بۇل تاريحي قۇندى سۋرەتتەردى Joseph Needham قىتايعا جاساعان ساپارى كەىندە ءتۇسىرىپ العان. Dr.J.Needham بەلگىلى سەبەپتەرگە بايلانىستى قىتايدىڭ سولتۇستىك-باتىس ايماعى دالىرەك ايتقاندا تسزيايۋگۋان (嘉峪关), چيەنفوتۋنگ (千佛洞), دۋنحۋان (敦煌) وكۋرگتەرىندە ءبىر اي ايالدايدى (1943.ج 30-شى قىركۇيەكتەن 29-ىنشى قازانعا دەيىن).

گانسۋ پروۆينتسياسىنىڭ اتالمىش اۋدان وكۋرگتەرىندە قازاقتار دا بار ەدى. ولار ەلىسقان ءالىپۇلى باستاعان كوشتەن قالىپ قويعان از ساندى قازاقتار ەدى. نەگىزىندە 1943 جىلى ەلىسقان ءالىپۇلى باستاعان بىرقانشا دۇركىن كوش تيبەتتىڭ سارى جوندارىن ارتقا اۋناتىپ بۇلاناي اسىپ پاكىستانعا جەتىپ قويعان ەدى.

سۋرەتتەرگە قاراپ شوشاق تىماق كيگەن قازاقتاردى اينىتپاي تانىپ قوياسىز. بۇل سۋرەتتى سىلتەمەنى وتكەن جولى

مىرزا كەزەكتى ءبىر پوستىما جولداعان ەكەن. اعامىزعا العىس ايتا وتىرىپ قايمانا قاۋىمعا تىڭ پوست رەتىندە سالىپ قويۋدى ءجون سانادىم.

ەسكەرتۋ: Dr. Joseph Needham تۇسىرگەن تاريحي سۋرەتتەر مىنا سىلتەمەدەن الىندى جانە باسقا دا جۇزدەگەن سۋرەتتەردى وسى سىلتەمەدەن كورە الاسىز.

سىلتەمە:

گانسۋ ولكەسىنىڭ جوعارىدا اتى اتالعان وڭىرلەرى تۇركىلىك ىزدەرگە تولىپ تۇرعان وتە ماڭىزدى ايماق ەدى. اتتەڭ امال قانشا، بۇل وڭىردەگى تۇركى جازبالارى اسىرەسە قاعازعا تۇسكەن تۇركىلىك قۇندى جادىگەرلەر وتاندىق تۇركولوگيادا تولىق زەرتتەلمەي كەلەدى. بىراق، كۇندەردىڭ ءبىر كۇنى قازاقستان بۇل ايماقتارعا عىلمي ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىپ وڭىردەگى تۇركىلىك ەڭبەكتەردى جاڭا تانىممەن زەرتتەيدى دەپ ۇمىتتەنەمىن.

شىن مانىندە اتامەكەندەرىن تاستاپ كۇنشىعىسقا اۋعان قازاقتار ەشقاشان جاتجۇرتقا كەلمەگەن. ول ءوڭىر دە ءبىر كەزدەرى تۇرىكتەر قاعانات قۇرىپ داۋرەندەگەن ۇلى دالانىڭ ءبىر قيىق بۇشپاعى-دۇر. بۇل وڭىردە بىزگە تۋىس سارى-ۇيعىر دەگەن حالىقتار مەكەندەيدى، ولاردىڭ ءبىر تارماعى “بولعان” دەگەن حالىق جانە بار. تىلدەرى دە، ءوڭ-ءتۇسى دە قازاققا وتە جاقىن. ەل اۋزىنداعى اڭىز بويىنشا ولار قۇمىل-باركولدەن ىشكى قىتايعا ساۋدا كەرۋەنىن جۇرگىزىپ جۇرگەندە جاۋ قولىنا تۇتقىن بولىپ قالىپ قويعان قازاقتاردىڭ ۇرپاعى ەكەن-مىس.

ەلدەس وردا

04.02.2021