رەسەي ۇشاعىن اتۋدىڭ سوڭى نە بولماق؟
kerey.kz
تۇركيا قورعانىس كۇشتەرى سيريامەن شەكارادا رەسەيدىڭ اسكەري ۇشاعىن اتىپ قۇلاتتى. بۇل وقيعانىڭ حالىقارالىق ساياساتقا قانداي اسەرى بولۋى مۇمكىن؟
رەسەي كونسۋلدىعى الدىنا جيىلعان تۇركيانىڭ نارازى ازاماتتارى. ستامبۋل، 24 قاراشا 2015 جىل.
قاراشانىڭ 24-ءى كۇنى تۇركيا اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ اسكەري ۇشاعى «اۋە كەڭىستىگىمىزگە كىرىپ كەتتى» دەپ، رەسەيدىڭ سۋ-24 ۇشاعىن اتىپ قۇلاتتى. بۇل وقيعادان كەيىن تۇرىك پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان «رەسەي ۇشاعىنىڭ تۇركيانىڭ سيريامەن شەكاراسىن بۇزىپ كىرگەنىن، بىراق ءوز ەلىنىڭ ۇشاق اتۋ وقيعاسىنا قاتىسى رەسەيمەن قارىم-قاتىناسىن ۋشىقتىرعىسى كەلمەيتىنىن ايتتى. ۇشاقتان پاراشيۋتپەن سەكىرىپ تۇسكەن ۇشقىشتاردىڭ ءبىرىن «سيرياداعى كوتەرىلىسشىلەر اتىپ ولتىرگەنى» حابارلاندى. رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين بۇل وقيعانى «تۋ سىرتىمىزدان بەرىلگەن سوققى» دەپ اتادى.
بۇل وقيعانىڭ ماڭىزدىلىعىن ءتۇسىنىپ، ونىڭ ءارى قاراي قالاي ءوربيتىنىن بولجاۋ ماقساتىندا الەمنىڭ ەڭ وزىق اسكەري ساراپشىلارىن سوزگە تارتقان ەدىك.
ۇشاق اتۋ سالدارى
دميتري گورەنبۋرگ, گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭرەسەي جانە ەۋرازيا ماسەلەلەرى جونىندەگى دەۆيس ورتالىعى:
- بۇل وقيعا رەسەيدىڭ جولاۋشىلار ۇشاعى قۇلاتىلعاننان جانە پاريجدەگى شابۋىلداردان كوپ وتپەستەن بولىپ وتىر. سودان بەرى «يسلام مەملەكەتى» (يم) سودىرلار توبىنا قارسى اليانس قۇرۋ جايى كوپ تالقىلانعان ەدى. بۇل ەلدەردىڭ بارلىعى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋى ءتيىس بولعان، بۇل ىسكە قاتىسى بار ەلدەردىڭ مۇددەلەرى اركەلكى بولعاندىقتان، ەندى مۇنى جۇزەگە اسىرۋ وڭاي بولمايدى.
ەدۋارد لۋكاس, The Economist جۋرنالىنىڭ اعا رەداكتورى ءارى ۆارشاۆا مەن ۆاشينگتونداعى ەۋروپا ساياساتىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى:
- بۇگىنگە دەيىن تەڭىزدەن اتىلعان زىمىراندار، رەسەي ۇشاقتارىنىڭ ۆيدەولارى رەسەي تەلەارنالارىنان ەرەكشە سالتاناتتى وقيعا سياقتى اسپەتتەلىپ جاتقان ەدى. بۇگىن ونىڭ ناعىز سوعىس ەكەنى جانە رەسەيدىڭ ءوز ۇشاقتارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە المايتىنى ايان بولدى. بۇل ءبىز كۇتىپ وتىرعان وقيعا بولاتىن. داۋ بولىپ وتىرعان اۋە كەڭىستىگىندە فرانتسيانىڭ، امەريكانىڭ، رەسەيدىڭ جانە سيريانىڭ ۇشاقتارى ۇشىپ ءجۇر، كونفليكتىنى باسەڭدەتۋ جايىن ءبارى كوتەرىپ جاتقانىمەن، ءدال قازىر ونى جۇزەگە اسىرۋ قيىننىڭ قيىنى.
الەكساندر كلاركسون, لوندون كورول كوللەدجىنىڭ وقىتۋشىسى:
- تۇركيا رەسەيدىڭ سيريادا ىستەپ جاتقاندارىن ەشقاشان جاقتىرعان ەمەس. پۋتين مۇنى اقش-پەن اراداعى كيكىلجىڭ دەپ قابىلداعانىمەن، ونىڭ ءمانى تەرەڭدە جاتىر. تۇركيا ءوز اۋە كەڭىستىگىنە ورىستاردىڭ كىرگەنىنە توزبەيتىنىن قايتا-قايتا ەسكەرتىپ كەلەدى، ءسويتىپ ءبىر كەزدە ەردوعان قولىن سەرمەپ: «ءبىز ءوز مۇددەمىزدى تاباندىلىقپەن قورعايتىنىمىزدى مىقتاپ تۇرىپ ەسكەرتۋىمىز كەرەك» دەگەن سياقتى.
تۇركيا قورعانىس كۇشتەرى تۇركيا-سيريا شەكاراسىندا اتىپ تۇسىرگەن رەسەي ۇشاعىنىڭ قۇلاعان ۆيدەوسىنان الىنعان سكرينشوت.
مارك گالەوتتي, نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالامدىق ماسەلەلەر ورتالىعى پروفەسسورى:
- ەڭ الدىمەن ايتارىم: بۇل – ءۇشىنشى جاھان سوعىسىنىڭ باسى ەمەس. ءپۋتيننىڭ سوزىنەن بايقاعانىم، ول جاي رەنىش بىلدىرگەن جوق، شاراسىنا سىيماي وتىردى. رەسەي مەن تۇركيا اراسىنداعى كيكىلجىڭ ءبىرازدان بەرى قوزداپ جاتقان. رەسەي بارلاۋشىلارىنىڭ تۇركيانىڭ قالالارىندا جالدانىپ كىسى ءولتىرىپ جۇرگەنى ايتىلدى. ولار كەي كەزدەرى ءتىپتى باتىس ەۋروپا ەلدەرىنەن گورى تۇرىكتەرگە كوبىرەك تىزە باتىرىپ جۇرگەن.
كايل فريس, رەسەي اسكەرى جونىندەگى ەكسپەرت (اقش)
- دۇرىس رەتتەمەسە، مۇنىڭ ءبىراز سالدارى بولۋى مۇمكىن. ۋكراينا داعدارىسى كەزىندە تۇركيا مەن رەسەيدىڭ اراسى ءبىرشاما جاقىنداعان. رەسەيدىڭ ەۋروپا وداعىمەن ارازدىعىنان كەلەتىن زياننىڭ ورنىن جابۋى مۇمكىن تۇركيا ماسكەۋ گازىنىڭ ەڭ ۇلكەن نارىعىنا اينالعان. مەنىڭ بىلۋىمشە، قازىر تۇركياعا سىرتتان كەلەتىن گازدىڭ 60 پايىزى رەسەيدىكى. ولار مۇنى توقتاتا ما؟ توقتاتا قويماس، ونىڭ ۇستىنە «گازپروم» ەۋروپادان تارتقان شىعىندارىنان ءالى ەڭسەسىن تىكتەي الماي جاتىر. رەسەي مەن تۇركيانىڭ وسى كۇنگە دەيىن اۋە كەڭىستىگىنە قاتىستى كەلىسىم جاساسپاعانىنا تاڭىم بار، ونىڭ ۇستىنە رەسەي مەن اقش مۇنداي جاعدايلاردى بولدىرماۋ ماقساتىندا تىعىز ىنتىماقتاسىپ وتىر.
گۋستاۆ گرەسسەل, ەۋروپا وداعىنىڭ سىرتقى ساياسات جونىندەگى ساراپشىسى:
- [رەسەيدىڭ] قىرىمعا باسىپ كىرۋى ەردوعانعا اۋىر سوققى بولدى، ونىڭ ۇستىنە رەسەيدىڭ تاتارلاردى كەمسىتۋى دە وعان قاتتى ءتيدى. رەسەيدىڭ تۇركيادان رۇقسات الماستان، سيريانى اۋەدەن شابۋىلداۋى ونىڭ شىدامىن تاۋىستى. مەنىڭ ويىمشا، ەردوعان مۇنى ءوزىن كەمسىتۋ دەپ ءتۇسىندى. اسىرەسە، اۋە كەڭىستىگى ەرەجەلەرىن العاش بۇزعان كەزدەن تۇركيا رەسەيگە قاتتى شۇيلىگە باستادى. مەنىڭشە، ەردوعان تۇركيانىڭ مىقتى ەكەنىن، ونى ەكىنشى سورتتاعى ەل رەتىندە قاراستىرۋعا بولمايتىنىن بايقاتقىسى كەلگەن سياقتى. مەنىڭ ويىمشا، مۇندا اڭگىمە رەسەيدىڭ اۋە كەڭىستىگىنە كىرۋى جايلى ەمەس، [ەردوعاننىڭ] بەدەلى مەن ابىرويى جايىندا بولىپ وتىر.
الەكس كوكچاروۆ, IHS ساراپشىسى
- سيريا كيكىلجىڭىندەگى نەگىزگى تۇيتكىل – سوعىس باستالعالى ونىڭ باستى دەمەۋشىلەرى وعان ارالاسپاي كەلگەن. نەگىزگى ۇرىس جەرگىلىكتى «وكىلدەرى» اراسىندا ءجۇرىپ جاتقان. قازىر كونفليكتىگە اسكەري جولمەن ارالاسىپ جاتقان دەمەۋشىلەردىڭ اراسى جاقىنداپ كەلەدى. رەسەي سيرياداعى اسكەري وپەراتسيالارعا تەك اۋە كۇشتەرىمىز قاتىسىپ جاتىر دەگەنىمەن، سيريا جەرىندە ونىڭ جاياۋ اسكەرىنىڭ جۇرگەنى تۋرالى دا كوپ ايتىلدى.
پۋتين ەندى نە ىستەيدى؟
دميتري گورەنبۋرگ:
- ەردوعاننىڭ تۇرعىسىنان قاراساق، ول ءوز شەكاراسىن قورعادى، مۇندا ونىڭ ەسەبى تۇگەل. ەندىگى ماسەلە: ءوز ەلىندە بەدەلى ءتۇسىپ قالماس ءۇشىن پۋتين قانداي امال جاساماق؟
الەكساندر كلاركسون:
- رەسەيلىكتەر جاقسى شوۋ كورسەتىپ جاتقانىمەن، ولاردىڭ سيريادا ناعىز وپەراتسيا وتكىزەرلىكتەي تەحنيكالىق مۇمكىندىگى دە، بايلانىستارى دا، كۇش-قۋاتى دا جوق. ولار اڭداۋسىز تاۋەكەلگە بارىپ، تۇركيا اۋە كەڭىستىگىن بۇزدى، ولار سودىرلارعا جانە جالپى ايماققا قاتىستى «ويىما نە كەلسە، سونى ىستەيمىن» دەگەن نەوكولونيالدىق كوزقاراستا بولعان سياقتى. ۋكرايناداعىداي ول [قارسىلاسىنىڭ] قۋات-كۇشىن دۇرىس باعالاماي قالدى.
رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) مەن تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعاننىڭ كەزدەسۋى. ماسكەۋ، 23 قىركۇيەك 2015 جىل.
مارك گالەوتتي:
- ەگەر تۇرىكتەر كەشىرىم سۇراماسا، وندا تۇركيا مەن رەسەيدىڭ اراسىنداعى تەكەتىرەس ۋشىعادى. رەسەي ەكسترەميستىك كۇرد قوزعالىستارىنا قولداۋ ءبىلدىرۋى مۇمكىن. قارسىلاسىنىڭ قاس جاۋىنا كومەكتەسۋ – رەسەيدىڭ كلاسسيكالىق ءادىسى.
يۋري بارمين, رەسەي حالىقارالىق قاتىناستار كەڭەسىندە تاياۋ شىعىس جونىندەگى ساراپشى:
- جاساعان مالىمدەمەسىنە قاراساق، پۋتين حالىقارالىق دەڭگەيدە بولماسا دا، ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستى «قۇربان» ەتىپ، بۇل تراگەديا ءۇشىن تۇركيانىڭ سازايىن بەرۋگە بەكىنىپ وتىر. تۇركيا مەن رەسەي قارجى جانە ونەركاسىپ سالاسىندا جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتقان، ەڭ كوپ جاپا شەگەتىن دە وسى سالا بولماق. ءبىر جىل بويى تالقىلانىپ كەلە جاتقان گاز قۇبىرىن تارتۋ جوباسى دا توقتاپ قالادى. رەسەيدە تۇركياعا باراتىن ۇشاقتاردى توقتاتۋ تۋرالى ايتىپ جاتىر، بۇل ەلدىڭ تۋريزم سالاسىنا ۇلكەن سوققى بولماق، سەبەبى تۇركياعا باراتىن تۋريستەردىڭ 30 پايىزى – رەسەيلىكتەر.
اننا بورششەۆسكايا, ۆاشينگتون ينستيتۋتى:
- ەكى تاراپ تا اشىق اسكەري قاقتىعىستى قالاپ وتىرعان جوق. رەسەيلىكتەر ناتو-نىڭ قالاي جاقسى جۇمىس ىستەيتىنىن بىلەدى، ولار مۇنى جىلدار بويى بايقاپ كەلەدى. رەسەيلىكتەر، سونداي-اق ناتو مۇشەلەرىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن دە «سىناپ» كورگەن، بالكىم ولار تۇرىكتەردەن مۇنداي قاتاڭ جاۋاپ كۇتپەگەن بولار. مەنىڭشە، پۋتين بۇل جاعدايدى ءوزىنىڭ ەل ىشىندەگى ءيميدجىن جاقسارتۋ ءۇشىن پايدالانىپ قالۋعا تىرىسادى.
ناتو-رەسەي اراسى نە بولادى؟
دميتري گورەنبۋرگ:
- مەنىڭشە، ناتو-عا مۇشە ەلدەردىڭ استانالارىندا قازىر قانداي جاۋاپ بەرۋ كەرەكتىگىن تالقىلاپ جاتىر، جاعدايدىڭ ءارى قاراي قالاي ءوربيتىنىن الداعى 48 ساعاتتىڭ ىشىندە بىلەتىن بولامىز. كوپ مالىمدەمەلەر جاسالادى، بالكىم ەكونوميكا سالاسىندا كەك الاتىن بولار، مۇمكىن رەسەيدىڭ بازاسىنا جاقىن بارعان تۇرىك ۇشاعىن اتىپ قۇلاتۋ سياقتى جاۋاپتار بولۋى ىقتيمال. بۇدان كەيىن جاعدايدىڭ قالاي ءوربيتىنىن ءبىر عانا وقيعاعا قاراپ انىقتاۋعا بولادى.
مەتيۋ روجانسكي, كەننان ينستيتۋتى، ۆۋدرو ۆيلسون عالىمدار ورتالىعى:
- ناقتى بىردەڭە دەۋگە تىم ەرتە، بىراق، بولعان جايتتار تۇرعىسىنان قارار بولساق، زاماناۋي تاريحتا العاش رەت ناتو مۇشەسى رەسەيدىڭ اسكەري ۇشاعىنا تىكەلەي وق اتىپ، ونى قۇلاتتى. بۇل – بۇرىن-سوڭدى بولماعان داعدارىس. بۇل ناتو مەن رەسەي اراسىنداعى ارازدىققا ۇلاسا قويماسا دا، رەسەي مەن تۇركيا اراسىنداعى ايلار، ءتىپتى جىلدار بويى جاتقان كيكىلجىڭنىڭ ۋشىعۋى بولدى. رەسەي مەن تۇركيانىڭ سيرياداعى مۇددەلەرى ءبىر-بىرىمەن قابىسپايتىنى بەلگىلى، ەكى جاقتىڭ باسشىلارى دا بۇعان ۇلكەن ساياسي كاپيتال جۇمسادى، سوندىقتان، ودان وڭايلىقپەن باس تارتا المايدى. مەنىڭشە، «بۇل وقيعا – ناتو-نىڭ ءىسى، امەريكا ءوزارا كوورديناتسياعا توسقاۋىل قويۋعا تىرىستى» دەگەن سياقتى تۇسىندىرمەلەر بولۋى مۇمكىن.
مارك گالەوتتي:
- نەمىستەر وزگەرمەيدى، سەبەبى ولار رەسەيدىڭ سيرياداعى جاعدايدى رەتتەيتىن تاراپ بولعانىن قالايدى. ەڭ نەگىزگى سۇراق: ناتو-نىڭ ەڭ باستى ويىنشىسى، تۇركيانىڭ ەڭ جاقىن وداقتاسى اقش نە ىستەمەك؟ ءبىر جاعىنان، سيرياعا ەڭ ىقپالدى كۇش تە، وندا كوپ نارسەسىن جوعالتاتىن دا – اقش.
ناتو باس حاتشىسى يەنس ستولتەنبەرگ: ء“بىز ايقىن تۇردە مالىمدەدىك، تۇركيامەن بىرگەمىز جانە وداقتاسىمىزدىڭ ايماقتىق تۇتاستىعىنىڭ ساقتالۋىن قولدايمىز”.
كايل فريس:
- كرەملدىڭ رەاكتسياسىنا بايلانىستى بۇل ناتو ءۇشىن وتە كۇردەلى ستسەناريگە ۇلاسۋى ىقتيمال. الايدا، رەسەيدە ەكونوميكالىق احۋال ناشار بولعاندىقتان، ايتارلىقتاي ەشتەڭە وزگەرە قويماس. مەنىڭشە، فرانتسيا تۇركياعا رەنجيدى، ال گەرمانيا ابايلاپ مەدياتور بولۋعا تىرىسادى (دەگەنمەن پۋتينگە كوبىرەك جاقتاساتىن شىعار، سەبەبى مەركەل مەن ەردوعاننىڭ اراسى ونشا ەمەس), ال ۇلىبريتانيا مەن اقش مۇمكىندىگىنشە ارالاسپاۋعا تىرىسادى.
يۋري بارمين:
- ناتو مەن رەسەيدىڭ اراسى ونسىز دا وتە ناشار، بۇدان ءارى ۋشىعا قوياتىنداي ەمەس. دەگەنمەن، بۇل – شىنىمەن وتە كۇردەلى ماسەلە. پۋتين تۇركيادان باسقا ەشبىر ەلدى يم سودىرلارىنىڭ سىبايلاسى» دەپ اتاعان ەمەس.
گۋستاۆ گرەسسەل:
- ناتو-نىڭ باسقا مۇشەلەرى قالاي جاۋاپ بەرەدى، سوعان قاراۋىمىز كەرەك. تۇركيا سيرياعا جانە يم-گە قاتىستى ەكىجاقتى ساياسات ۇستانىپ كەلەدى، بۇل ونىڭ ناتو-داعى وداقتاستارىنا كوپ پروبلەما تۋدىرىپ وتىر. تۇركيا – يم-ءنىڭ زاڭسىز مۇنايىن ەڭ كوپ تۇتىناتىن ەل، ونىڭ ۇستىنە تۇركيا ءالى دە ەۋروپادان يم جاعىندا سوعىسۋعا اتتانىپ جاتقان سودىرلاردىڭ نەگىزگى وتكەلى سانالادى. تۇرىكتەردىڭ بۇل ەكەۋىنە توسقاۋىل قويۋ ارەكەتى جارتىكەش بولىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە ولاردىڭ كەيبىر يسلامشىل توپتاردى كۇرد جاساقتارىنا قارسى پايدالانۋى [باتىستىڭ] انكاراعا دەگەن سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىرەدى. دەمەك، ەردوعان باتىستان تولىق قولداۋ تاپپايدى. رەسەي باتىسقا قارسى ساياسات ۇستاندى دەپ، باتىس تۇركيانىڭ ارەكەتتەرىن كوزسىز ماقۇلداي قويمايدى.
«ەكى باسشى دا وڭىپ تۇرعان جوق»
الەكساندر كلاركسون:
- ناتو مەن گەرمانيا تەز ارادا جاعدايدى رەتتەۋگە، بەيبىت ارناعا تۇسىرۋگە تىرىسادى. تۇرىكتەر دە سونى قالايدى. بىراق رەسەيدىڭ ىستەپ جاتقانى اقىلعا سىيمايدى، سەبەبى تۇركيا سيرياداعى احۋالعا بايلانىستى ناعىز سوعىس جاعدايىندا تۇر، ءارى ولار ارەكەت جاسايمىز دەپ كوپ مارتە ەسكەرتكەن. تۇركيا بۇل جاعدايدى پايدالانىپ رەسەيگە «سيريانىڭ كەيبىر ايماقتارىندا ءبىزدىڭ وداقتاستارىمىز بار، سەن ءوز قالاۋىڭشا ارەكەت ەتە المايسىڭ» دەگەندى ەسكەرتۋگە تىرىسادى.
مارك گالەوتتي:
- رەسەيدەگى اۋديتوريا تۇرىكتەردى بارىپ تۇرعان انتاگونيستەر دەپ ويلايدى، دەگەنمەن ولاردان «پۋتين، ەگەر تۇركياعا شابۋىلداماساڭ، بەيشاراسىڭ» دەگەن سياقتى رەاكتسيا بولمايدى. تۇركيانىڭ ىستەگەنى دۇرىس ەمەس بولىپ كورىنەتىندەي احۋال قالىپتاسادى. ونىڭ ۇستىنە، رەسەي ءباسپاسوزى الەم ليدەرلەرىنىڭ «تۇركيا كىنالى بولۋى مۇمكىن» دەگەندى تۇسپالداي ايتقان سوزدەرىنىڭ ءوزىن ءىلىپ اكەتىپ، دابىرا جاساۋعا تىرىسادى.
مايكل كوفمان, ۆيلسون ورتالىعىنداعى رەسەي اسكەرى بويىنشا ساراپشى:
- مەنىڭشە، مۇندا جەكە تۇلعالار ەرەكشە ءرول وينايدى، بۇل تۇرعىدان ەكى باسشى دا وڭىپ تۇرعان جوق. ۆلاديمير پۋتين كەكشىلدىگىمەن بەلگىلى، رەجەپ تايىپ ەردوعان دا سابىرمەن ارەكەت ەتە المايتىن ادام سانالادى. مۇنىڭ سالدارى «قانعا – قان، جانعا – جان» دەگەن پرينتسيپكە ۇلاسۋى مۇمكىن، وندا جاعداي مۇلدە باقىلاۋدان شىعىپ كەتەدى.
دميتري گورەنبۋرگ:
- رەسەي سيرياعا شابۋىلدى باستاردا اقش-پەن اراسىن جاقسارتىپ الۋعا كوپ كۇش جۇمسادى، بىراق ول «بارلىعىن اقش شەشەدى» دەپ ويلاپ، باسقالاردى كوزگە ىلمەگەن سىڭايلى. ەندى قازىر ءبىر تيپتەگى ەكى ادامنىڭ تەكەتىرەسىن كورىپ وتىرمىز، ەكەۋى دە وزدەرىن ەرەكشە پاتريوت ەتىپ كورسەتكىسى كەلەدى، بۇدان قانداي پروبلەمالار تۋىندايتىنىن كورەمىز.
مايكل ستەفەنس, كورولدىك بىرىككەن قىزمەت ينستيتۋتى:
- ەكى تاراپ تا ءبىر-ءبىرىنىڭ سيرياداعى ساياساتتارىن سىناپ، «تەرروريستەردى قولداپ وتىر» دەپ ءبىرىن-ءبىرى ايىپتاپ وتىر. بىراق، ەكەۋى دە يم-ءدى سيرياداعى باستى پروبلەما دەپ ەسەپتەمەيدى. مۇنىسى كۇلكىلى، سەبەبى بۇل ەكى ەلدىڭ استانالارىنىڭ اراسىنداعى حالىقتىڭ ىقىلاسى مەن سۇيىسپەنشىلىگى ءۇشىن پيار سوعىسىنا ۇلاسىپ كەتۋى مۇمكىن.
پىكىر قالدىرۋ