«اقىل كىلتى» قولجازباسى — عىلىمعا بەلگىلى ەڭ ەجەلگى موڭعول جادىگەرىنىڭ ءبىرى. ول XIII-XIV عاسىرلارداعى كونە موڭعول تىلىندە جازىلعان.
شىڭعىسحان كەڭەستەرىندە «ايەلدەردىڭ سوزىنە اسا سەنبەۋگە» ۇندەگەن. «قۇل ارقىلى ۇلىڭا بۇيرىق بەرمە»، «جاۋىز نەمەسە ءىشى تار اداممەن كەڭەسپە»، «كوپشىلىك ادام ماقۇلداعاندى تەرىسكە شىعارما» دەگەن ۇزىندىلەر بار.
جازبادا شىڭعىسحاننىڭ كەيىنگى ۇرپاققا كەڭەستەرى جازىلعان، وندا «سەنىمسىزدىك تۋدىرعان ادامعا سىرىڭدى اشۋدىڭ قاجەتى جوق» دەلىنگەن.
تاۋلى التاي مۇراجايى قىزمەتكەرلەرىنىڭ حابارلاۋىنشا، قولجازبا سۋترا ۇزىندىلەرىن قامتيدى. سۋترا بالالاردى تاربيەلەۋ كەزىندە تاپسىرما، وسيەت تۇرىندە اۋىزشا تاراتىلعان بولۋى مۇمكىن. باستاپقىدا ونى شىڭعىسحاننىڭ ءوزى ايتقان. اۋىزدان-اۋىزعا تاراپ، قولباسشىنىڭ جولداۋى قاتتى وزگەرىسكە ۇشىراعان. كوپ پاراعى جوعالىپ كەتكەن.
عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، قولجازبانى حات جازۋعا جاتتىعۋ ءۇشىن پايدالانعان بولۋى مۇمكىن. پاراقشالاردا ەجەلگى موڭعول ءالىپبيى مەن جازۋ ۇلگىسى بار. ماتىندى ءۇش ادام جازعانعا ۇقسايدى. ولاردىڭ ءبىرىنىڭ جازۋى ادەمى. عالىمدار بۇل مۇعالىمنىڭ نە جازۋعا ماشىقتانعان ادامنىڭ جازۋى ەكەنىن ايتادى. قالعان ەكى جازۋ جاڭا جازىپ ۇيرەنگەندەر سياقتى. ءماتىندى بامبۋك تاياقشالارىمەن جانە قىلقالاممەن جازعان. جوعارىدان تومەن قاراي جازىلعان كلاسسيكالىق موڭعول حاتى، جولدار وڭنان سولعا قاراي ورنالاسقان.
شىڭعىسحاننىڭ جولداۋىن رعا سب فيلولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى يرينا نەۆسكايانىڭ باسشىلىعىمەن عىلىمي ديسسەرتاتسيا قورعاۋ اياسىندا گەرمانيالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتى حەرلەن بولد شەشتى.
پىكىر قالدىرۋ