|  |  |  | 

كوز قاراس سۋرەتتەر سويلەيدى الەۋمەت

ساردوبا، روگۋن، اەس. 

xGP_YPda5_-jPCCwI474TGYLRhDy-XQU

الاپات اپات بولىپ، قالىڭ ەل سۋعا كەتىپ جاتقاندا بيلىك ويناپ جاتقاندار وزبەكستانعا نوتا جىبەرەمىز بە، جوق پا دەگەندى دە اقىلداسپاپتى. نوتامىزدى دايىنداپ قويدىق دەگەن ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا، شەكارادا سالىنىپ جاتقان سۋ قويماسى جونىندە قازاقستان “بىرنەشە رەت” سۇراسا دا وزبەكستان جوندەم جاۋاپ بەرمەپتى. ءبىرى كەلىپ، ءبىرى كەتىپ جاتقان شەنەۋنىكتەر ءسىرا، ء“بىز سۇرادىق، مىندەتىمىزدەن قۇتىلدىق” دەپ جىلى جاۋىپ قويسا كەرەك. تابانداپ تۇرماعان، جەرىنە جەتكىزبەگەن. ايتپەسە، حالىقارالىق زاڭ نورماسىن بۇزدى دەپ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنا ارىزدانار ەدى، الەمنەن بەيتاراپ ساراپشى شاقىرار ەدى. ىزدەدىم، ونداي جوق. ساردوبا سالىنسا، تىم بولماعاندا سىرداريا سۋالماي ما، كىشى ارالعا زار بولمايمىز با دەگەن دە ەسەپ-قيساپ جوق. photo_66693

ساردوبانىڭ ماسەلەسى ەكى جەمقور جۇيەنىڭ اراسىندا جالعان اعايىنگەرشىلىكپەن، بالكىم، سەن ءىش، مەن ءىش سالتاناتتى داستارحان باسىندا ءوزارا دوستىق پەن تاتۋلىق ءۇشىن نەتىپ تۇرعاندا شەشىلىپ كەتسە، تاڭعالمايمىن.

يسلام كاريموۆ تاجىكستانعا روگۋن گەس-ءىن سالدىرمايمىن، كەرەك بولسا سوعىسامىز دەپ ءومىر بويى كونبەپ ەدى. روگۋن سالىنسا، بىرىنشىدەن وزبەكستانعا ءامۋداريانىڭ سۋى جەتپەيدى، ەكىنشىدەن 335 مەتر بيىككە، سەيسميكاسى وتە قاۋىپتى تاۋعا سالىناتىن، “ورتالىق ازيادا تەڭدەسى جوق” روگۋن گەس-ءى جارىلسا ورتالىق ازيانى جوق قىلادى. بيىكتىگى ون مەتر توپان سۋ كوزدى اشىپ جۇمعانشا وزبەك، قازاق جەرىن قالا-مولاسىمەن قوسا تۇگەل شايىپ كەتەدى. بۇل تۇرعىدا وزبەك ديكتاتورىنىڭ ۇستانىمى بىزگە دە ءتيىمدى بولعان. ەلباسى دا، تۇرىكمەنباشى دا، تاجىكباسى دا، قىرعىز پرەزيدەنتتەرى دە كاريموۆپەن قىرباي بوپ كەتتى. كاريموۆ ءولىپ، ءبارىنىڭ قۇدايى بەردى. ميرزياەۆ نازارباەۆتىڭ ليدەر ەكەنىن مويىنداي سالدى. ەسەسىنە 2017 جىلدارى جەتىسايدان جەر الىپ، باسقا جەردەن جەر بەرە قويدى. ساردوبانىڭ اشىلعانى دا سول كەز. ءبىزدىڭ جۇرت پالەندەي نارازى بوپ، وتىرىك بولسا دا بۇلدانباپتى. 2020_05_01_95185984_1618855811607392_8468342036330708992_n

ميرزياەۆ راحمونعا دا روگۋنىڭدى سالساڭ سالا بەر دەدى. ءسويتىپ ەندى بىرەر جىلدا ورتالىق ازيانىڭ ءدال توبەسىنە الاپات سۋ جينالاتىن بولدى. اۋعان سودىرلارى ەرىككەندە تاجىكستانعا كىرىپ شىعا سالاتىنىن جانە جەمقور تاجىك ديكتاتۋراسىن ەسكەرسەك، تاۋ باسىنداعى گەس-ءتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە ەش كەپىل جوق.rog1rogun

ميرزياەۆتىڭ ءوزى دە قاراپ وتىرماي، قازاقستان شەكاراسىنان 40 كم جەرگە اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالاتىن بولدى. 2018 جىلى رەسەيمەن قول الىستى. 2028 جىلى اتوم سۆەتىن جاعىپ وتىرادى.6F89B314-FA6F-4839-83FE-23BF5F084BF5_cx1_cy6_cw99_w1597_n_r1_st
بالقاشقا اەس سالدىرمايمىز دەپ شۋلادىق قوي؟ شاردارا سۋ قويماسىنىڭ ءدال تۇبىنە سالعالى جاتقانىن بايقاماعان سياقتىمىز. ءسىرا، سوناۋ الىستا، بىزگە قاتىسى شامالى دەپ ۇقساق كەرەك. وكىمەتىمىز ء“اۋ، بۇلارىڭ قالاي، حالىقارالىق زاڭ، پاكت، اكت دەگەن بار ەمەس پە دەگەن ەكەن، وزبەكستان “وعان قول قويمادىق” دەپتى. “ساعان قول قويدىق” دەگەنى. سونىمەن اڭگىمە ءتامام بولعان. قاتتى ايتۋعا باتپايمىز، ليدەر ەكەنىمىزدى مويىنداپ قويعانى بار، ارعى جاعىندا پۋتين تۇر ءبىر قاپ كومپروماتىمەن دەگەندەي.
ال، ەندى توپىراق توگىپ، تاس ءۇيىپ، بەتون قۇيىپ، قاراپايىم بوگەت سالا الماعان، تسەمەنتىن ساتىپ، ارماتۋراسىن شارباققا پايدالانعان وزبەكستاننىڭ جەمقور جۇيەسى جوعارى تەحنولوگيالى اەس-ءتى ۇستاپ تۇرا الا ما؟

بۇل اەس سالىنا قالسا، سوسىن جارىلا قالسا، بيلىك ويناپ، ويىنى وسىلعاننىڭ كوكەسى سوندا بولادى.

 اسىلحان ماماشۇلى

Related Articles

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: