|  |  | 

Саясат Әлеумет

Бес қыздың қазасына екі жыл. Елді мұңайтқан қайғылы оқиғаны еске алсақ


Екі жыл бұрын өрттен қайтыс болған бес қыздың зираты. 3 ақпан 2021 жыл.

Екі жыл бұрын өрттен қайтыс болған бес қыздың зираты. 3 ақпан 2021 жыл.

Осыдан тура екі жыл бұрын Астананың (қазіргі – Нұр-Сұлтан) Көктал-1 елдімекенінде көмірмен жылынатын жер үйде өрт шығып, бір отбасының бес қызы көз жұмды. Бұл қайғылы оқиға қоғамда резонанс туғызып, биліктен елдегі көп жылдан бері қордаланған әлеуметтік проблемаларды шешуді талап еткен аналар наразылығына түрткі болды.

2019 ЖЫЛЫ 4 АҚПАНДА НЕ БОЛДЫ?

2019 жылы 4 ақпанға қараған түні Астананың (қазіргі Нұр-Сұлтан) шетіндегі Көктал-1 елдімекеніндегі шағын жер үйде өрт шығып, Евгений және Жанымгүл Ситердің бес қызы – Бақыт, Алина, Сабина, Элина мен Альбина қазаға ұшырады. Олардың үлкені 12 жаста, ал кенжесі тоғыз айлық еді. Өрт болғанда қыздардың ата-анасы түнгі ауысыммен жұмысқа кеткен еді. Өрт сөндірушілер бес қыздың денесін жанып кеткен жер үйдің ішінен алып шыққан.

Өрт болған үй. Көктал-1 елдімекені, Астана, 4 ақпан 2019 жыл.

Өрт болған үй. Көктал-1 елдімекені, Астана, 4 ақпан 2019 жыл.

5 ақпанда өрттен опат болған бес қызды жерлеу рәсіміне жүздеген адам жиналды. Қара жамылған шаңыраққа көмектесуді ұйғарған жұрт қыздардың ата-анасына ақша аударды. Жергілікті мешіт Ситер отбасына пәтер сатып әперді.

Көршілері Ситерлер отбасының пәтері болмағанын, бес баласын асырау үшін түнде де жұмыс істегенін айтқан еді. Қала әкімдігі 5 ақпанда Ситерлер отбасы “әкімдіктен көмек сұрамады, үй кезегінде тұрған жоқ. Көп балалы отбасы ретінде жәрдемақы алып отыр” деген.

Өрттен қаза болған балалар жерленді

БЕС ҚЫЗДЫҢ ҚАЗАСЫНАН КЕЙІНГІ НАРАЗЫЛЫҚТАР

6 ақпанда астаналық көп балалы әйелдер жиналып, билікке бірнеше талап қойды. Олардың негізгі талабы көп балалы отбасыларды баспанамен қамтамасыз ету және шаңырақтағы әр балаға айына 29 мың теңге (сол кездегі ең төменгі күнкөріс деңгейі) жәрдемақы төлеу болды.

Кейін көп балалы әйелдер наразылығы Алматы, Шымкент, Ақтөбе және басқа аймақтарда жалғасты. Наразы әйелдер әкімдіктерге барып, әкіммен кездесуді талап етті. Олар “биліктің құрғақ уәделері мен пайдасыз бағдарламалардан шаршағанын” айтты.

Астанада бес бала өртенген оқиғаға екі жыл болды

Билікке талап айтқан әйелдер пәтер жалдап тұратындарын, баспана алуға шамасы жоғын айтты. Олар “халықтың мәселесін шешпеген” үкіметті оставкаға жіберуді талап етті. Наразылардың арасында елдің сол кездегі президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың биліктен кетуін талап еткендер де болды.

ҮКІМЕТ ОТСТАВКАСЫ ЖӘНЕ АӘК ЖЫРЫ

Елде әйелдер наразылығы үдеген тұста, 2019 жылы 21 ақпанда Қазақстан президенті Назарбаев Бақытжан Сағынтаев басқарған үкіметтің жұмысын сынап, отставкаға жіберді. Назарбаев Сағынтаев басқарған министрлер кабинетін “халыққа қызмет қыла алмады”, “экономиканы өсіре алмады”, “әлсіз болды” деп сынады.

Сағынтаев қызметтен босатылған соң жасаған мәлімдемесінде “тәуелсіз Қазақстан мемлекетінің негізін қалап, бүгінгі биіктерге жеткізген” Назарбаевқа алғыс айтты.

Кейін Назарбаев премьер-министр қызметіне Сағынтаевтың орынбасары болған Асқар Маминді (үкіметті қазір де басқарып отыр) тағайындады. Жаңа үкіметте тек бес министр ғана ауысты. Бес қыздың өлімінен кейін қоғам сынына ұшыраған еңбек және әлеуметтік қорғау министрі Мәдина Әбілқасымова орнынан кетіп, бұл ведомствоны басқаруға Бердібек Сапарбаев келді.

28 ақпанда Назарбаев өзі басқаратын биліктегі “Нұр Отан” партиясының съезінде көп балалы отбасындағы әр балаға 21 мың теңге атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) төленетінін айтты. Билік 2020 жылдың соңына дейін көп балалы шаңырақтағы әр балаға 21 мың теңге төлеп келген. Біраз уақыт өткен соң билік басындағылар “елде үкіметке қол жаятындар” көбейіп кеткенін, “масылдық артып бара жатқанын” айта бастадыАртынша үкімет жәрдемақы мен АӘК төлеу шартын өзгертіп, мұны парламент пен қазіргі президент Қасым-Жомарт Тоқаев қолдады.

Қазір мемлекет төрт балаға – 42 496 теңге, бес балаға – 53127 теңге, алты балаға – 63 757 теңге, жеті және одан көп балаға 74 388 теңге жәрдем береді.

Көп балалы әйелдер үкіметтен әр балаға 21 мың теңге төлеу әдісін қайтаруды бірнеше рет талап еткенімен, билік бұған құлақ аспай келеді.

Көп балалы аналар екі жылдан бері билікке әлі талап айтып жүр. Олар бірнеше рет ел астанасындағы президент резиденциясы Ақордаға бармақ болғанда жолын арнайы жасақ бөгеген. Наразы әйелдер былтыр министрлер үйінің алдына түнеп, оларды полиция күштеп әкеткен.

2020 жылы желтоқсанда қазақстандық басылымдар бес қызынан айырылған Ситерлер отбасында ұл бала дүниеге келгенін хабарлады.

Азаттық радиосы

Related Articles

  • “Қысым көрсету құралы”. Тоқаев Ресей ұсынған АЭС-ті салуға неге асықты?

    Елена ВЕБЕР Балқаш көлі жағасында орналасқан Үлкен ауылындағы қаңырап тұрған ғимараттар. Алматы облысы, 13 сәуір 2019 жыл. Балқашқа атом электр станциясын (АЭС) салудан қандай қауіп бар? Ресейден ядролық технология сатып алу Қазақстанды Мәскеуге “байлап қоятыны” рас па? Қазақстан билігі қауіпті нысанның құрылысына рұқсат бермес бұрын халықтың пікірін неге сұрамады? Азаттық бұл тақырыпта KEGOC корпорациясының бұрынғы басшысы, энергетика және экономика саласының сарапшысы Әсет Наурызбаевпен сөйлесті. “КҮН ЭНЕРГИЯСЫНЫҢ БАҒАСЫ – 14 ТЕҢГЕ, АТОМ ЭНЕРГИЯСЫ – 60 ТЕҢГЕ. ТИІМДІСІ ҚАЙСЫ?” Азаттық: Жақында Қасым-Жомарт Тоқаев шетелдік инвесторлар кеңесінің жиынында Қазақстан АЭС салынатын жерді белгілеп, технология таңдап жатқанын, құрылыс жұмыстары келер жылы басталатынын айтты. Президенттің бұл мәлімдемесі асығыс жасалған жоқ па? Әсет Наурызбаев. Әсет Наурызбаев: Президент энергетика саласының маманы емес.

  • Қазақ тілін техникалық тілге айналдыруға мемлекет тарапынан қойылып жатқан кедергілер жөнінде

    ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі – МИИР РК Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті үш жылдан бері қазақ тіліне ауыса алмай келеді. Quanysh Ádilhanuly тарапынан мың хат жазылған. Оған «қарастырамыз, саралаймыз, ойластырамыз, пилоттық қылып жасаймыз» деген мың жауап келді. Бірақ мәселе сонымен шешілмей қалды. Әңгіме мемлекет тарапынан қаржыландыратын құрылыс жобаларының (ПСД) қазақ тілінде жасалуы туралы болып отыр. Қазір оның барлығы тек бір тілде – орысша жасалады. Себеп – тапсырыс беруші тарапынан ондай талап жоқ. Бір қызығы, жобаны жасау үшін қажетті Қазақстан Республикасының Құрылыс нормалары, Құрылыс Ережелері және басқа да мемлекеттік стандарттар мен техникалық талаптардың, нормативті-техникалық құжаттардың толық қазақша нұсқасы бар. Қазақ тілді инженерлер мен басқа да техникалық мамандар

  • Ресейдің қазіргі сыртқы саясаты “айтқанымды орындамасаңдар, күшпен орындатамын”

    Ресейдің қазіргі сыртқы саясаты “айтқанымды орындамасаңдар, күшпен орындатамын” дегенге саяды. Еуродақ санкциясы бойынша Литва Ресейдің Калининградқа баратын темір жолын кесіп тастады. Енді Ресей мынадай 5 түрлі амалдың бірімен, немесе бірнешеуімен Литваға соққы беруі мүмкін. 1) Ресей Литваның тәуелсіздігін мойындаудан бас тартады. Ресей бірден басып кірмесе де, бұл Литва үшін қай-қашанғы сыртқы қауіпке айналып, үздіксіз үрей туғызады. 2) Литваның шекара сызығын мойындамау. Бұл жаңа соғысқа себеп болуы мүмкін. 3) Литваның Клайпеда қаласын басып алу. Бұл деген жаңа соғыс деген сөз. 4) Польша мен Литва территориясынан Калининградқа баратын 100 км-лік Сувалк коридорын ашу. Бұл деген жаңа соғыс деген сөз. 5) Литваға Ресейден баратын газ бен мұнайды үзіп тастау. Ресейге жол беру Ресей

  • Тоқаевтың мәлімдемесінен кейін Қазақстан мен Ресей қатынасы қалай өрбімек?

    Рид СТЭНДИШ Санкт-Петербургтегі халықаралық экономика форумы төріне шығып келе жатқан Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев (оң жақта) пен Ресей президенті Владимир Путин. 17 маусым 2022 жыл. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Санкт-Петербург экономика форумында Мәскеуді қолдамайтынын білдірді. Бұл Украинадағы соғыстан соң Орталық Азиядағы жағдайдың өзгергенін көрсететіндей. Қазақстанда биылғы Қаңтар оқиғасы кезіндегі наразылық жаппай тәртіпсіздікке ұласып, билігіне қауіп төнген соң президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ресейдің көмегіне жүгінген еді. Содан бері жұрт Ресей әскерін елге кіргізген президент Қазақстан тәуелсіздігін құрбандыққа шалып, Мәскеуге қарыздар болып қалды деп айтып жүрді. Бірақ Ресей әскері Украинаға басып кіргеннен кейін төрт ай өткенде Тоқаев бұл ойды жоққа шығарды. Ол Ресей президенті Владимир Путинмен Санкт-Петербург халықаралық экономика форумына қатысып, Кремльді қолдамайтынын айтты. Ресей

  • Самат Әбіш тергеу орбитасында

    ҰҚК төрағасының бұрынғы бірінші орынбасары Самат Әбіш тергеу орбитасында. Бұл туралы ҰҚК төрағасының орынбасары Асқар Амерханов мәлімдеді. “Самат Әбіш те тергеу орбитасында. Ол куәлік береді, оның мәртебесін білмеймін. Ол Қазақстанда. Мен оны өзім көрмедім. Менің ойымша, тергеу жүріп жатыр, ол осында болуы тиіс”, – деді Амерханов. Ол тергеу жалғасып жатқанын және оның анық-қанығы жарияланбайтынын айтты. “Білесіздер, (қазір тергеуде – еск.) бұрынғы төраға, оның үш орынбасары және тағы төрт аумақтық департамент басшысы – Қызылорда және Алматы обылыстары, Алматы бойынша және төртіншісі – бесінші департаменттің бұрынғы басшысы”, – деп түсіндірді Амерханов. ҰҚК бұрынғы басшысы Кәрім Мәсімов пен оның бірінші орынбасары Самат Әбіш қаңтардағы тәртіпсіздіктер кезінде жұмыста болған. Бұл туралы ҰҚК төрағасының орынбасары

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: