|  |  | 

kerey.kz TV مادەنيەت

«قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلمى قىتايدا 45 ەل قاتىسقان سايىستان جۇلدەمەن ورالدى (ۆيدەو)

 قازاق ءمۋلتفيلمى حالىقارالىق فەستيۆالدا «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» اتتى ەكى بىردەي نوميناتسيانى جەڭىپ الدى، دەپ جازدى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى.تاياۋ كۇندەرى قىتايدىڭ حونجۋ قالاسىندا وتكەن ءدۇبىرلى انيماتسيالىق فيلمدەر فەستيۆالىنەن وڭتۇستىكقازاقستاندىق «ساق» كينوستۋدياسى تۇسىرگەن «قوشقار مەن تەكە» انيماتسيالىق ءفيلمى «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» دەگەن ەكى بىردەي نوميناتسيانى يەمدەنىپ قايتتى.

فەستيۆالدىڭ اۋقىمدىلىعى تاڭداي قاقتىرادى. بۇل فەستيۆالعا 45 ەلدەن 800-دەن اسا ستۋديالار قاتىسقان.

- وسىدان ءبىر جارىم ايداي ۋاقىت بۇرىن كينوستۋديامىزعا قىتايدىڭ شىعىسىندا ورنالاسقان حونجۋ قالا¬سىنان انيماتسيالىق فەستيۆال وتەدى دەگەن حابار كەلىپ جەتكەن بولاتىن. قىتاي ەلىنىڭ قاي سالادا بولماسىن نارىعى تىعىز ەكەنىنەن حاباردارمىز. وندا مىڭداعان انيماتسيالىق ستۋديالار جىل سايىن بىرنەشە مىڭ تۋىندىلار شىعارىپ جاتقانىن تالاي ساپارلارىمىزدا كوزىمىزبەن كورگەنبىز. سول سەبەپتى، قۇلشىنا قويمادىق. بىراق، ۇسىنىس كەلگەن سوڭ باعىمىزدى سىناۋعا بەل بايلادىق، – دەيدى انيماتسيالىق كارتينانىڭ پروديۋسەرى ءارى ستسەناري اۆتورى باقىتجان قۇلجاباي. وسىلايشا، ءبىزدىڭ انيماتورلار ءوز ەلىمىزدە دە جاقسى پىكىرگە بولەنگەن «قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلىمىن الىپ، بەينەنىڭ استىنا قىتاي تىلىندە تيتر جازعىزىپ، ۇيىمداستىرۋ القاسىنا جىبەرەدى. كوپ ۇزاماي قازاق ءمۋلتفيلمى فەستيۆالعا قاتىسۋشىلار تىزىمىنە كىرگەنى جونىندە اقپارات كەلدى. ويتكەنى، بۇل فەستيۆالعا قاتىسۋ ءۇشىن بارلىق فيلمدەر ىرىكتەۋدەن وتەدى ەكەن. قىسقاسى، «قوشقار مەن تەكە» مۋلت-ءفيلمى فەستيۆالعا قاتىسۋعا قۇقىق العان رەجيسسەر ءوز كومانداسىمەن اقىلداسىپ، ءتيتردى قىتاي تىلىندەگى دۋبلياجبەن جازۋدى ۇيعارىپتى. سودان تەز ارادا جەرلەستەرىمىز ءۇرىمشى قالاسىنداعى قازاق قانداستارىمىزعا شىعىپ، ونداعى ءوز ارىپتەستەرى – «اباي جولى» ستۋدياسىنىڭ جەتەكشىسى عۇسمان قاجىتاي ارقىلى اۋدارماشىلار تاۋىپ، لايىقتى اكتەرلەردى دايىنداپ، دۋبلياج جاساۋعا كىرىسىپ كەتەدى.

- بۇل ۇلكەن فەستيۆال 28 ءساۋىر مەن 3 مامىر ارالىعىندا ءوتتى. ارينە، قىتاي ەلىنىڭ انيماتسيا سالاسىنا اۋدارىپ وتىرعان نازارىنا قاراپ، قاتتى ءتانتى بولدىق. ءتىپتى، ءبىر حونجۋ قالاسىنىڭ وزىندە جۇزدەگەن گەكتار جەرگە الىپ-الىپ عيماراتتار سالىپ، انيماتسيالىق ستۋديالاردى تەگىن قونىستاندىرىپ جاتىر. ونىمەن قويماي، بارلىعىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ءبىر عانا شارت – مەملەكەت مۇددەسىنە، ۇرپاقتىڭ دۇرىس تاربيەسىنە قىزمەت ەتسەڭ بولدى. ول باسقوسۋدا ۇلكەن مىنبەرلەردەن قىتاي ازاماتتارىنىڭ ايتقان كوپتەگەن سوزدەرى كوڭىلىمىزدەن شىقتى. ونىڭ كوبىسى «انيماتسيا – ساياسات» دەگەنگە سايادى. ولار «بۇگىن ۇرپاق بويىنا نە سىڭىرەمىز، كەلەشەكتە سونى الامىز» دەگەندى تىنباي قايتالايدى. مامانداردان قۇرالعان قازىلار القاسى فەستيۆالعا ىرىكتەلىپ كەلگەن جۇمىستاردى تاماشالاپ، التىنشى كۇنى قورىتىندىسىن شىعارادى ەكەن. ۇلكەن-ۇلكەن پاۆيلونداردا شاماسى كەلگەندەر ءوز ستۋديالارىنىڭ تانىستىرىلىمدارىن جاساپ، شىعارعان جۇمىستارىن كورسەتىپ جاتتى. فەستيۆالعا كەلگەن كوپتەگەن كومپانيالار وزدەرىنە ۇناعان ستۋديالارمەن سول جەردە-اق ءارتۇرلى باعىتتا تىكەلەي كەلىسىمشارتتار جاساۋعا قول جەتكىزىپ جاتقانىن كوردىك. بۇل فەستيۆالدىڭ وسىنداي دۇرىس ۇيىمداستىرىلعانىنا قىزىقتىق، – دەيدى قازاق پروديۋسەرى.

سونىمەن، التىنشى كۇنى ياعني، فەستيۆالدىڭ سوڭعى كۇنى ءبىزدىڭ انيماتورلار رەسمي جابىلۋ سالتاناتىنا بارادى. سول جەردە «ەڭ جوعارعى سومادا كەلىسىمشارتقا وتىرعان كومپانيالار»، «انيماتسيا ارقىلى بالاعا وقۋ ۇيرەتۋ»، «انيماتسيا ارقىلى بالاعا تاربيە بەرۋ»، «كورەرمەندەر كوزايىمىنا اينالعان انيماتسيالىق وبرازدار»، «انيماتسيالىق سەريال» سياقتى كوپتەگەن نوميناتسيالار بويىنشا ماراپاتتاۋلار ءجۇرىپ جاتتى. ەڭ قىزىعى، ءبىر كەزدە قاسىمىزعا عۇسمان باۋىرىمىز جىلدام كەلىپ، ءبىزدى ساحناعا شاقىرىپ جاتقانىن ايتتى. ءبىز اڭ-تاڭبىز. قىتايشا ءبىر ءسوز ۇقپايمىز. ايتەۋىر، ساحناعا شىعىپ، بەرگەن قاعازىن الىپ، ايتقاندارىنا باس يزەپ تۇرمىز. بىراق، نە ءۇشىن ەكەنىن ءالى تۇسىنبەيمىز. كەيىن ءتۇسىندىردى. «قوشقار مەن تەكە» انيماتسيالىق ءفيلمى «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» دەگەن ەكى بىردەي نوميناتسيانى يەمدەنىپتى، – دەيدى ءبىزدىڭ انيماتورلار. ارينە، قۋاندىق!

كەيىن رەسمي بولىمنەن سوڭ بانكەت زالىندا قىتايدىڭ انيماتسيا سالاسىنىڭ بەلدى ماماندارىنىڭ ءبىرى گۋو دجانگ ەسىمدى كىسىمەن جاقىن تانىستىق. سول كەزدە ول «قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلمىنىڭ يدەياسىنا ماقتاۋ ايتتى. قاراپايىم عانا ەكى جانۋار قوشقار مەن تەكە ارقىلى وتان دەگەن ۇعىم¬دى بالالاردىڭ ساناسىنا جەڭىل ءسىڭدىرۋ ءادىسىن تابا العانىمىزدى باعالادى. قىتاي انيماتورى «بۇل ءمۋلتفيلمنىڭ مادەني ەرەكشەلىگى بولەك. ونى امەريكا، ەۋروپا، جاپون، قىتاي ەلىنىڭ ەشقايسىسىمەن شاتاستىرا المايسىڭ. بۇل – ورتا ازيا، بۇل – قازاقستان. ويتكەنى، بۇل مۋلتفيلمنەن دالا ءيىسى شىعىپ تۇر» دەگەندى ايتقاندا، كادىمگىدەي تەبىرەنىپ قالدىق. وسى كەزدە ءبىزدى وزگە ەلگە الىپ شىعاتىن كۇش – مادەنيەتىمىز ەكەنىنە تاعى كوز جەتكىزدىك، – دەيدى پروديۋسەر باقىتجان قۇلجاباي.

سونىمەن، فەستيۆال سوڭىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى «ساق» ستۋدياسى گونكونگ قالاسىنىڭ بەدەلدى ءبىر كينوكومپانياسىمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋ تۋرالى رەسمي مەموراندۋمعا قول قويىپ قايتقان.

قازاقپارات

Related Articles

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

  • ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    فوتو اشىق دەرەككوزدەردەن الىندا وتكەن اپتادا تۇركيانىڭ ۇلتتىق ءبىلىم مينيسترلىگى مەكتەپ باعدارلاماسىنا «تۇركىستان» دەگەن تەرميندى ەنگىزگەن ەدى. شەتەل باسىلىمدارىنىڭ جازۋىنشا، بۇل اتاۋ ەندى «ورتالىق ازيا» ۇعىمىنىڭ ورنىنا قولدانىلماق. ءبىلىم ءمينيسترى يۋسۋف تەكين جاڭا اتاۋ تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، ۇكىمەت وقۋ باعدارلاماسىنان يمپەريالىق ماعىناسى بار گەوگرافيالىق اتاۋلاردى الىپ تاستاماقشى. ەڭ قىزىعى، «تۇركىستان» اۋماعىنا قازاقستاننان بولەك، قىرعىزستان، وزبەكستان، تۇركىمەنستان مەن تاجىكستان جاتادى ەكەن. سونداي-اق كەيبىر باسىلىمدار بۇل تەرميننىڭ قىتايدىڭ باتىسىندا ورنالاسقان شىڭجان ولكەسىنە قاتىسى بارىن دا اتاپ ءوتتى.  كەيبىر عالىمدار «ورتالىق ازيا» تەرمينى كولونياليزمنەن قالعانىن ءجيى اتاپ ءجۇر. حح عاسىرداعى الەمدىك اكادەميالىق عىلىمدى سول كەزدەگى ءىرى يمپەريالار قالىپتاستىرعاندىقتان، بۇگىندە مۇنداي تەرميندەر مەن اتاۋلار حالىق ساناسىنا ابدەن ءسىڭىپ

  • «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت كوميتەتىنە قاراستى ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ تاپسىرىسىمەن «JBF company» كومپانياسى سەمەي قالاسىندا، شىڭعىستاۋ وڭىرىندە، الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىندا  «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى بەينەفيلم تۇسىرۋدە. دەرەكتى فيلم ابايدىڭ 1909 جىلى سانكت پەتەربۋرگتەگى يليا بوراگانسكي باسپاسىندا باسىلعان العاشقى شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋىنە ارنالادى. ۇلى اباي مۇراسىنىڭ قاعاز بەتىنە تاڭبالانۋ تاريحىن باياندايدى. قازىرگى ادامدار بۇرىنعى ۋاقىتتىڭ، اباي زامانىنىڭ ناقتى، دەرەكتى بەينەسىن، سول كەزدەگى ادامداردىڭ الپەتىن، كيىم ۇلگىسىن كوز الدارىنا ەلەستەتۋى قيىن. كوپشىلىكتىڭ ول ۋاقىت تۋرالى تۇسىنىگى تەاتر مەن كينوفيلمدەردەگى بۋتافورلىق كيىمدەر مەن زاتتار ارقىلى قالىپتاسقان. الايدا اباي ۋاقىتىنداعى قازاق تىرشىلىگى، قازاقتاردىڭ بەت-الپەتى، كيىم كيىسى، ءۇي – جايى، بۇيىمدارى تاڭبالانعان مىڭداعان فوتوسۋرەتتەر ساقتالعان. بۇلار رەسەي، تۇركيا، ۇلىبريتانيا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: