|  |  | 

جاڭالىقتار ساياسات

نۇرسۇلتان نازارباەۆ-”جەر ءۇشىن شىنىمەن جانى اۋىراتىنداردىڭ ءبارى ءوز ءسوزىن ايتۋى كەرەك”– دەدى .

مەملەكەت باسشىسىنىڭ توراعالىعىمەن ەلدىڭ 2016 جىلعى 4 ايداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارىنا ارنالعان كەڭەس ءوتتى-دەپ حابارلايدى اقوردا باسپا ءسوز قىزمەتى.

ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى، وبلىستاردىڭ جانە استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرى قاتىسقان كەڭەستە ەلدىڭ 4 ايداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارى، نەگىزگى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى وڭىرلەردە جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى، تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىن مەرەكەلەۋگە دايىندىق بارىسى تالقىلاندى.

مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكاداعى قيىندىقتارعا قاراماستان، ەلدىڭ وڭدەۋشى ونەركاسىبىندە ءوسىم بايقالىپ وتىرعانىن، اۋىل شارۋاشىلىعىندا كولەم 2,6%-عا، كولىك سالاسىندا  4%-دان اسا، قۇرىلىستا 6,5%-عا ۇلعايعانىن اتاپ ءوتتى.

– ەلدىڭ توعىز وڭىرىندە ءوندىرىس كولەمىنىڭ ءوسىمى قامتاماسىز ەتىلدى. بىلتىر ينۆەستيتسيالار يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ باسىمدىعى بار سالالارىندا، سونىڭ ىشىندە ماشينا جاساۋ وندىرىسىندە 7 ەسەگە، تاماق ونەركاسىبىندە 30%-عا، مۇناي وڭدەۋ ونىمدەرى وندىرىسىندە 81%-عا ءوستى. بۇل – اتالعان سالالارعا تىكەلەي شەتەل قاراجاتىن سالۋدىڭ ناتيجەسى. جالپى، نەگىزگى كاپيتالعا سالىناتىن ينۆەستيتسيالار ەل بويىنشا 15%-عا ارتتى. بۇل ينۆەستورلار تاراپىنان مۇددەلىلىكتىڭ  ساقتالىپ وتىرعانىن ايعاقتايتىن كورسەتكىش، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەگىس ناۋقانى اياسىندا ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەر بارلىق قاجەتتى نارسەمەن قامتاماسىز ەتىلگەنىنە، سوعان بايلانىستى بۇل سالادا جاقسى ناتيجەلەرگە ءۇمىت ارتۋعا بولاتىنىنا نازار اۋداردى.

قازاقستان پرەزيدەنتى الەۋمەتتىك سالاداعى وڭ كورسەتكىشتەرگە دە توقتالدى.

– ءبىز جۇمىسسىزدىقتىڭ ارتۋىنا جول بەرمەي، ونىڭ دەڭگەيىن بۇرىنعى 5 پايىزدىڭ دەڭگەيدە ساقتاي الدىق. بيۋدجەت تۇسىمدەرىنىڭ قىسقارعانىنا قاراماستان، مەن مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا ناقتى تاپسىرما بەردىم. حالىق تۇرمىسىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرۋگە بولمايدى. بۇل – بارلىق دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نەگىزگى مىندەتى. ءبىز بيىل بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا  – 29%-عا، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا – 28%-عا، وزگە سالالاردا 40%-عا كوتەردىك. ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەنديالارى، سونداي-اق مۇگەدەكتىككە جانە اسىراۋشىسىنان ايرىلۋعا بايلانىستى جاردەماقى كولەمى 25%-عا ۇلعايدى. ىنتىماقتى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ كولەمى 9%-عا كوتەرىلدى. وسىنىڭ ءبارى داعدارىسقا قارسى ۋاقتىلى قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسى بولىپ سانالادى، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى بەس ينستيتۋتسيونالدىق رەفورما اياسىندا قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر جۇرگىزىلىپ جاتقانىن، ولار ەكونوميكانىڭ كەز كەلگەن جاھاندىق سىن-قاتەرگە قارسى تۇرۋ قابىلەتىن نىعايتۋعا باعىتتالعانىن ايتتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ داعدارىسقا قارسى شارالاردىڭ ماڭىزدى بولىگى يندۋستريالاندىرۋ جانە «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ بولىپ سانالاتىنىن ايتتى.

– يندۋستريالاندىرۋدىڭ التى جىلىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق وڭىردە 900-گە جۋىق جاڭا كاسىپورىن ىسكە قوسىلدى. ءدال وسى كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسى ەكونوميكامىزدىڭ قازىرگى جاعدايىنا تىرەك بولدى. بۇل رەتتە ىسكە قوسىلعان كاسىپورىنداردىڭ ءبارى بىردەي جوبالىق قۋاتىنا جەتكەن جوق. ماسەلەن، 21 جوبا توقتاپ تۇر، 13 جوبا پروبلەمالى نىسان رەتىندە تىزىمنەن شىعارىلعان. بيىلعى ءتورت ايدىڭ ستاتيستيكاسى يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ناشار جۇرگىزىلىپ، ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ىسىمەن اينالىسپاعان جەردە قۇلدىراۋ بولاتىنىن كورسەتىپ وتىر. كەمشىلىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ، باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ قاعيداتتارىن باسەكەگە قابىلەتتىلىك، بيزنەس-مودەلدىڭ تيىمدىلىگى مەن قارجى ناتيجەلىلىگى ولشەمدەرى نەگىزىندە قايتا قاراۋ قاجەت. قايتىمى بولاتىن جوبالاردى عانا قارجىلاندىرۋ كەرەك، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتى بيىلعى ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ ۇستىنى «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بولعانىنا نازار اۋداردى.

– ول ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك سالاعا باعدارلانعاندىعىمەن ماڭىزدى. بىراق مۇنى اكىمدەردىڭ ءبارى بىردەي تۇسىنبەگەن سياقتى كورىنەدى. باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا قارجى ءبولۋ جونىندە مەن اقپاندا حابارلاعان بولاتىنمىن. بيىل 840 ميلليارد تەڭگە ءبولۋ قاراستىرىلعان، ناۋرىزدا قىزۋ جۇمىس ءجۇرىپ جاتۋى ءتيىس ەدى. الايدا، بۇگىندە وسى قاراجاتتىڭ وڭىرلەرگە تەك 8%-ى تۇسكەن، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» اياسىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار قۇرىلىسى بويىنشا جۇمىستىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە باستالماعانىنا دا نازار اۋداردى.

– «جول كارتاسىنا» باعىتتالعان اقشا باسپانا، جول، اۋرۋحانا، سۋمەن قامتۋ نىساندارى قۇرىلىسى ارقىلى حالىققا قىزمەت ەتۋى جانە پايدا اكەلۋى ءتيىس، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن، سونداي-اق «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» جول كارتاسىن جۇزەگە اسىرۋعا بولىنەتىن قاراجاتتى ۋاقتىلى جانە ساپالى يگەرۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا دا توقتالدى.

بۇدان بولەك، وبلىستاردىڭ، استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرىنە جۇمىس ورىندارىنىڭ ساقتالۋىن، وندىرىستىك كاسىپورىنداردىڭ تۇراقتى  جۇمىسىنىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىن جانە ولاردىڭ وندىرەتىن ونىمدەرىنىڭ وبلىسارالىق كووپەراتسيا ارقىلى دا جەتكىزىلۋىن قاداعالاۋ تاپسىرىلدى

قازاقستان پرەزيدەنتى 5 مامىرداعى كەڭەس بارىسىندا ءوزىنىڭ بىرقاتار ماڭىزدى تاپسىرما بەرگەنىن ەسكە سالدى.

– مەن جەر تۋرالى زاڭنامانىڭ بىرقاتار ەرەجەلەرىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىن توقتاتۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدىم. ءتيىستى كوميسسيا قۇرىلىپ، ءوز جۇمىسىن باستادى. ونىڭ العاشقى وتىرىسى زور رەزونانس تۋدىردى. كوميسسيا مۇشەلەرى جەر تۋرالى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جونىندەگى ۇيلەسىمدى ۇستانىمدارىن ازىرلەۋگە ءتيىس. جەر ءۇشىن شىنىمەن جانى اۋىراتىنداردىڭ ءبارى ءوز ءسوزىن ايتۋى كەرەك، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى وبلىستاردىڭ، استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرىنە بۇل ماسەلەنى حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن بەلسەندى تۇردە جۇرگىزۋدى تاپسىردى.

سونداي-اق نۇرسۇلتان نازارباەۆ الدا كەلە جاتقان تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى قازاقستاندىقتارعا جانە بۇكىل الەمگە  جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزدى كورسەتۋدىڭ جاقسى مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى.

– ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرىن باعالاي ءبىلۋ قاجەت، بولاشاق ۇرپاق ونىمەن ماقتانۋعا ءتيىس. وسى كەزەڭدە بىزگە سىرتتان سىناي قاراپ وتىرعاندار كوپ. ءبىز الەم الدىندا ۇياتقا قالماي، كۇردەلى ماسەلەنى سىندارلى سۇحباتپەن شەشە الاتىنىمىزدى پاش ەتە ءبىلۋىمىز قاجەت. العا قويعان ماقساتىنا جۇمىلا ۇمتىلاتىن ەل ەكەنىمىزدى كورسەتۋىمىز كەرەك، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

Related Articles

  • پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    ەۋروپا جۇرەگىندە اشىلعان گەشتالت. پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟ ەلىمىزدە الماتى حالقى جاڭا تاكسي اشىپ، ال شىمكەنت حالقى وزبەك كورشىسىمەن بىرگە كەشكى ماتچتى تاماشالايىن دەپ وتىرعاندا قازاق ءۇمىتىن ارقالاعان Airbus موتورىن دۇرىلدەتىپ، بريۋسسەلگە ۇشىپ كەتكەن بولاتىن. پرەزيدەنت توقاەۆ گەوساياسي قاقتىعىستار، ساۋدا سوعىستارى، سانكتسيالىق قىسىم مەن لوگيستيكالىق تاۋەكەلدەر كۇشەيىپ جاتقان بۇل زاماندا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ تىنىش ايلاق ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن بارا جاتقانى انىق. تۋرا وسى ساپار الدىندا Fitch قازاقستاننىڭ ۆۆۆ رەيتينگىن راستاپ، مىقتى ارگۋمەنتتى قالتامىزعا سالىپ جىبەردى. بريۋسسەل ەۋروپا كاپيتالىنىڭ سورەسى ەكەنىن بىلەمىز. سول سورەدە جاتقان ميلليارد ەۋرو ينۆەستيتسياعا ءبىز قول سالعاندا، باستىسى ەشكىم ء“تايت” دەمەۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلگيا پرەمەر-ءمينيسترى بارت دە ۆەۆەرمەن

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

  • ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ارما الەۋمەت! 31 مامىر ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى. وسىعان بايلانىستى ىرگەلەس ەلدەردە سونىڭ ىشىندە شىعىس تۇركىستان وڭىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان شىڭجاڭ قازاقتارىنىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك ءھام مادەني تاريحىن تانىپ ءبىلىپ جۇرگەنىمىز ارتىق بولماس. الدىمەن سۋرەتتەرگە تۇسىنىكتەمە: ءبىرىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسىندە 1934-44 جىلدارى ولكە گۋبەرناتورى بولعان شەن شيتسايدىڭ (盛世才) بەينەسى. ەكىنشى سۋرەت: تايۆان تايپەيدەگى شەن شيتسايدىڭ مازارى. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارعانداعى ەستەلىك. ول تۋرالى ەستەلىكتى كەيىن وقيسىزدار. ءۇشىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسى قۇمىل ايماعىنىڭ ايماق گۋبەرناتورى بولعان جولبارىس بەگ-ءتىڭ مازارى. تايۆان تايپەي قالاسىنداعى مۇسىلماندار زيراتىندا جەرلەنگەن. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارىپ قايتتىم. ءتورتىنشى سۋرەت: 1944 جىلى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسشىلەرى قۇلجا قالاسىن ازات قىلعان سوڭ قالا

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: