|  |  | 

kerey.kz TV مادەنيەت

«قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلمى قىتايدا 45 ەل قاتىسقان سايىستان جۇلدەمەن ورالدى (ۆيدەو)

 قازاق ءمۋلتفيلمى حالىقارالىق فەستيۆالدا «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» اتتى ەكى بىردەي نوميناتسيانى جەڭىپ الدى، دەپ جازدى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى.تاياۋ كۇندەرى قىتايدىڭ حونجۋ قالاسىندا وتكەن ءدۇبىرلى انيماتسيالىق فيلمدەر فەستيۆالىنەن وڭتۇستىكقازاقستاندىق «ساق» كينوستۋدياسى تۇسىرگەن «قوشقار مەن تەكە» انيماتسيالىق ءفيلمى «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» دەگەن ەكى بىردەي نوميناتسيانى يەمدەنىپ قايتتى.

فەستيۆالدىڭ اۋقىمدىلىعى تاڭداي قاقتىرادى. بۇل فەستيۆالعا 45 ەلدەن 800-دەن اسا ستۋديالار قاتىسقان.

- وسىدان ءبىر جارىم ايداي ۋاقىت بۇرىن كينوستۋديامىزعا قىتايدىڭ شىعىسىندا ورنالاسقان حونجۋ قالا¬سىنان انيماتسيالىق فەستيۆال وتەدى دەگەن حابار كەلىپ جەتكەن بولاتىن. قىتاي ەلىنىڭ قاي سالادا بولماسىن نارىعى تىعىز ەكەنىنەن حاباردارمىز. وندا مىڭداعان انيماتسيالىق ستۋديالار جىل سايىن بىرنەشە مىڭ تۋىندىلار شىعارىپ جاتقانىن تالاي ساپارلارىمىزدا كوزىمىزبەن كورگەنبىز. سول سەبەپتى، قۇلشىنا قويمادىق. بىراق، ۇسىنىس كەلگەن سوڭ باعىمىزدى سىناۋعا بەل بايلادىق، – دەيدى انيماتسيالىق كارتينانىڭ پروديۋسەرى ءارى ستسەناري اۆتورى باقىتجان قۇلجاباي. وسىلايشا، ءبىزدىڭ انيماتورلار ءوز ەلىمىزدە دە جاقسى پىكىرگە بولەنگەن «قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلىمىن الىپ، بەينەنىڭ استىنا قىتاي تىلىندە تيتر جازعىزىپ، ۇيىمداستىرۋ القاسىنا جىبەرەدى. كوپ ۇزاماي قازاق ءمۋلتفيلمى فەستيۆالعا قاتىسۋشىلار تىزىمىنە كىرگەنى جونىندە اقپارات كەلدى. ويتكەنى، بۇل فەستيۆالعا قاتىسۋ ءۇشىن بارلىق فيلمدەر ىرىكتەۋدەن وتەدى ەكەن. قىسقاسى، «قوشقار مەن تەكە» مۋلت-ءفيلمى فەستيۆالعا قاتىسۋعا قۇقىق العان رەجيسسەر ءوز كومانداسىمەن اقىلداسىپ، ءتيتردى قىتاي تىلىندەگى دۋبلياجبەن جازۋدى ۇيعارىپتى. سودان تەز ارادا جەرلەستەرىمىز ءۇرىمشى قالاسىنداعى قازاق قانداستارىمىزعا شىعىپ، ونداعى ءوز ارىپتەستەرى – «اباي جولى» ستۋدياسىنىڭ جەتەكشىسى عۇسمان قاجىتاي ارقىلى اۋدارماشىلار تاۋىپ، لايىقتى اكتەرلەردى دايىنداپ، دۋبلياج جاساۋعا كىرىسىپ كەتەدى.

- بۇل ۇلكەن فەستيۆال 28 ءساۋىر مەن 3 مامىر ارالىعىندا ءوتتى. ارينە، قىتاي ەلىنىڭ انيماتسيا سالاسىنا اۋدارىپ وتىرعان نازارىنا قاراپ، قاتتى ءتانتى بولدىق. ءتىپتى، ءبىر حونجۋ قالاسىنىڭ وزىندە جۇزدەگەن گەكتار جەرگە الىپ-الىپ عيماراتتار سالىپ، انيماتسيالىق ستۋديالاردى تەگىن قونىستاندىرىپ جاتىر. ونىمەن قويماي، بارلىعىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ءبىر عانا شارت – مەملەكەت مۇددەسىنە، ۇرپاقتىڭ دۇرىس تاربيەسىنە قىزمەت ەتسەڭ بولدى. ول باسقوسۋدا ۇلكەن مىنبەرلەردەن قىتاي ازاماتتارىنىڭ ايتقان كوپتەگەن سوزدەرى كوڭىلىمىزدەن شىقتى. ونىڭ كوبىسى «انيماتسيا – ساياسات» دەگەنگە سايادى. ولار «بۇگىن ۇرپاق بويىنا نە سىڭىرەمىز، كەلەشەكتە سونى الامىز» دەگەندى تىنباي قايتالايدى. مامانداردان قۇرالعان قازىلار القاسى فەستيۆالعا ىرىكتەلىپ كەلگەن جۇمىستاردى تاماشالاپ، التىنشى كۇنى قورىتىندىسىن شىعارادى ەكەن. ۇلكەن-ۇلكەن پاۆيلونداردا شاماسى كەلگەندەر ءوز ستۋديالارىنىڭ تانىستىرىلىمدارىن جاساپ، شىعارعان جۇمىستارىن كورسەتىپ جاتتى. فەستيۆالعا كەلگەن كوپتەگەن كومپانيالار وزدەرىنە ۇناعان ستۋديالارمەن سول جەردە-اق ءارتۇرلى باعىتتا تىكەلەي كەلىسىمشارتتار جاساۋعا قول جەتكىزىپ جاتقانىن كوردىك. بۇل فەستيۆالدىڭ وسىنداي دۇرىس ۇيىمداستىرىلعانىنا قىزىقتىق، – دەيدى قازاق پروديۋسەرى.

سونىمەن، التىنشى كۇنى ياعني، فەستيۆالدىڭ سوڭعى كۇنى ءبىزدىڭ انيماتورلار رەسمي جابىلۋ سالتاناتىنا بارادى. سول جەردە «ەڭ جوعارعى سومادا كەلىسىمشارتقا وتىرعان كومپانيالار»، «انيماتسيا ارقىلى بالاعا وقۋ ۇيرەتۋ»، «انيماتسيا ارقىلى بالاعا تاربيە بەرۋ»، «كورەرمەندەر كوزايىمىنا اينالعان انيماتسيالىق وبرازدار»، «انيماتسيالىق سەريال» سياقتى كوپتەگەن نوميناتسيالار بويىنشا ماراپاتتاۋلار ءجۇرىپ جاتتى. ەڭ قىزىعى، ءبىر كەزدە قاسىمىزعا عۇسمان باۋىرىمىز جىلدام كەلىپ، ءبىزدى ساحناعا شاقىرىپ جاتقانىن ايتتى. ءبىز اڭ-تاڭبىز. قىتايشا ءبىر ءسوز ۇقپايمىز. ايتەۋىر، ساحناعا شىعىپ، بەرگەن قاعازىن الىپ، ايتقاندارىنا باس يزەپ تۇرمىز. بىراق، نە ءۇشىن ەكەنىن ءالى تۇسىنبەيمىز. كەيىن ءتۇسىندىردى. «قوشقار مەن تەكە» انيماتسيالىق ءفيلمى «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» دەگەن ەكى بىردەي نوميناتسيانى يەمدەنىپتى، – دەيدى ءبىزدىڭ انيماتورلار. ارينە، قۋاندىق!

كەيىن رەسمي بولىمنەن سوڭ بانكەت زالىندا قىتايدىڭ انيماتسيا سالاسىنىڭ بەلدى ماماندارىنىڭ ءبىرى گۋو دجانگ ەسىمدى كىسىمەن جاقىن تانىستىق. سول كەزدە ول «قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلمىنىڭ يدەياسىنا ماقتاۋ ايتتى. قاراپايىم عانا ەكى جانۋار قوشقار مەن تەكە ارقىلى وتان دەگەن ۇعىم¬دى بالالاردىڭ ساناسىنا جەڭىل ءسىڭدىرۋ ءادىسىن تابا العانىمىزدى باعالادى. قىتاي انيماتورى «بۇل ءمۋلتفيلمنىڭ مادەني ەرەكشەلىگى بولەك. ونى امەريكا، ەۋروپا، جاپون، قىتاي ەلىنىڭ ەشقايسىسىمەن شاتاستىرا المايسىڭ. بۇل – ورتا ازيا، بۇل – قازاقستان. ويتكەنى، بۇل مۋلتفيلمنەن دالا ءيىسى شىعىپ تۇر» دەگەندى ايتقاندا، كادىمگىدەي تەبىرەنىپ قالدىق. وسى كەزدە ءبىزدى وزگە ەلگە الىپ شىعاتىن كۇش – مادەنيەتىمىز ەكەنىنە تاعى كوز جەتكىزدىك، – دەيدى پروديۋسەر باقىتجان قۇلجاباي.

سونىمەن، فەستيۆال سوڭىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى «ساق» ستۋدياسى گونكونگ قالاسىنىڭ بەدەلدى ءبىر كينوكومپانياسىمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋ تۋرالى رەسمي مەموراندۋمعا قول قويىپ قايتقان.

قازاقپارات

Related Articles

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: