|  | 

الەۋمەت

ۇبت قارساڭىنداعى جۇيكە مەن قالتانىڭ جۇقارۋى

ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ ماۋسىمنىڭ 2-ءسى كۇنى باستالادى. الماتى وبلىسى تالعار قالاسىنداعى №2 ورتا مەكتەپ تۇلەگى ارايلىم قاراتاي «سىناققا دايىنمىن» دەيدى.

ۇبت تاپسىرىپ شىعىپ كەلە جاتقان تۇلەكتەر. الماتى، 3 ماۋسىم 2013 جىل. (كورنەكى سۋرەت)

ۇبت تاپسىرىپ شىعىپ كەلە جاتقان تۇلەكتەر. الماتى، 3 ماۋسىم 2013 جىل. (كورنەكى سۋرەت)

   بيىل ارايلىم قاراتاي 11-سىنىپتى «4 پەن 5-كە بىتىرمەك». ونىڭ سىنىبى قىركۇيەكتەن باستاپ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە (ۇبت) دايىندالىپ كەلەدى. بويجەتكەننىڭ ايتۋىنشا، تەستكە دايىندىققا كوپ ۋاقىت پەن قاجىر-قايرات جۇمساعان ءارى بۇل پروتسەسس اكە-شەشەسىنىڭ قالتاسىن دا «جۇقارتقان».

 - ساباعىمىز اۋىر، ونىڭ ۇستىنە تۇستەن كەيىن ساعاتىنا 500 تەڭگە تولەپ، اقىلى ساباقتارعا بارامىز. تاڭەرتەڭ كوڭىلىم الاڭ بولىپ ويانامىن. كەيدە وتىرىپ «تومەن ۇپاي الىپ قالسام قايتەمىن، اكە-شەشەمنىڭ جايى نە بولادى، تۋىستارىم نە ويلايدى» دەپ ۋايىمدايمىن. وسى ويلار جەگىدەي جەپ ءجۇر، – دەيدى ارايلىم قاراتاي.

سوڭعى قوڭىراۋدان كەيىن تۇلەكتەر كۇن سايىن مەكتەپتەگى قوسىمشا ساباقتارعا بارىپ ءجۇر. تاڭعى ساعات توعىزدان كەشكى التىعا دەيىن «قازاق ءتىلى»، «ورىس ءتىلى»، «قازاقستان تاريحى»، «ماتەماتيكا» جانە تاڭداعان ءپانى بويىنشا تەستكە دايىندالادى.

ارايلىم قاراتاي مەن اناسى مارينا سارسەنباەۆا. الماتى، 26 مامىر 2015 جىل.
ارايلىم قاراتاي مەن اناسى مارينا سارسەنباەۆا. الماتى، 26 مامىر 2015 جىل.

ارايلىمنىڭ اناسى مارينا سارسەنباەۆا قىزى وقيتىن مەكتەپتە ورىس ءتىلى پانىنەن ساباق بەرەدى. ول «مىنا قوسىمشا ساباقتار بالالاردى مۇلدە دىڭكەلەتىپ جىبەردى. بيىل قىزىمنىڭ جۇيكەسى جۇقارىپ ءبىتتى، سەلقوس بولىپ بارادى» دەيدى.

- قازىر بالالار تاڭنان كەشكە دەيىن مەكتەپتە بولادى. مەنىڭشە، ودان دا ۇيدە، تىنىشتىقتا وتىرىپ دايىندالعانى دۇرىس سياقتى. مەكتەپتە ءبارىبىر بالانىڭ كوڭىلى بولىنەدى، دۇرىس تاماقتانبايدى عوي، – دەيدى مارينا سارسەنباەۆا ازاتتىق تىلشىسىنە.

ارايلىمنىڭ اناسى ۇبت سىناعىن الىپ تاستايتىن شىعار دەپ ۇمىتتەنەدى.

- ودان دا ەمتيحان تاپسىرىپ، مۇعالىممەن كوزبە كوز تىلدەسىپ، ويىن تىلمەن جەتكىزگەنى ءجون بولار ەدى. قىزىم تەست سۇراقتارى جاۋابىن قۇر جاتتاۋمەن ءجۇر. اينالدىرعان ەكى ساعات بالانىڭ تاعدىرىن شەشە سالادى. ۇبت-نى الىپ تاستاپ، ورنىنا بالاما بىردەڭە ويلاپ تاپسا ەكەن، – دەيدى ول ازاتتىق تىلشىسىنە.

ارايلىم كورگەنىن ەستە ساقتاۋ قابىلەتى مىقتى ەكەنىن ايتادى. ەستە جاقسى ساقتاۋ ءۇشىن ول جاۋاپتاردى ءتۇرلى تۇسپەن بەلگىلەيدى. جىل بويى ول 45 سىناق تەستتەرىن ساتىپ العان. بىراق ول «ماتەماتيكادان ناشارمىن» دەپ ۋايىمدايدى.

«سۇيىكتى ءپانى گەوگرافيا» ەكەنىن ايتقان ارايلىم «بۇكىل الەمدى ارالاپ شىققىم كەلەدى ءارى اعىلشىن تىلىنەن قينالمايمىن» دەيدى.

- جىل بويى اپتاسىنا ەكى رەت 400 تەڭگەدەن اقىلى تەست تاپسىرىپ جۇردىك.اقىلى تەستكە ءار وتباسى قىرۋار اقشا جۇمسادى. تەستكە تولەيتىن اقشا تاپپاي قينالعان وتباسىلار دا بار، – دەيدى ارايلىم قاراتاي.

ارايلىمنىڭ اناسى ايىنا 90 مىڭ تەڭگە (480 دوللارعا جۋىق) جالاقى الادى. اكەسى قۇرىلىس كومپانياسىندا ماۋسىمدىق جۇمىستار ىستەيدى.

ارايلىم قاراتايدىڭ ۇبت-عا دايىندالىپ جاتقان تەست جيناقتارى.
ارايلىم قاراتايدىڭ ۇبت-عا دايىندالىپ جاتقان تەست جيناقتارى.

«مەنىڭ وقۋىمنىڭ اقشاسىن تولەۋگە اكە-شەشەمنىڭ شاماسى كەلمەيدى» دەگەن ارايلىم گرانتقا ءتۇسۋدى ارماندايدى. بىراق ول بىلىمىنە سەنەدى جانە ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «الەۋمەتتىك-مادەني سەرۆيس» فاكۋلتەتىندە وقىعىسى كەلەدى. بۇل ۋنيۆەرسيتەتكە اۋىلدىق كۆوتامەن 86 بالمەن تۇسۋگە بولادى.

ارايلىم قاراتاي بوس ۋاقىتىندا تابيعات اياسىندا سەرۋەندەگەندى، ۆەلوسيپەد تەپكەندى جاقسى كورەدى، ادەبي كىتاپتى كوپ وقيدى. ول بۇرىن ءدامدى تاعامدار ازىرلەۋدى، ءبالىش ءپىسىرۋدى ۇناتاتىنىن، ال قازىر وعان ۋاقىتى جوق ەكەنىن ايتادى.

- ءبىزدىڭ مەكتەپ تەستتى ءبىرىنشى اعىممەن تاپسىراتىن بولدى. تەكسەرۋدەن وتەتىنىمىزدى ويلاپ ۋايىمدايدى ەكەنسىڭ. ەگەر اياقاستى بىردەڭە شىعىپ قالسا، ءبارىن ۇمىتىپ قالۋىڭ مۇمكىن. ءبىز تەست تاپسىراتىن اۋديتوريانىڭ بالكونىندا پوليتسەيلەر، ال ءار قاتاردى مۇعالىمدەر باقىلاپ تۇراتىنىن ايتتى. بىلتىر تاپسىرعان تۇلەكتەر «مۇعالىمدەر ارالاپ، شپارگالكاڭدى شىعار دەپ تالاپ ەتەدى. ءتىپتى شپارگالكاڭ جوق بولسا دا ايعايلاپ، ەسىڭدى شىعارىپ جىبەرەدى دە، ءبارىن ۇمىتىپ قالاسىڭ» دەيدى. مۇنى ويلاسام، تاماعىم قۇرعاپ كەتەدى، – دەيدى ارايلىم قاراتاي.

ول ءتيىستى پاندەردەن دايىن شپارگالكالاردىڭ باعاسى 500-1000 تەڭگە (شامامەن 2,6-5,2 دوللار) تۇراتىنىن دا بىلەدى. «مۇمكىن، ماتەماتيكادان شپارگالكاعا سۇيەنەتىن شىعارمىن» دەيدى ول.

- ءبارىن ۋاقىت كورسەتەدى، بىراق ۇبت-نى ءوز كۇشىممەن تاپسىرۋعا تىرىسامىن، – دەيدى ارايلىم قاراتاي.

ارايلىمنىڭ سىنىبى ۇبت تاپسىرعاننان كەيىن الماتى تۇبىندەگى ەسىك كولىنە بارىپ دەمالماق.

الما كەنجەبەكوۆا

azattyq.org

Tags

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: