|  |  | 

مادەنيەت رۋحانيات

24 جاستاعى ونەرپاز «التىن وردا» كۇيىن شىعاردى

 

نۇر – سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ “قورقىت” ەتنو-ءانسامبلىنىڭ ونەرپازدارى جان-جاقتى ونەرلەرىمەن تانىلۋدا. تاياۋدا عانا گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن ونەرلى انسامبل قازاقتىڭ ونەر قورجىنىن دومبىرانىڭ كۇمبىرىمەن ۇندەسكەن تاعى دا ءبىر تۋىندىمەن تولىقتىرماق. كۇي – تاريحي سيپاتقا يە. ونىڭ اۆتورى مەن ورىنداۋى دا شىعارماشىلىق توپ ءۇشىن ايتارلىقتاي جاڭالىققا اينالارى ءسوزسىز.

جيىرما ءتورت جاستاعى دومبىراشى، ءارى توپتىڭ كونتسەرتمەيسترى  ايبەك ارىمبەك پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ كەمەلۇلىنىڭ التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىن وتكىزۋ تۋرالى حالىققا جاريا ەتكەنىن ەستىگەن سوڭ، سوعان ارناپ كۇي شىعارۋ تۋرالى وي كەلگەنىن ايتادى. دومبىرامەن قاتار شاڭقوبىز، سىبىزعى اسپاپتارىن دا جاقسى مەڭگەرگەن كۇيشىنىڭ ايتۋىنشا العاشقى تۋىندى ءبىر جەتىنىڭ ىشىندە تۋعان.

-”كۇي وتە جىلدام تەمپپەن ورىندالادى. بۇدان قازاق باتىرلارىنىڭ بەينەسىن كورۋگە بولادى. جالپى، جاستارىمىزعا پاتريوتتىق رۋح بەرۋ ءۇشىن شىعارىلعان دۇنيە. ءۇش بولىممەن تۇراتىن كۇي شامامەن ەكى مينۋتقا سوزىلادى”،- دەيدى ايبەك كەنجەبايۇلى.

الدا وتەتىن ايتۋلى كەشتە ايبەكتىڭ  «التىن وردا» كۇيى تۇڭعىش رەت ورىندالادى. شىعارمانى  اۆتوردىڭ جالعىز ءوزى عانا ەمەس، “قورقىت” ەتنو-ءانسامبلى پاش ەتپەك. توپ جەتەكشىسى شولپان قورعانبەك جاس تالانتتىڭ تۋىندىسىن جوعارى باعالاپ، انسامبلگە لايىقتاپ وڭدەپ شىققان.

الماتى وبلىسى كەربۇلاق اۋدانى، قاراشوقى اۋىلىنىڭ  تۋماسى،  24 جاستاعى ونەرپاز شىعارماشىلىققا 14-15 جاسىنان باستاپ بەت بۇرا باستاپتى.

 

– اكەم ۇيىرمەگە قاتىسىپ، دومبىراشى بولعانىمدى قالايتىن. باستاپقى كەزدە دومبىراعا دەگەن مۇلدەم قىزىعۋشىلىعىم بولعان جوق. ءبىر كۇنى تەلەديداردان دومبىراشى، «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى مۇراگەر ساۋرانباەۆ اعامىزدىڭ جەكە كونتسەرتىن كورىپ قالدىم. كونتسەرت اياقتالعان سوڭ بارشا كورەرمەن قول سوعىپ، جىلى لەبىزىن ءبىلدىرىپ جاتتى. دومبىراشىنىڭ تالانتى، شەرتكەن كۇيىنىڭ كۇمبىرى جۇرەگىمە وتە قاتتى اسەر ەتتى. بۇل جاعداي ۇيدەگى قارا دومبىراعا دەگەن ماحابباتىمدى وياتىپ، كوزقاراسىمنىڭ وزگەرۋىنە سەبەپكەر وقيعاعا اينالدى. ءسويتىپ دومبىراعا ەرەكشە ىقىلاسپەن اۋەستەنە باستادىم. مەنىڭ بۇل  قىزىعۋشىلىعىم اكەمدى دە ەرەكشە قۋانتتى. بۇعان دەيىن تاڭداپ جۇرگەن باعدارلامالاۋ ماماندىعىنا دەگەن ماقساتىم جۇرەگىمنىڭ قالاۋى جانە اكەمنىڭ اق باتاسىمەن ونەر جولىنا قاراي ويىسا بەردى.  2011 جىلى الماتى قالاسىنداعى پ.چايكوۆسكي اتىنداعى الماتى مۋزىكالىق كوللەدجىنە كۇيشى،پرەزيدەنت ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى اقباسوۆ سايات قىرعىزبايۇلىنىڭ سىنىبىنا ءتۇسىپ، ونى تامامداعان سوڭ نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ءداستۇرلى ونەر فاكۋلتەتىنىڭ «دومبىراشى» ماماندىعىن پروفەسسور، قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى،كومپوزيتور ورىنباي دۇيسەن كارىعۇلۇلىنىڭ سىنىبىندا وقىپ شىقتىم”،- دەيدى كۇيشى.

بۇعان دەيىن قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك تۋىندىلاردى ورىنداپ، ونەر كورسەتىپ جۇرگەن جاس دارىن ءوز شىعارماشىلىعىنىڭ تۇساۋكەسەر ساتىنە دەگەن قوبالجۋ مەن تولقىنىس بويىن ايرىقشا  بيلەپ جۇرگەنىن ايتادى.

Related Articles

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

  • ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    فوتو اشىق دەرەككوزدەردەن الىندا وتكەن اپتادا تۇركيانىڭ ۇلتتىق ءبىلىم مينيسترلىگى مەكتەپ باعدارلاماسىنا «تۇركىستان» دەگەن تەرميندى ەنگىزگەن ەدى. شەتەل باسىلىمدارىنىڭ جازۋىنشا، بۇل اتاۋ ەندى «ورتالىق ازيا» ۇعىمىنىڭ ورنىنا قولدانىلماق. ءبىلىم ءمينيسترى يۋسۋف تەكين جاڭا اتاۋ تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، ۇكىمەت وقۋ باعدارلاماسىنان يمپەريالىق ماعىناسى بار گەوگرافيالىق اتاۋلاردى الىپ تاستاماقشى. ەڭ قىزىعى، «تۇركىستان» اۋماعىنا قازاقستاننان بولەك، قىرعىزستان، وزبەكستان، تۇركىمەنستان مەن تاجىكستان جاتادى ەكەن. سونداي-اق كەيبىر باسىلىمدار بۇل تەرميننىڭ قىتايدىڭ باتىسىندا ورنالاسقان شىڭجان ولكەسىنە قاتىسى بارىن دا اتاپ ءوتتى.  كەيبىر عالىمدار «ورتالىق ازيا» تەرمينى كولونياليزمنەن قالعانىن ءجيى اتاپ ءجۇر. حح عاسىرداعى الەمدىك اكادەميالىق عىلىمدى سول كەزدەگى ءىرى يمپەريالار قالىپتاستىرعاندىقتان، بۇگىندە مۇنداي تەرميندەر مەن اتاۋلار حالىق ساناسىنا ابدەن ءسىڭىپ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: