|  |  | 

kerey.kz TV مادەنيەت

«قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلمى قىتايدا 45 ەل قاتىسقان سايىستان جۇلدەمەن ورالدى (ۆيدەو)

 قازاق ءمۋلتفيلمى حالىقارالىق فەستيۆالدا «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» اتتى ەكى بىردەي نوميناتسيانى جەڭىپ الدى، دەپ جازدى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى.تاياۋ كۇندەرى قىتايدىڭ حونجۋ قالاسىندا وتكەن ءدۇبىرلى انيماتسيالىق فيلمدەر فەستيۆالىنەن وڭتۇستىكقازاقستاندىق «ساق» كينوستۋدياسى تۇسىرگەن «قوشقار مەن تەكە» انيماتسيالىق ءفيلمى «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» دەگەن ەكى بىردەي نوميناتسيانى يەمدەنىپ قايتتى.

فەستيۆالدىڭ اۋقىمدىلىعى تاڭداي قاقتىرادى. بۇل فەستيۆالعا 45 ەلدەن 800-دەن اسا ستۋديالار قاتىسقان.

- وسىدان ءبىر جارىم ايداي ۋاقىت بۇرىن كينوستۋديامىزعا قىتايدىڭ شىعىسىندا ورنالاسقان حونجۋ قالا¬سىنان انيماتسيالىق فەستيۆال وتەدى دەگەن حابار كەلىپ جەتكەن بولاتىن. قىتاي ەلىنىڭ قاي سالادا بولماسىن نارىعى تىعىز ەكەنىنەن حاباردارمىز. وندا مىڭداعان انيماتسيالىق ستۋديالار جىل سايىن بىرنەشە مىڭ تۋىندىلار شىعارىپ جاتقانىن تالاي ساپارلارىمىزدا كوزىمىزبەن كورگەنبىز. سول سەبەپتى، قۇلشىنا قويمادىق. بىراق، ۇسىنىس كەلگەن سوڭ باعىمىزدى سىناۋعا بەل بايلادىق، – دەيدى انيماتسيالىق كارتينانىڭ پروديۋسەرى ءارى ستسەناري اۆتورى باقىتجان قۇلجاباي. وسىلايشا، ءبىزدىڭ انيماتورلار ءوز ەلىمىزدە دە جاقسى پىكىرگە بولەنگەن «قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلىمىن الىپ، بەينەنىڭ استىنا قىتاي تىلىندە تيتر جازعىزىپ، ۇيىمداستىرۋ القاسىنا جىبەرەدى. كوپ ۇزاماي قازاق ءمۋلتفيلمى فەستيۆالعا قاتىسۋشىلار تىزىمىنە كىرگەنى جونىندە اقپارات كەلدى. ويتكەنى، بۇل فەستيۆالعا قاتىسۋ ءۇشىن بارلىق فيلمدەر ىرىكتەۋدەن وتەدى ەكەن. قىسقاسى، «قوشقار مەن تەكە» مۋلت-ءفيلمى فەستيۆالعا قاتىسۋعا قۇقىق العان رەجيسسەر ءوز كومانداسىمەن اقىلداسىپ، ءتيتردى قىتاي تىلىندەگى دۋبلياجبەن جازۋدى ۇيعارىپتى. سودان تەز ارادا جەرلەستەرىمىز ءۇرىمشى قالاسىنداعى قازاق قانداستارىمىزعا شىعىپ، ونداعى ءوز ارىپتەستەرى – «اباي جولى» ستۋدياسىنىڭ جەتەكشىسى عۇسمان قاجىتاي ارقىلى اۋدارماشىلار تاۋىپ، لايىقتى اكتەرلەردى دايىنداپ، دۋبلياج جاساۋعا كىرىسىپ كەتەدى.

- بۇل ۇلكەن فەستيۆال 28 ءساۋىر مەن 3 مامىر ارالىعىندا ءوتتى. ارينە، قىتاي ەلىنىڭ انيماتسيا سالاسىنا اۋدارىپ وتىرعان نازارىنا قاراپ، قاتتى ءتانتى بولدىق. ءتىپتى، ءبىر حونجۋ قالاسىنىڭ وزىندە جۇزدەگەن گەكتار جەرگە الىپ-الىپ عيماراتتار سالىپ، انيماتسيالىق ستۋديالاردى تەگىن قونىستاندىرىپ جاتىر. ونىمەن قويماي، بارلىعىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ءبىر عانا شارت – مەملەكەت مۇددەسىنە، ۇرپاقتىڭ دۇرىس تاربيەسىنە قىزمەت ەتسەڭ بولدى. ول باسقوسۋدا ۇلكەن مىنبەرلەردەن قىتاي ازاماتتارىنىڭ ايتقان كوپتەگەن سوزدەرى كوڭىلىمىزدەن شىقتى. ونىڭ كوبىسى «انيماتسيا – ساياسات» دەگەنگە سايادى. ولار «بۇگىن ۇرپاق بويىنا نە سىڭىرەمىز، كەلەشەكتە سونى الامىز» دەگەندى تىنباي قايتالايدى. مامانداردان قۇرالعان قازىلار القاسى فەستيۆالعا ىرىكتەلىپ كەلگەن جۇمىستاردى تاماشالاپ، التىنشى كۇنى قورىتىندىسىن شىعارادى ەكەن. ۇلكەن-ۇلكەن پاۆيلونداردا شاماسى كەلگەندەر ءوز ستۋديالارىنىڭ تانىستىرىلىمدارىن جاساپ، شىعارعان جۇمىستارىن كورسەتىپ جاتتى. فەستيۆالعا كەلگەن كوپتەگەن كومپانيالار وزدەرىنە ۇناعان ستۋديالارمەن سول جەردە-اق ءارتۇرلى باعىتتا تىكەلەي كەلىسىمشارتتار جاساۋعا قول جەتكىزىپ جاتقانىن كوردىك. بۇل فەستيۆالدىڭ وسىنداي دۇرىس ۇيىمداستىرىلعانىنا قىزىقتىق، – دەيدى قازاق پروديۋسەرى.

سونىمەن، التىنشى كۇنى ياعني، فەستيۆالدىڭ سوڭعى كۇنى ءبىزدىڭ انيماتورلار رەسمي جابىلۋ سالتاناتىنا بارادى. سول جەردە «ەڭ جوعارعى سومادا كەلىسىمشارتقا وتىرعان كومپانيالار»، «انيماتسيا ارقىلى بالاعا وقۋ ۇيرەتۋ»، «انيماتسيا ارقىلى بالاعا تاربيە بەرۋ»، «كورەرمەندەر كوزايىمىنا اينالعان انيماتسيالىق وبرازدار»، «انيماتسيالىق سەريال» سياقتى كوپتەگەن نوميناتسيالار بويىنشا ماراپاتتاۋلار ءجۇرىپ جاتتى. ەڭ قىزىعى، ءبىر كەزدە قاسىمىزعا عۇسمان باۋىرىمىز جىلدام كەلىپ، ءبىزدى ساحناعا شاقىرىپ جاتقانىن ايتتى. ءبىز اڭ-تاڭبىز. قىتايشا ءبىر ءسوز ۇقپايمىز. ايتەۋىر، ساحناعا شىعىپ، بەرگەن قاعازىن الىپ، ايتقاندارىنا باس يزەپ تۇرمىز. بىراق، نە ءۇشىن ەكەنىن ءالى تۇسىنبەيمىز. كەيىن ءتۇسىندىردى. «قوشقار مەن تەكە» انيماتسيالىق ءفيلمى «وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق ەرەكشەلىك» دەگەن ەكى بىردەي نوميناتسيانى يەمدەنىپتى، – دەيدى ءبىزدىڭ انيماتورلار. ارينە، قۋاندىق!

كەيىن رەسمي بولىمنەن سوڭ بانكەت زالىندا قىتايدىڭ انيماتسيا سالاسىنىڭ بەلدى ماماندارىنىڭ ءبىرى گۋو دجانگ ەسىمدى كىسىمەن جاقىن تانىستىق. سول كەزدە ول «قوشقار مەن تەكە» ءمۋلتفيلمىنىڭ يدەياسىنا ماقتاۋ ايتتى. قاراپايىم عانا ەكى جانۋار قوشقار مەن تەكە ارقىلى وتان دەگەن ۇعىم¬دى بالالاردىڭ ساناسىنا جەڭىل ءسىڭدىرۋ ءادىسىن تابا العانىمىزدى باعالادى. قىتاي انيماتورى «بۇل ءمۋلتفيلمنىڭ مادەني ەرەكشەلىگى بولەك. ونى امەريكا، ەۋروپا، جاپون، قىتاي ەلىنىڭ ەشقايسىسىمەن شاتاستىرا المايسىڭ. بۇل – ورتا ازيا، بۇل – قازاقستان. ويتكەنى، بۇل مۋلتفيلمنەن دالا ءيىسى شىعىپ تۇر» دەگەندى ايتقاندا، كادىمگىدەي تەبىرەنىپ قالدىق. وسى كەزدە ءبىزدى وزگە ەلگە الىپ شىعاتىن كۇش – مادەنيەتىمىز ەكەنىنە تاعى كوز جەتكىزدىك، – دەيدى پروديۋسەر باقىتجان قۇلجاباي.

سونىمەن، فەستيۆال سوڭىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى «ساق» ستۋدياسى گونكونگ قالاسىنىڭ بەدەلدى ءبىر كينوكومپانياسىمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋ تۋرالى رەسمي مەموراندۋمعا قول قويىپ قايتقان.

قازاقپارات

Related Articles

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: