كوز الداۋمەن كوشىمىز تۇزەلمەيدى
kerey.kz
جاقسىباي سامرات
مەملەكەتتىڭ حالىقتىڭ ءالجۋاز توبىن الەۋمەتتىك قولداۋى قۋانارلىق جايت
بولعانىمەن ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشۋ ءۇشىن ازاماتتارىمىزدىڭ ەكونوميكالىق
بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتۋىمىز كەرەك، دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ايقىن قوڭىروۆ
ءوزىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆكە جاساعان ساۋالىندا. بۇل جەردە ول
شوب-تاردى قولداۋ ماسەلەسىن ارتتىرۋدى ايتىپ تۇرعانى بەلگىلى، بىراق مەملەكەت ولار
ءۇشىن جاي دا جاعداي جاساپ، ميللياردتاعان قاراجاتتى جەڭىلدىكپەن نەسيەگە بەرىپ جاتىر
ەمەس پە دەپ ويلايمىز عوي. سويتسەك، ەكونوميكانىڭ ۇڭعىل-شۇڭعىلىن تەرەڭ بىلەتىن
ماماننىڭ كوزىمەن قاراعاندا وسىنىڭ ءوزى از ەكەن.
شوب-تىڭ بۇگىنگى تاڭداعى احۋالىنا ساراپ جاساعان ول 2019 جىلدىڭ 1
ناۋرىزىنداعى جاعدايعا سايكەس شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى وتكەن
جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 10 پايىزعا ارتقانىن ايتادى. ءۇستىرت قاراعان
ادام مۇنى جاقسى كورسەتكىش دەپ قاناعاتتانىپ قالادى. بىراق، «باقسام باقا ەكەن» دەگەندەي
بۇل كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ ارتقانى ەمەس، ءوزىن ءوزى قامتيتىنداردى ەسەپكە الۋدىڭ
ارتقانىنىڭ ناتيجەسى ەكەن. ازاماتتارىمىزدىڭ جەكە كاسىپكەر (يپ) رەتىندە
تىركەلگەندىگىنىڭ ءبارىن ءبىزدىڭ ستاتيست ماماندارىمىز كاسىپكەرلىكتىڭ ارتقانى دەپ ەسەپ
بەرەتىن كورىنەدى. ماسەلەن، ءبىر ادام ءوزىنىڭ ماشينەسىمەن اندا-ساندا، قولى بوستا كىسى تاسۋ
ءۇشىن جك بولىپ تىركەلسە، ستاتيستەرىمىز ءبىر كاسىپكەردىڭ سانى ارتتى دەپ ءماز بولىپ، ەسەپكە
كىرگىزەدى ەكەن. ءسويتىپ، قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 840 مىڭ ادام كاسىپكەر بار دەپ سانالاتىن
كورىنەدى. ەگەر ەلىمىزدە شىن مانىندە وسىنشا كاسىپكەر بولسا، ەكونوميكامىز قازىرگىدەن
اجەپتاۋىر العا باسىپ كەتپەس پە ەدى؟
قازىر شوب-تىڭ 35 پايىزى الىپساتارلىقپەن اينالىساتىندار ەكەن. ال دامىعان
ەلدەردە ونىڭ ۇلەسى 25 پايىزدان اسپايدى. وڭدەۋ كاسىپكەرلىگى سالاسىندا ەڭبەك
ەتەتىندەردىڭ ۇلەسى بىزدە 3 پايىزدان اسپايتىن كورىنەدى، ال كوپتەگەن ەلدەردە بۇلاردىڭ
ۇلەسى 20-25 پايىزدان كەم ەمەس. دەپۋتاتتىڭ ويىنشا بۇل ءبىزدىڭ جك-لارىمىزدىڭ ەلدىڭ
ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قوسىپ جاتقان وزىندىك ۇلەسىنىڭ تومەن ەكەنىن كورسەتەدى. «شوب-
تىڭ نەگىزگى بولىگى وزدەرى تۇك وندىرمەي، تەك شەتەلدىك ونىمدەردىڭ باعاسىن وسىرە ساتۋمەن
اينالىسىپ جاتسا – مۇنى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ جاقسارعانى دەپ ايتۋعا بولمايدى»،
دەيدى ا.قوڭىروۆ.
ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ الدىندا ءىجو-دەگى شوب-تىڭ ۇلەسىن 50 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ
مىندەتى تۇر. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا بۇل ماقساتقا ءبىز تەك ءوندىرىس پەن
تەحنولوگيالىق قىزمەت كورسەتۋ سالالارىن جەدەل دامىتۋ ارقىلى عانا قول جەتكىزە الامىز.
ماماننىڭ ويىنشا شوب-تىڭ قازىرگى قۇرىلىمى ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا
2
قول جەتكىزبەيدى، كەرىسىنشە ساۋدا سالاسىن عانا بىرجاقتى ارتتىرىپ، ونىڭ باسقا
سالالاردىڭ دامۋىنا كەدەرگى جاساۋىن تۋدىرادى.
سايىپ كەلگەندە، دەپۋتاتتىڭ ويىنشا مەملەكەتتىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى
قولداۋى تەك ارزانداتىلعان نەسيە بەرۋمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. قازىر شوب-تىڭ 668 جوباسى
150 ملرد. تەڭگەگە قارجىلاندىرىلۋدا، بىراق سونىڭ 22 پايىزى عانا ينۆەستيتسيالىق
ماقساتتاردى كوزدەگەن. قالعاندارى دامۋدى ەمەس، تەك اينالىس قۇرالدارىن تولىقتىرۋ مەن
اعىمداعى زايمداردى قايتا قارجىلاندىرۋدى ماقسات ەتكەن. بۇل شوب-تى دامىتۋ ەمەس، تەك
جۇمىس ورىندارىن ازايتپاي ساقتاۋدىڭ امالدارى عانا. سوندىقتان شوب-تى جاڭا دەڭگەيگە
كوتەرەتىن ءتيىمدى شارالار قولدانباي ونى دامىتا المايمىز دەيدى دەپۋتات.
ءوزىنىڭ ساۋالىندا ا.قوڭىروۆ ۇكىمەتكە وسى باعىتتا جاڭا شارالار ازىرلەۋدى
ۇسىنادى جانە كوبىنەسە، كوز بوياۋشىلىق ءۇشىن جاسالاتىن ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە
سۇيەنىپ، الداعى جوسپارلار مەن بولجامداردى جاساماۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتە كەلىپ، شوب-تىڭ
ءىجو-دەگى ۇلەسىن 50 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ باعىتىندا قانداي جوسپارلار جاسالعانىن
ايتىپ بەرۋدى سۇرايدى. شىنىندا بۇل جالپى حالىقتىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋدىراتىن
ماسەلە.
kerey.kz
1 پىكىر
Ghaliy Baysimaq
Bayaghidan beri aytilip kele jatqan mäsele ghoy. Äleumettik qamtama etiw ol memleketdin tikeley jauabkershiligi emey nemene. Basqa jol joq. Talay azamattar jäne qatardagy tulgalar da ünemi qaqsap keledi buqara haliqdin jaqdayi kün sanap tömendeu üstinde. Elde Astana’da tiridey janip ketken bes büldirshin balanin obali kimge? Älbette biylik basi azamattari osygan toliq kinäli dep sanaymin. Eger sol semyanin jaqdayin memleket qarastirsa qoldasa onda bul jaqday orin almaushi edi. Osi kedeylikden qansha turgyndar zardap shegiwde ökinishke oray qogamnan küder üzip öz ömirlerin qurdimga saliwda. Onin bir däleli öz özine qol jumsau turgyndar arasinda songy jildari belen algan.