|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

ءازىمباي عالي. پۋتين «ناسىباي» ما؟ 

مەن بۇل سامميت تۋرالى بىرنەشە رەت وقىدىم. وبامانىڭ تومەندەگى ايتقانىن يۋتۋبتەن كوردىم، تەكستىن وقىدىم، سەنبەدىم، تاعى دا قارادىم، اعىلىشىنشاسىن وقىدىم، وزىمە سەنبەي گۋگلمەن تاعى اۋداردىم، تاعى دا سەنبەدىم، پۋتينگە جانىم اشىدى، ايادىم.[1]

سامميت «بولشوي دۆادتساتكي» زاكونچيلسيا ۆنەزاپنو، كوگدا وباما نازۆال پۋتينا پريدۋركوم، – دەيدى 5-6 قىركۇيەكتەگى ءباسپاسوز («ۇلكەن جيىرمالىقتىڭ» جيىنى وباما ءپۋتيندى «اقىماق» دەپ اتاعان كەزدە كەنەتتەن توقتادى). بىراق بۇل تولىق شىندىق ەمەس ەدى. ماسقارا كەلەسى سوزدەردە: ولاردى تىم ورەسكەل دەپ كوپ ءباسپاسوز بەرگەن جوق ەدى. وباما ءپۋتيندى نەگە جانە قالاي قورلادى؟

If you think I’m the only one who feels this way, you’re kidding yourself,” Mr. Obama said, jabbing his finger in the direction of the Russian President’s face. “Ask Angela Merkel. Ask David Cameron. Ask the Turkish guy. Every last one of them thinks you’re a dick.

ورىسشا رەسمي اۋدارمادا: «پوسلۋشاي،  يا نە گوۆوريۋ سەيچاس و سنوۋدەنە ي سيري،  –   سكازال وباما. –  كاك ناسچەت «پۋسسي رايوت»؟ كاك ناسچەت انتيگەيسكيح زاكونوۆ؟ ەتو ۆسە پودۆيجكي توتالنوگو وسلا، درۋگ موي». ەسلي ۆى دۋماەتە، چتو يا ەدينستۆەننىي، كتو چۋۆستۆۋەت سەبيا تاكيم وبرازوم، ۆى شۋتيتە سامي، “سكازال گ-ن وباما، تىچا پالتسەم چۋت لي نە ۆ ليتسو روسسيسكومۋ پرەزيدەنتۋ. “سپروسيتە انگەلا مەركەل. سپروسيتە دەۆيدا كەمەرونا. سپروسيتە تۋرەتسكوگو پارنيا. كاجدىي پوسلەدني يز نيح دۋماەت، چتو تى حۋي.

سوڭعى سوزدەردىڭ ازەر باسپاسوزدەگى اۋدارماسىن تاپتىم. قازاقشاسى بىلاي:

- ءسىز بۇل پىكىر تەك مەنىڭ عانا ويىم دەپ ويلاماڭىز، – وباما رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ  كوزىنە سۇق ساۋساعىن قاداپ تۇرىپ بىلاي دەدى: “انگەلا مەركەلدەن سۇراڭىز. دەۆيد كەمەروننان سۇراڭىز. تۇرىك جىگىتىنەن (ەردوعاندى ايتادى. – ءا.ع. ) سۇراڭىز. سوڭعى جىگىت ءسىزدى ناسىبايعا تەڭەيدى”.

اۋدارماشىلار ءپۋتيندى اياعاندىقتان بۇل سۇمدىق سوزدەردى  وعان سوزبە ءسوز جەتكىزبەگەن سياقتى، ايتپەسە، دزيۋدوشى پۋتين ارىق، ۇزىن تۇرا وبامانى الىپ سوعۋى ىقتيمال ەدى.

وباما – نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، بۇگىنگى زامانداعى الەمەدەگى باستى ويشىلداردىڭ اراسىندا كوش باسشىسى دەسە دە بولادى. وباما سوڭعى ۋاقىتقا دەيىن رەسەيمەن بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋ كەرەك دەپ، جانىن اياماي جۇرگەن بولاتىن. ءسويتىپ ول اقش-تاعى  كوپتەگەن ەكسپەرتتەر مەن ساياساتشىلارعا  قارسى شىعىپ ەدى. ەندى، مىنە، بەيبىتشىل وباما رايىنان قايتتى. ەندى ول رەسەيگە قارسى سانكتسيالاردى كۇشەيتۋ كەرەك دەيدى. «ويلانا، تولعانا كەلە مەنىڭ تۇجىرىمىم بىلاي بولدى: ءبارىن بۇزىپ كەلە جاتقان ءپۋتيننىڭ ءوزى سياقتى.[2] ول ءىس جۇزىندە ەكىنشى قىرعي قاباق سوعىسىن باستادى»، –  دەيدى وباما.

ءبىرىنشى قىرعي قاباق سوعىسى كسرو-نىڭ كۇيرەۋىمەن اياقتالعان بولاتىن. سول وقيعالاردان كەيىن ءبىر قاتار  ەل، سونىڭ ىشىندە قازاقستان ءوزىنىڭ   مەملەكەتتىلىگىن قايتا قالپىنا كەلتىردى. قازاقستان جاڭادان پايدا بولعان مەملەكەت ەمەس. ءبىز ءحۇ عاسىردا مەملەكەتىمىزدى ورناتىپ،  حۇى-ءحۇىى عاسىرلاردا ولكەلىك دەرجاۆا ستاتۋسىن يەلەنىپ، ءحىح عاسىردا داعادارىسقا ۇشىراپ، تەك حح عاسىردا عانا تاۋەلسىزدىگىمىزدەن ايىرىلىپ وتار بولعان ەدىك. ەندىگى ەكىنشى قىرعي قاباق سوعىستا رەسەي تاعى دا بۇك ءتۇسىپ جەڭىلەتىن ءتۇرى بار. ولاي بولسا، رەسەي تاعى دا بولىسكە تۇسەدى. ال، بىزگە سول بولىستەن رەسەيدەن ەنشىمىزدى الماق تۇگىل ەلىمىزدىڭ ىرگەسىن امان-ەسەن ساقتاپ قالۋ – ۇلكەن مۇرات بولماق. بىراق بۇل جاعدايدا ءبىز ەندى رەسەيدەن اۋلاقتاي باستايمىز، ءتىلىمىزدى كورشىنىڭ كوڭىلى مەن قوقان- لوققىسىنا قاراماي، كونستيتۋتسيالىق مارتەبەسىنە لايىق ءتىل ەتەمىز. رەسەي دەگەن «يزگوي» مەملەكەتتىڭ تاعدىرى ايانىشتى بولىپ اياقتالادى. مەن وعان بەك سەنىمدىمىن.

…………………………………………………………………..

شاعىن ماقالادا پايدالانعان دەرەك كوزدەرى:

1. سامميت «بولشوي دۆادتساتكي» زاكونچيلسيا ۆنەزاپنو، كوگدا وباما نازۆال پۋتينا پريدۋركوم 05.09.2016 ەندي بوروۆيتس (Andy Borowitz); http://censoru.net/13063-vse-zdes-schitayut-chto-vy-priduro….; Obama Calls Putin a Jackass – Over gay rights and Comet ISON @ G-20 Summit

2. ازيمباي گالي گوسپودا، مير ۆ سوستوياني «حولودنوي ۆوينى 14 نويابريا 2015 i-news.kz; ا.گالي يتوگي پەرۆوي ميروۆوي “حولودنوي ۆوينى”. ناچالو ۆتوروي ميروۆوي “حولودنوي ۆوينى”: بيتۆا زا ۋكراينۋ 08.02.2014.centrasia.ru 

Abai.kz

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: