پرەمەر تەرەششەنكونى “وستاۆكاعا” قالاي جىبەردىم
kerey.kz
1992 جىل. قازاق راديوسىنىڭ پارلامەتتىك ءتىلشىسىمىن. وفيس الماتىداعى جەلتوقسان كوشەسىنىڭ 177 ۇيىندە. 3-ءشى قاباتتا راديو قىزمەتكەرلەرى. ال، 4-ءشى قاباتتا ءباسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قازاق مەملەكەتتىك تەلەراديوحابار تاراتۋ كومپانياسىنىڭ توراعاسى عادىلبەك شالاحمەتوۆ جانە كومپانيا باسشىلارى. توراعامەن باسپالداقتا، ليفتىدە كۇن ارا كەزدەسىپ قالامىز. ءجۇزى جىلى جان.
قازاق رەداكتسياسىنداعى جاستار تولىق باسپاناسىز. ول كەزدە ايىنا ءبىر-ەكى رەت كومانديروۆكاعا شىعۋ مىندەت. ساپارلاتىپ ەلگە ءجيى قاتىنايمىز. قوناق ءۇي اقشاسى جابىلماي قارىزبەن قايتامىز. سودان، وتىز مەتر جەردەگى توراعانىڭ قابىلداۋ بولمەسىندەگى اپايدىڭ شىعىپ كەتكەنىن اڭدىپ تۇرىپ، عادىلبەك اعاعا توتەسىنەن باسىپ كىرەمىز. ونداعىمىز ءىسساپاردا قوناق ۇيگە بەرىلگەن قارجىنى جاباتىن قۇجاتىمىز بولماي، بۋحگالتەرياعا قارىزىمىزدى قايتارماۋعا “رۇقسات” دەگەن قولىن الىپ شىعۋ. ول توراعانىڭ عانا قۇزىرىندا. ارىزىمىزدى الدىنا قويعاندا، توراعا كوزىلدىرىگىن كوتەرىپ قارايدى دا: ء“ۇيىڭ جوق قوي”-, دەپ سۇرايدى. “جوق” دەيمىز. “الا عوي”، دەيتىن “رۇقساتىن” جازىپ بەرىپ…
سول جىلدارداعى ءبىر پالاتالى پارلامەنتتە 360 دەپۋتات بار. كۇندە ساعات 10 مەن 12.30 ارالىعىندا پلەنارلىق وتىرىس. مەن دە ەرتەڭگىلىك ۇيدەن شىعىپ، الماتىداعى قازىرگى استانا الاڭىنداعى جوعارعى كەڭەسكە بىردەن تارتام. مينيسترلەردىڭ دە جارتىسى سوندا. ويتكەنى، دەپۋتاتتاردىڭ وكىلەتتىگى مىقتى. مينيستر بولدىم دەگەن پرەزيدەنت جارلىعىنان سوڭ، دەپۋتاتتاردىڭ 51% قولداۋ داۋىسىن الۋىن كەرەك. ايتپەسە، مينيسترلىك پورتفەلگە يە بولمايسىن. ونداي جاعدايدى دا كوردىك.
سوۆەت وداعىنىڭ تاراعان كەزى. ەلدە ينفيلياتسيا. دەپۋتاتتار ۇكىمەتتى سىناعاندا جەردەن الىپ جەرگە سالادى. ءبىر كۇنى كەلسەم، پرەمەر-مينيستر تەرەششەنكو وستاۆكاعا كەتسىن دەپ شۋلاپ جاتىر. جاسپىز، ءمارتپىز. قىرىپ سويلەگەن ەكى دەپۋتاتتى جازىپ الىپ، تۇسكە قاراي رەداكتسياعا جەتتىم. ءبىر مەن ەكى ارالىعىندا تىكەلەي ەفيردەگى “تاۋلىك تىنىسى-پانوراما دنيا” باعدارلاماسىنا پارلامەنت جاڭالىقتارىمەن ءتورت مينۋت شىعۋعا رۇقساتىم بار. تەزدەتىپ دەپۋتاتار ءسوزىن دايىنداپ، تىكەلەي ەفيرگە شىقتىم. دەپۋتاتتارمەن جارىسىپ، ۇكىمەتتى ءسوزىم جەتكەنشە سىناپ، پرەمەر-مينيستر تەرەششەنكو وستاۆكاعا كەتسىن دەپ بىرنەشە رەت ايتىپ-ايتىپ جىبەردىم. بۇعان دەيىن دە تالاي ءمينيستردىڭ تاس-تالقانىن شىعارىپ، ءتۇبىن ءتۇسىرىپ ايتۋعا داعدىلانىپ قالعانبىز…
ومىردە مۇنداي دا كەزدەيسوق سايكەستىك بولادى ەكەن. مەن ەفيردە تەرەششەنكونى “وستاۆكاعا” جىبەرىپ جاتقاندا، پرەمەر-ءمينيستردىڭ كولىگىنەد قاتار وتىرىپ، توراعامىز اۋەجايعا بارا جاتادى عوي. شوپىرى راديونى قوسىپ قويعان. فاميلياسى مەن وستاۆكا دەگەن ءسوزدى ەستىگەن سوڭ، پرەمەر رەپورتاجىما قۇلاعىن تۇرەدى. قازاقشاسىن دا شىمكەتتە جۇرگەندە قاتىرىپ العان. مەن ءسوزىمدى ءبىتىرىپ ەفيردەن شىققان كەزدە، تەرەششەنكو دا كولىگىن توقتاتادى.
- عادىلبەك شىق. مەن ەمەس، سەن كەتتىڭ وستاۆكاعا -, دەيدى كىجىنىپ.
عادىلبەك ءمىناجۇلى كوشەدە جۇرگەن قارا جاياۋ ەمەس. جەتپىسىنشى جىلدارى، تەرەششەنكو سوۆحوزدىڭ ديرەكتورى بولىپ جۇرگەندە، سوۆەت وداعىنىڭ ەڭ مىقتى تەلەجۋرناليسى تانىلىپ، ماسكەۋدەن باس بايگەگە، بۇكىلوداقتىق لەنين كومسومولى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاعىن العان رەسپۋبليكاعا بەلگىلى تۇلعا.
-سەرگەي الەكساندروۆيچ، مەن سىزگە قانشاما رەت ەسكەرتتىم. قازىرگى جاعدايدا جەكە مەنشىككە راديوستانتسيا بەرۋ دۇرىس ەمەس دەپ. مىناۋ، وتكەندە ءوزىڭىزدىڭ ارنايى قاۋلىڭىزبەن سەرگەي دۋۆانوۆقا رۇقسات بەرگەن “ماكس” راديوسى. ولار ماعان قارامايدى، – دەيدى.
تەرەششەنكو ساباسىنا ءتۇسىپ، دۋۆانوۆتى ءبىر سىباپ الادى. راديو “ماكس” قازاقشا ءبىر اۋىز ءسوز ايتپايتىنىن پرەمەر-مينيستر قايدان ءبىلسىن. دۋۆانوۆتان سۇراسا دا ول اقتالا الماس. ولار بيلىكتى وڭدى-سولدى سىناعاندا، بىزدەر شاڭىنا ىلەسە المايتىنبىز.
پرەمەر-مينيسترمەن موسكۆا ساپارىنان ورالعان سوڭ، توراعا كابينەتىنە شاقىرعان.
- اينالايىن، مينيسترلەر مەن وبلىس باسشىلارىن سىناي بەر. تەك پرەمەر-ءمينيستردى “وستاۆكاعا” جىبەرگەنىڭدى قوي،- دەگەن…
ءباسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قازاق مەملەكەتتىك تەلەراديوحابار تاراتۋ كومپانياسىنىڭ توراعاسى عادىلبەك شالاحمەتوۆ قاشاندا جۋرناليستەرىنىڭ ناعىز قامقورشى اكەسىندەي بولعان ازامات.
بىرنەشە جىل مومكۆادا حالىقارالىق “مير” تەلەراديوكومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولدى.
بۇگىندە دە استاناداعى ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ تەلەراديو جانە قوعاممەن بايلانىس كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
جاس جۋرناليستەردىڭ ۇلاعاتتى ۇستازى.
ءدال ەكى ايدان سوڭ، ياعنى 8 شىلدەدە عادىلبەك شالاحمەتوۆ مەرەيلى 75 جاسقا تولادى. وتكەنگە قۇرمەت – كەلەشەككە عيبرات. قازاق تەلەۆيزياسىنىڭ 60 جىلدىعى اتالىپ وتكەن مەرەكەلى جىل جالعاسىن، تاۋەلسىزدىك العانداعى ءبىرىنشى توراعامىزدى ماراپاتتاپ جالعاستىرۋ عانيبەتتى شارا دەپ ويلايمىن.
پىكىر قالدىرۋ