Altaydıñ Sañılağı
kerey.kz
Tüs mezgilinde Zuqa Batır, üydiñ qasında atın erttep twrğan wlın izdep jürgen bolıp; “Äy Şämi, şeşeñ şaqırıp jatır üyge jür!” deydi.
Atasınıñ kişi-kirim jwmıstarğa jiberetinine üyrenip alğan Şämi üyge kirip otbasına kelip bir dizelep otıra qaladı. Anası Qızıke onıñ aldına bir tabaq quırdaqtı äkep qoyadı. Şämi äpten qarnıñ toyğızğan soñ Zuqa Batır üyge kiredi de bäybişesi Qızıkege, “quırdaqtıñ mayın mağan äkep ber!” deydi. Qızıke anamız bir tostağan maydı otağasına äkep beredi. Zuqa atamız maylı sorpanı bir wrttap bolğan soñ Şämige berip mınanı jwtıp al deydi.
Ol kezde Şämimen ağası Şädet, atası ne aytsa sonı istey beredi eken. Öytkeni özinen ülken ağaları Şäymärdänmen Nasırday bola alsaq bizde äkemizdiñ qasında otıramız deydi eken. Sonımen qarnın äpten toyğızğan Şämi, şınıdağı maydı közin jwmıp twrıp alıp jwtıp aladı.
Söytip Zuqa atamız ekinti mezgilinde Şämidi Köktoğaydan qızı Raqimanıñ üyine tigim maşinkasın alıp keluge attandıradı da erteñ osı uaqıtqa şeyin üyge oral deydi.
Eki audannıñ arası eki täulik jol eken. Zuqa atamız Şämidi sınap bir täulik uaqıtqa şeyin kelesin deydi.
Sonımen Şämi Hajı atamız älgi erttegen jiren qasqa atına minip ekinti mezgilinde jolğa attanadı. Tün ortasında bir jerge kelgende qattı boran soğıp, qara twman bolıp ketedi. Astındağı atı da toqırap jüre almaydı da ıqtasınğa kelip tıñdanıp otıradı.
Ay qarañğı tünde Şämi ata, osında toqtap, demalıp wyıqtap qaladı. Bir zamatta qasındağı jiren qasqa atı Şämi atamızdı mwrnımen türtkileydi. Bwdan oyana kelse tañ atıp qalıptı. Wşıp-twrıp qayta jolğa şığıp, ekintimen namazşam arasında äreñ äpekesi Raqimanıñ üyine keledi. Äpekesi onı tamaqtandırıp bolğan soñ Şämi atamız erte jatıp qaladı. Tañerten erte twrıp, tigim maşinkasın aladı da qayta jolğa şığadı. Sonımen eki täulikti asqanda auılına tayaydı.
Zuqa Batır, wlınıñ endi keledi degen uaqıtında bir töbege şığıp añdıp otıradı. Qas qaraya Şämi atamız da körinedi. Auıldıñ şetine tayağanda jiren qasqa atı jerge şögip jüre almay jığıladı. Onımen birge Şämi atamız birge qwlaydı.
Osını körip otırğan Batır Zuqa babamızdıñ wşıp türegelgenin körgen qasındağı ığay-sığaylar, Şämidiñ qasına şauıp baradı. Sonda Şämi talıqsıp jatsa da atınıñ moynın sipap twr eken.
Älgi ığay-sığaylar keyindep twrıp ekeuiniñ qimılına qarasa, qızıl jiren at qayta türegelip Şämige tağzım etkendey aldına kelip jüginip twr eken.
Jañağı jetip kelgen joldastardıñ bireui attı jetektep, al bireui bolsa Şämidi özi attarına miñgizip üyge alıp keledi.
Şämi atamnıñ osı “jiren qasqa” atı Altaydan Barkölge kelgen jıldarı qartayıp ölgen eken. Osı at turalı bir äñgimeni tağı ayta keteyin:
Bir soğıs kezinde Şämi Hajı atamız jardıñ astında jauğa oq jaudırıp jatqanda jiren atı da osında onı añdıp twradı. Mıltıq dauısınıñ köbeyip, iesiniñ jauğa tötep bere almaytının bilgen jiren qasqa at, Şämidiñ qasına kisinep kelip süyemeldep jata qaladı. Şämi atamız atına mine sala jiren qasqa atı onı ala jöneledi de bir töbeşiktiñ artına aynalıp ketedi. Şämi atamız osında tağı bir jardıñ astına tasalanıp jatıp jauğa oq jaudıradı.
Pikir qaldıru