىر ەرىمبەتوۆكە قارسى كۋالىك ەتۋ” ءۇشىن بيلىكپەن ىمىراعا باردى دەپ كۇدىكتەنەتىندەر دە بار.

بۇعان بايلانىستى مارعۇلان سەيسەمباەۆتىڭ ءوزى: “ەسكەندىرگە قارسى ەشقانداي كۋالىك بەرمەيمىن. ارامدىقتى ويدان شىعارۋدى قويىڭدار” دەپ جازعان.

 

46 جاستاعى ەسكەندىر ەرىمبەتوۆ پەن تاعى ءۇش ادام وتكەن جىلعى قاراشادان بەرى اباقتىدا قاماۋدا وتىر. تۋىستارى مەن جاقتاستارى تۇرمەدە ەرىمبەتوۆتى ۇرىپ-سوعىپ، ازاپتاعانى تۋرالى مالىمدەگەن. بيلىك ورىندارى ازاپتاۋ تۋرالى ايىپتاۋلاردى جوققا شىعارىپ، “ەرىمبەتوۆتىڭ جاقتاستارى قىلمىستىق ىسكە ساياسي رەڭك بەرگىسى كەلەدى” دەپ سانايدى.

وقي وتىرىڭىز: ازاپتاۋ شاعىمى “ەرىمبەتوۆ ءىسىنىڭ” سيپاتىن وزگەرتتى

مارعۇلان سەيسەمباەۆ قازاقستانعا شەتەلدەن “بيلىكتىڭ كەپىلدىگى” بويىنشا وسىمەن ەكىنشى رەت ورالىپ وتىر. بۇدان سەگىز جىل بۇرىن مارعۇلان سەيسەمباەۆ ءبىراز ۋاقىت بولعان شەتەلدەن قازاقستانعا قايتىپ كەلىپ، “پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ادالدىعىن” مالىمدەگەن. سول كەزدە سەيسەمباەۆ “بانك بيزنەسىمەن اينالىسپاۋدى” ۇيعارعانىن دا جاريا ەتكەن ەدى. سونىمەن بىرگە ول شەتەلدە قۋعىندا جۇرگەن قازاقستاندىق ەميگراتتاردى وزىنەن ۇلگى الىپ، ەلگە ورالۋعا شاقىرعان. وعان دەيىن سەيسەمباەۆ شەتەلدە بولعان كەزدە ونىڭ مەنشىگىندەگى “اليانس بانك” مەملەكەتتىڭ يەلىگىنە وتكەن.

2011 جىلى الماتى سوتى مارعۇلان سەيسەمباەۆتى “بانك قاراجاتىن زاڭسىز پايدالانعانى” ءۇشىن ايىپتى دەپ تانىپ، وعان ەكى جىل شارتتى جازاتاعايىنداعان.

سودان بەرگى وتكەن ۋاقىت ىشىندە سەيسەمباەۆ قازاقستاندا بىرقاتار قوعامدىق باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا تالپىنىستار جاساپ كوردى. 2016 جىلى ول الەۋمەتتىك جەلىلەردە “بايتاق دالا” قوعامدىق تابيعي قورىعىن قۇرۋناۋقانىن باستادى، وعان دەيىن وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ءونىمى ساپالى بولۋى ءۇشىن كۇرەسەتىن “جاۋاپ بەرەمىن” اتتى جاڭا قوعامدىق قوزعالىس قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرگەن. بىراق ول جوبالار ىسكە اسپاعان كۇيى قالدى.

ازاتتىق راديوسى

كەيبىر ساراپشىلار قازاقستانداعى ساياسي ەليتا ەلدە بەيساياسي ازاماتتىق قوزعالىس قۇرۋدىڭ ءوزىن بيلىككە تونگەن قاتەر دەپ قابىلدايتىندىقتان، توپ-مەنەدجەردىڭ “جاۋاپ بەرەمىن” باستاماسى جايلى ء“اۋ باستان ىسكە اسپايتىنى بەلگىلى” دەگەن بولجام جاساعان ەدى.

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: