كوز قاراس قازاق شەجىرەسى

بارلىق قازاقتىڭ رۋى ايگىلى، ۇلى.

kerey.kz

 |  Sep 3, 2016

قازاقتىڭ قاي رۋى ۇلى دەگەن سۇراق، ەشقاشان كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس. اندا-ساندا باج ەتە قالىپ، ءبىر اتانىڭ ءۇش بالاسى ءوزارا ايتىسا كەتەدى. اتالعان سۇراققا وزىمشە جاۋاپ بەرىپ كورەيىن. اقيقاتىندا وسى كۇنى الاشتىڭ ساپىنداعى بار قازاقتىڭ رۋى تۇگەل “ۇلى”. گۋميلەۆ ايتپاقشى، قىردىڭ قاتال زاڭى ەستە ساقتاۋعا تۇرارلىق رۋ مەن باتىرلاردىڭ اتتارىنىڭ ءبارىن تاريxتا قالدىردى، بولاشاققا جەتكىزدى. جازبا تاريxى از قازاق، ءوز جادىندا “ەڭ-ەڭ” دەگەندەردى عانا ساقتاۋعا ءماجبۇر بولدى. سەبەبى بولىمسىز دۇنيەنى مىڭ جىل جاتتاپ ءجۇرۋ قيسىنسىز. وسى كۇنى اتى مەن زاتى بار قازاقتىڭ ءاربىر رۋى، ءسوزسىز ءومىر سوعىسىندا جەڭىمپاز. ال قانشاما دالانىڭ رۋى وسى كۇنى مۇلدەم ءسونىپ قالدى؟!
توقتامىس xاننىڭ سوعىستارىندا نايمان مەن قوڭىراتتان سانى كەم ەمەس دەگەن كەنەگەس رۋى بۇگىندە قاراقالپاق ىشىندە كىشكەنتاي عانا ءبىر اتا. ۇلى ءجۇز قۇرامىندا بەلدى سانالعان دۇرمەن رۋى، قاي ءبىر زاماندا اعايىندارىنا وكپەلەپ تاشكەن اسىپ كەتكەن، بۇگىندە ونىڭ اتىمەن تەك سول ايماقتا جەر اتاۋى قالعان. ال زاتىنان ات ۇركەتىن بارىن، شىرىن رۋلارى ورتا عاسىردا قانشالىقتى اتاقتى بولسا، بۇگىندە سونشالىقتى جوقتىڭ قاسى. ءبىرى قازان، ءبىرى قىرىم اسىپ بۇگىندە تاريxتان عايىپ بولدى. شىڭعىس xاندى تۋعان قيات شە!؟ تاريxتان بەلگىلى ونىڭ قيات-تاراقتى، قيات-توبىقتى اتالارى عانا ەلدە قالدى، ازعانتاي بولىگى وڭتۇستىكتە بار. اتالعان رۋلاردىڭ بارلىعى قازاقتىڭ قۇرامداس بولىكتەرى، بىراق وكىنىشكە قاراي تاريx ولاردىڭ قالىڭ بولىگىن ەل ىشىندە ساقتامادى. ودان باسقا تاعى ونداعان رۋلاردىڭ تاريxى مەن تاعدىرىن كەلتىرە بەرۋگە بولادى. كوبى قىرداعى باقتالاستىققا شىداماي امۋداريانىڭ جاعاسىنا، وزبەك ورداسىنا كەتىپ جاتتى. اتى مەن زاتى وزگەرىپ جاتتى، بىراق قىرعا قايتا ورالعاندارى از، وردا بولىپ. سول سەبەپتى مەنىڭ پايىمداۋىندا وسى كۇنى زاتى ساقتالعان بارلىق قازاقتىڭ رۋى ايگىلى، ۇلى. بىراق وعان سەبەپشى بارلىق كەزدە تەك كۇشتىلىك ەمەس، كوپ جەردە كەزدەيسوقتىق، كىشىپەيىلدىك، اعايىنشىلىق، بىرلىك جانە ءوزارا ادالدىق.
ءدال قازىر مەن زاتى جوعالدى دەگەن رۋلاردىڭ اتىنان مەنىمەن ايتىسۋدىڭ قاجەتى جوق، ول تەك مىسال ءۇشىن. شىنتۋايتىندا ەل ىشىنەن كەتكەن ءاربىر رۋ ءۇشىن، مەنىڭ كوڭىلىم قۇلازيدى. وسى كۇنى ءىرىسى 85 ەمەس، 185 رۋلى 50 ملن-دىق قازاق بولساق قانداي بولار ەدى شىركىن!؟
ا تاك، ءبارى ۇلى! ءبارى قازاق! مەن وباعاننىڭ جاعاسىنا بارسام قىپشاقپىن، ەرتىس بويلاسام نايمانمىن، ەدىل كىرسەم تانامىن، ەلەكتە تابىنمىن، ىلەدە جالايىر، سىر بويىندا قوڭىراتپىن! ءبولىپ جارۋدىڭ ەش قاجەتى جوق.

داۋرەن بابامۇراتتىڭ Facebook-تەگى پاراقشاسىنان الىندى