|  | 

تۇلعالار

التايدىڭ ساڭىلاعى

Altaydn sanlagi
ءتۇس مەزگىلىندە زۋقا باتىر، ءۇيدىڭ قاسىندا اتىن ەرتتەپ تۇرعان ۇلىن ىزدەپ جۇرگەن بولىپ; ء“اي ءشامي، شەشەڭ شاقىرىپ جاتىر ۇيگە ءجۇر!” دەيدى. 
اتاسىنىڭ كىشى-كىرىم جۇمىستارعا جىبەرەتىنىنە ۇيرەنىپ العان ءشامي ۇيگە كىرىپ وتباسىنا كەلىپ ءبىر دىزەلەپ وتىرا قالادى. اناسى قىزىكە ونىڭ الدىنا ءبىر تاباق قۋىرداقتى اكەپ قويادى. ءشامي اپتەن قارنىڭ تويعىزعان سوڭ زۋقا باتىر ۇيگە كىرەدى دە بايبىشەسى قىزىكەگە، “قۋىرداقتىڭ مايىن ماعان اكەپ بەر!” دەيدى. قىزىكە انامىز ءبىر توستاعان مايدى وتاعاسىنا اكەپ بەرەدى. زۋقا اتامىز مايلى سورپانى ءبىر ۇرتتاپ بولعان سوڭ شاميگە بەرىپ مىنانى جۇتىپ ال دەيدى. 
ول كەزدە شاميمەن اعاسى شادەت، اتاسى نە ايتسا سونى ىستەي بەرەدى ەكەن. ويتكەنى وزىنەن ۇلكەن اعالارى شايماردانمەن ناسىرداي بولا الساق بىزدە اكەمىزدىڭ قاسىندا وتىرامىز دەيدى ەكەن. سونىمەن قارنىن اپتەن تويعىزعان ءشامي، شىنىداعى مايدى كوزىن جۇمىپ تۇرىپ الىپ جۇتىپ الادى. 
ءسويتىپ زۋقا اتامىز ەكىنتى مەزگىلىندە ءشاميدى كوكتوعايدان قىزى راقيمانىڭ ۇيىنە تىگىم ماشينكاسىن الىپ كەلۋگە اتتاندىرادى دا ەرتەڭ وسى ۋاقىتقا شەيىن ۇيگە ورال دەيدى. 
ەكى اۋداننىڭ اراسى ەكى تاۋلىك جول ەكەن. زۋقا اتامىز ءشاميدى سىناپ ءبىر تاۋلىك ۋاقىتقا شەيىن كەلەسىن دەيدى. 
سونىمەن ءشامي حاجى اتامىز الگى ەرتتەگەن جيرەن قاسقا اتىنا ءمىنىپ ەكىنتى مەزگىلىندە جولعا اتتانادى. ءتۇن ورتاسىندا ءبىر جەرگە كەلگەندە قاتتى بوران سوعىپ، قارا تۇمان بولىپ كەتەدى. استىنداعى اتى دا توقىراپ جۇرە المايدى دا ىقتاسىنعا كەلىپ تىڭدانىپ وتىرادى. 
اي قاراڭعى تۇندە ءشامي اتا، وسىندا توقتاپ، دەمالىپ ۇيىقتاپ قالادى. ءبىر زاماتتا قاسىنداعى جيرەن قاسقا اتى ءشامي اتامىزدى مۇرنىمەن تۇرتكىلەيدى. بۇدان ويانا كەلسە تاڭ اتىپ قالىپتى. ۇشىپ-تۇرىپ قايتا جولعا شىعىپ، ەكىنتىمەن نامازشام اراسىندا ارەڭ اپەكەسى راقيمانىڭ ۇيىنە كەلەدى. اپەكەسى ونى تاماقتاندىرىپ بولعان سوڭ ءشامي اتامىز ەرتە جاتىپ قالادى. تاڭەرتەن ەرتە تۇرىپ، تىگىم ماشينكاسىن الادى دا قايتا جولعا شىعادى. سونىمەن ەكى تاۋلىكتى اسقاندا اۋىلىنا تايايدى. 
زۋقا باتىر، ۇلىنىڭ ەندى كەلەدى دەگەن ۋاقىتىندا ءبىر توبەگە شىعىپ اڭدىپ وتىرادى. قاس قارايا ءشامي اتامىز دا كورىنەدى. اۋىلدىڭ شەتىنە تاياعاندا جيرەن قاسقا اتى جەرگە شوگىپ جۇرە الماي جىعىلادى. ونىمەن بىرگە ءشامي اتامىز بىرگە قۇلايدى. 
وسىنى كورىپ وتىرعان باتىر زۋقا بابامىزدىڭ ۇشىپ تۇرەگەلگەنىن كورگەن قاسىنداعى ىعاي-سىعايلار، ءشاميدىڭ قاسىنا شاۋىپ بارادى. سوندا ءشامي تالىقسىپ جاتسا دا اتىنىڭ موينىن سيپاپ تۇر ەكەن. 
الگى ىعاي-سىعايلار كەيىندەپ تۇرىپ ەكەۋىنىڭ قيمىلىنا قاراسا، قىزىل جيرەن ات قايتا تۇرەگەلىپ شاميگە تاعزىم ەتكەندەي الدىنا كەلىپ جۇگىنىپ تۇر ەكەن. 
جاڭاعى جەتىپ كەلگەن جولداستاردىڭ بىرەۋى اتتى جەتەكتەپ، ال بىرەۋى بولسا ءشاميدى ءوزى اتتارىنا مىڭگىزىپ ۇيگە الىپ كەلەدى. 
ءشامي اتامنىڭ وسى “جيرەن قاسقا” اتى التايدان باركولگە كەلگەن جىلدارى قارتايىپ ولگەن ەكەن. وسى ات تۋرالى ءبىر اڭگىمەنى تاعى ايتا كەتەيىن: 
ءبىر سوعىس كەزىندە ءشامي حاجى اتامىز جاردىڭ استىندا جاۋعا وق جاۋدىرىپ جاتقاندا جيرەن اتى دا وسىندا ونى اڭدىپ تۇرادى. مىلتىق داۋىسىنىڭ كوبەيىپ، يەسىنىڭ جاۋعا توتەپ بەرە المايتىنىن بىلگەن جيرەن قاسقا ات، ءشاميدىڭ قاسىنا كىسىنەپ كەلىپ سۇيەمەلدەپ جاتا قالادى. ءشامي اتامىز اتىنا مىنە سالا جيرەن قاسقا اتى ونى الا جونەلەدى دە ءبىر توبەشىكتىڭ ارتىنا اينالىپ كەتەدى. ءشامي اتامىز وسىندا تاعى ءبىر جاردىڭ استىنا تاسالانىپ جاتىپ جاۋعا وق جاۋدىرادى.

Kuddüs Çolpan

Related Articles

  • تۇرسىن جۇمانباي ء«ۇيسىنباي كىتابى»

    تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»

    بۇل داعاندەل، باقاناس ولكەسىنەن شىققان بي ءۇيسىنباي جانۇزاقۇلى حاقىندا قۇراستىرىلىپ جازىلعان كىتاپ. تىڭ تولىقتىرىلعان ەڭبەكتە بولىس الدەكە كۇسەنۇلى، داعاندەلى بولىسىنىڭ باسشىلارى مەن بيلەرىمەن قاتار ءابدىراحمان ءالىمحانۇلى ءجۇنىسوۆ سىندى ايتۋلى تۇلعالار جايلى اڭگىمە قوزعالعان. ولاردىڭ ەل الدىنداعى ەڭبەكتەرى، بيلىك، كەسىم – شەشىمدەرى، حالىق اۋزىندا قالعان قاناتتى سوزدەرى مەن ءومىر جولدارى، اتا – تەك شەجىرەسى قامتىلعان. سونىمەن قاتار مۇراعات دەرەكتەرىندەگى مالىمەتتەر كەلتىرىلگەن. كىتاپقا ەسىمى ەنگەن ەرلەردىڭ زامانى، ۇزەڭگىلەس سەرىكتەرى تۋرالى جازىلعان كەي ماقالالار، جىر –داستاندار، ۇزىندىلەر ەنگەن. كىتاپ قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان. تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»، - جەبە باسپاسى، شىمكەنت قالاسى.134 بەت تولىق نۇسقاسىن تومەندەگى سىلتەمە ارقىلى وقي الاسىز. ءۇيسىنباي كىتاپ kerey.kz

  • زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

    زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

    رەي فەرلونگ اندرەي ەرماك (سول جاقتا) پەن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي (وڭ جاقتا). 2019 جىل. اندرەي ەرماك ۇشاقتان تۇسە سالا ءوزىنىڭ باستىعىن قۇشاقتادى. 2019 جىلى قىركۇيەكتە پرەزيدەنت زەلەنسكيمەن جىلى جۇزدەسۋ جاڭادان باستالىپ كەلە جاتقان ساياسي سەرىكتەستىكتىڭ باسى ەدى. بۇل – ەرماكتىڭ رەسەي تۇرمەسىندە وتىرعان 35 ۋكراينالىقتى ماسكەۋدەن الىپ كەلگەن ءساتى. ال 2020 جىلى ەرماك زەلەنسكي اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى بولدى. بىراق ۋكرايناداعى جەمقورلىق شۋىنان كەيىن ونىڭ قىزمەتىنە جۇرتتىڭ نازارى اۋدى. سەبەبى ەرماك ۋكراينا ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنا بولىنگەن قارجى جىمقىرىلعان كوررۋپتسيا سحەماسىندا نەگىزگى رولدە بولعان دەگەن اقپارات تاراعان. بىراق تەرگەۋشىلەر بۇل جايتتىڭ جاي-جاپسارىن تولىق اشقان جوق. ەرماكتىڭ ءوزى ازاتتىقتىڭ ۋكراينا قىزمەتىنىڭ رەسمي ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن جوق. سونىمەن زەلەنسكيدىڭ كەڭسەسىن باسقارىپ وتىرعان ەرماك كىم؟ تەلەۆيدەنيەدەن

  • «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت كوميتەتىنە قاراستى ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ تاپسىرىسىمەن «JBF company» كومپانياسى سەمەي قالاسىندا، شىڭعىستاۋ وڭىرىندە، الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىندا  «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى بەينەفيلم تۇسىرۋدە. دەرەكتى فيلم ابايدىڭ 1909 جىلى سانكت پەتەربۋرگتەگى يليا بوراگانسكي باسپاسىندا باسىلعان العاشقى شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋىنە ارنالادى. ۇلى اباي مۇراسىنىڭ قاعاز بەتىنە تاڭبالانۋ تاريحىن باياندايدى. قازىرگى ادامدار بۇرىنعى ۋاقىتتىڭ، اباي زامانىنىڭ ناقتى، دەرەكتى بەينەسىن، سول كەزدەگى ادامداردىڭ الپەتىن، كيىم ۇلگىسىن كوز الدارىنا ەلەستەتۋى قيىن. كوپشىلىكتىڭ ول ۋاقىت تۋرالى تۇسىنىگى تەاتر مەن كينوفيلمدەردەگى بۋتافورلىق كيىمدەر مەن زاتتار ارقىلى قالىپتاسقان. الايدا اباي ۋاقىتىنداعى قازاق تىرشىلىگى، قازاقتاردىڭ بەت-الپەتى، كيىم كيىسى، ءۇي – جايى، بۇيىمدارى تاڭبالانعان مىڭداعان فوتوسۋرەتتەر ساقتالعان. بۇلار رەسەي، تۇركيا، ۇلىبريتانيا

  • ميللياردەر بيلل گەيتس بار بايلىعىن افريكا ەلدەرىنە اۋدارماق

    ميللياردەر بيلل گەيتس بار بايلىعىن افريكا ەلدەرىنە اۋدارماق

    Microsoft كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە الەمدەگى ەڭ باي ادامداردىڭ ءبىرى سانالاتىن بيلل گەيتس ءوزىنىڭ بايلىعىن قايدا جۇمسايتىنىن رەسمي مالىمدەدى. كاسىپكەر افريكا ەلدەرىندەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە كەدەيلىكپەن كۇرەس سالالارىنا شامامەن 200 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. «جۋىردا مەن ءوز بايلىعىمدى 20 جىلدىڭ ىشىندە تولىقتاي تاراتۋ جونىندە شەشىم قابىلدادىم. قاراجاتتىڭ باسىم بولىگى وسى جەردە، افريكادا، ءتۇرلى ماسەلەلەردى شەشۋگە كومەكتەسۋگە باعىتتالادى»، – دەدى بيلل گەيتس ءوزىنىڭ قورىمەن بىرلەسكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا. باستى باسىمدىقتار: – ينفەكتسيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەس (سونىڭ ىشىندە بەزگەك، تۋبەركۋلەز، ۆيچ); – انا مەن بالا دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ; – اۋىلدىق اۋداندارداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ; – تازا اۋىزسۋ مەن سانيتاريا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ; بيلل گەيتس: «بۇل – قايىرىمدىلىق ەمەس، بۇل – ينۆەستيتسيا.

  • شوقان ۋاليحانۇلى دەگەن ەكەن..

    شوقان ۋاليحانۇلى دەگەن ەكەن..

    ەل اۋزىندا قازاق وقىمىستىلارى ايتتى دەگەن سوزدەر از ەمەس. بەلگىلى عالىم، ەتنوگراف ا. سەيدىمبەك قۇراستىرعان تاريحي تۇلعا، اسقان وقىمىستى شوقان بابامىزدىڭ تاپقىر سوزدەرىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز. * * * ومبىعا وقۋعا جۇرەر الدىندا بالا شوقان اكەسىنىڭ ەل ءىشى ماسەلەسىن شەشۋدەگى كەيبىر وكتەم، وجار قىلىقتارىنا كوڭىلى تولماي، «وقۋعا بارمايمىن» دەپ قيعىلىق سالسا كەرەك. تىپتەن كونبەي بارا جاتقان بالاسىن قاتال شىڭعىس جاردەمشى جىگىتتەرىنە بايلاتىپ الماققا ىڭعايلانىپ: «شىقپاسا كوتەرىپ اكەلىڭدەر، ارباعا تاڭىپ الامىز!» − دەيدى. سوندا دارمەنى تاۋسىلعان شوقان اكەسىنە: «بايلاتپا! ابىلاي تۇقىمىنان بايلانعاندار مەن ايدالعاندار جەتەرلىك بولعان!» − دەپ ءتىل قاتادى. بالا دا بولسا اقيقات ءسوزدى ايتىپ تۇرعان بالاسىنان توسىلعان اكە دەرەۋ شوقاندى بوساتتىرىپ جىبەرەدى. * * * پەتەربۋرگتە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءبىر

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: