Омбы қаласында Зуқа батырдың 150 жылдық мерей тойы аталып өтті

جاھان جاڭالىقتارى زۋقا باتىر 150 جىل زۋقا باتىر 150 جىل سۋرەتتەر سويلەيدى قازاق حاندىعىنا 550 جىل

ومبى قالاسىندا زۋقا باتىردىڭ 150 جىلدىق مەرەي تويى اتالىپ ءوتتى

| Jun 19, 2016

2016 جىلى 29-ءشى مامىردا ومبى قالاسىنداعى ء“مولدىر ” قازاق مادەني ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاق فەستيۆالى وتتى. بيىلعى فەستيۆال ومبى قالاسىنىڭ 300 جىلدىعى، ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحان مەن زۋقا باتىردىڭ 150 جىلدىعىنا ارنالدى.

تويدىڭ باستالۋ ءسوزىن ء“مولدىر ” قازاق مادەني ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى التىناي ءجۇنىسوۆا باستادى. ءار ەلدەن كەلگەن قوناقتارعا ومبى قازاقتارىنىڭ ىستىق ىقىلاسىن ءبىلدىردى. ءسىبىردىڭ باس يمامى زۋلقارنەين ارۋاقتارعا ارناپ قۇران باعىشتادى. ومبى قالاسىنىڭ اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارنايى كەلىپ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن سويلەدى. زۋقا باتىر ۇرپاقتارى ارىستان قاجى (قازاقستان) مەن قىزىرحان شولان(اۆستريا) شەتەلدەگى قازاقتاردىڭ سالەمىن جەتكىزدى.

ءار ەلدەن كەلگەن قوناقتار فەستيۆال باستالار الدىندا ومبىداعى مۇسىلمان قازاقتاردىڭ زيراتىنا قۇران وقىتىپ قايتتى.

فەستيۆال ساعات 11 دە باستالىپ، كەشكى 8 دە مارەسىنە جەتتى. سپورتتىق شارالاردىڭ ءار تۇرىنەن سىنعا ءتۇستى. قازاق كۇرەسى، اسىق اتۋ، توعىز قۇمالاق، جاس بۇلدىرشىندەر اراسىنداعى ءان جانە بي جارىستارىمەن قاتار ۇلتتىق تاعام دايىنداۋ سايىسى ءوتتى. جارىس جەڭىمپازدارىن “زۋقا باتىر 150 جىل” ۇيىمداستىرۋ القاسى ارنايى سيلىقتارمەن ماراپاتتادى.

رەسەيدىڭ ومبى وبلىسىندا رەسمي دەرەك بويىنشا 82 مىڭ، قوعامدىقۇيىمداردىڭ ەسەبى بويىنشا 100 مىڭداي قازاق تۇرادى. ومبى – قازاقتىڭ تاريحي مەكەنى، مۇندا ش. ءۋاليحانوۆ كادەت كورپۋسىندا ءبىلىم العان، الاش قايراتكەرلەرى ءاليحان بوكەيحانوۆ، احمەت بايتۇرسىنۇلى، مىرجاقىپ دۋلاتۇلى، ماعجان جۇمابايۇلى قىزمەت ەتكەن. ومبىدا قازاقتىڭ ارداقتىلارى – ماعجان جۇمابايۇلى مەن شوقان ۋاليحانوۆقا ورناتىلعان ەسكەرتكىش بار. بۇرىنعى لەنين كوشەسى ش. ءۋاليحانوۆ اتىمەن اتالادى.

زۋقا باتىر- 1866 جىلى قازىرگى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زايسان اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. زۋقانىڭ اكەسى شىعىس وڭىرىنە اسا تانىمال بولعان ءسابيت داموللا. ارعى اتاسى نۇرمۇحاممەد ابىز. تەكتى اۋلەتتەن شىققان باتىر بابامىز، ورىس وتارشىلدىعى مەن گومينداڭ قىتاي ەزگىسىنە تاپ بولعان قازاق حالقىن ازات ەتۋ جولىندا قازا تابادى. بيىل باتىر بابامىزدىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولدى.

ەسكە الۋ شارالارى قازاقستان، گەرمانيا، اۆستريا، انگليا، امەريكا، تۇركيا، قىتاي، موڭعىليا، رەسەي سىندى 10 شاقتى ەلدە جۇرگىزىلەدى.

جۇماباي ءمادىبايۇلى

kerey.kz

اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟

kerey.kz

كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا
سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

kerey.kz

ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى
Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

kerey.kz

شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق
تەك تىلگە بايلانىستى…

kerey.kz

قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،
ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!..

kerey.kz

سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا