«Aqıl kilti» qoljazbası — ğılımğa belgili eñ ejelgi moñğol jädigeriniñ biri. Ol XIII-XIV ğasırlardağı köne moñğol tilinde jazılğan.

Şıñğıshan keñesterinde «äyelderdiñ sözine asa senbeuge» ündegen. «Qwl arqılı wlıña bwyrıq berme», «jauız nemese işi tar adammen keñespe», «köpşilik adam maqwldağandı teriske şığarma» degen üzindiler bar.

Jazbada Şıñğıshannıñ keyingi wrpaqqa  keñesteri jazılğan, onda «senimsizdik tudırğan adamğa sırıñdı aşudıñ qajeti joq» delingen.

Taulı altay mwrajayı qızmetkerleriniñ habarlauınşa, qoljazba sutra üzindilerin qamtidı. Sutra balalardı tärbieleu kezinde tapsırma, ösiet türinde auızşa taratılğan boluı mümkin. Bastapqıda onı Şıñğıshannıñ özi aytqan. Auızdan-auızğa tarap, qolbasşınıñ joldauı qattı özgeriske wşırağan. Köp parağı joğalıp ketken.

Ğalımdardıñ pikirinşe, qoljazbanı hat jazuğa jattığu üşin paydalanğan boluı mümkin. Paraqşalarda ejelgi moñğol älipbii men jazu ülgisi bar. Mätindi üş adam jazğanğa wqsaydı. Olardıñ biriniñ jazuı ädemi. Ğalımdar bwl mwğalimniñ ne jazuğa maşıqtanğan adamnıñ jazuı ekenin aytadı. Qalğan eki jazu jaña jazıp üyrengender siyaqtı. Mätindi bambuk tayaqşalarımen jäne qılqalammen jazğan. Joğarıdan tömen qaray jazılğan klassikalıq moñğol hatı, joldar oñnan solğa qaray ornalasqan.

Şıñğıshannıñ joldauın RĞA SB filologiya institutınıñ bas ğılımi qızmetkeri Irina Nevskayanıñ basşılığımen ğılımi dissertaciya qorğau ayasında germaniyalıq universitettiñ studenti Herlen Bol'd şeşti.