|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

ءازىمباي عالي. پۋتين «ناسىباي» ما؟ 

مەن بۇل سامميت تۋرالى بىرنەشە رەت وقىدىم. وبامانىڭ تومەندەگى ايتقانىن يۋتۋبتەن كوردىم، تەكستىن وقىدىم، سەنبەدىم، تاعى دا قارادىم، اعىلىشىنشاسىن وقىدىم، وزىمە سەنبەي گۋگلمەن تاعى اۋداردىم، تاعى دا سەنبەدىم، پۋتينگە جانىم اشىدى، ايادىم.[1]

سامميت «بولشوي دۆادتساتكي» زاكونچيلسيا ۆنەزاپنو، كوگدا وباما نازۆال پۋتينا پريدۋركوم، – دەيدى 5-6 قىركۇيەكتەگى ءباسپاسوز («ۇلكەن جيىرمالىقتىڭ» جيىنى وباما ءپۋتيندى «اقىماق» دەپ اتاعان كەزدە كەنەتتەن توقتادى). بىراق بۇل تولىق شىندىق ەمەس ەدى. ماسقارا كەلەسى سوزدەردە: ولاردى تىم ورەسكەل دەپ كوپ ءباسپاسوز بەرگەن جوق ەدى. وباما ءپۋتيندى نەگە جانە قالاي قورلادى؟

If you think I’m the only one who feels this way, you’re kidding yourself,” Mr. Obama said, jabbing his finger in the direction of the Russian President’s face. “Ask Angela Merkel. Ask David Cameron. Ask the Turkish guy. Every last one of them thinks you’re a dick.

ورىسشا رەسمي اۋدارمادا: «پوسلۋشاي،  يا نە گوۆوريۋ سەيچاس و سنوۋدەنە ي سيري،  –   سكازال وباما. –  كاك ناسچەت «پۋسسي رايوت»؟ كاك ناسچەت انتيگەيسكيح زاكونوۆ؟ ەتو ۆسە پودۆيجكي توتالنوگو وسلا، درۋگ موي». ەسلي ۆى دۋماەتە، چتو يا ەدينستۆەننىي، كتو چۋۆستۆۋەت سەبيا تاكيم وبرازوم، ۆى شۋتيتە سامي، “سكازال گ-ن وباما، تىچا پالتسەم چۋت لي نە ۆ ليتسو روسسيسكومۋ پرەزيدەنتۋ. “سپروسيتە انگەلا مەركەل. سپروسيتە دەۆيدا كەمەرونا. سپروسيتە تۋرەتسكوگو پارنيا. كاجدىي پوسلەدني يز نيح دۋماەت، چتو تى حۋي.

سوڭعى سوزدەردىڭ ازەر باسپاسوزدەگى اۋدارماسىن تاپتىم. قازاقشاسى بىلاي:

- ءسىز بۇل پىكىر تەك مەنىڭ عانا ويىم دەپ ويلاماڭىز، – وباما رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ  كوزىنە سۇق ساۋساعىن قاداپ تۇرىپ بىلاي دەدى: “انگەلا مەركەلدەن سۇراڭىز. دەۆيد كەمەروننان سۇراڭىز. تۇرىك جىگىتىنەن (ەردوعاندى ايتادى. – ءا.ع. ) سۇراڭىز. سوڭعى جىگىت ءسىزدى ناسىبايعا تەڭەيدى”.

اۋدارماشىلار ءپۋتيندى اياعاندىقتان بۇل سۇمدىق سوزدەردى  وعان سوزبە ءسوز جەتكىزبەگەن سياقتى، ايتپەسە، دزيۋدوشى پۋتين ارىق، ۇزىن تۇرا وبامانى الىپ سوعۋى ىقتيمال ەدى.

وباما – نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، بۇگىنگى زامانداعى الەمەدەگى باستى ويشىلداردىڭ اراسىندا كوش باسشىسى دەسە دە بولادى. وباما سوڭعى ۋاقىتقا دەيىن رەسەيمەن بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋ كەرەك دەپ، جانىن اياماي جۇرگەن بولاتىن. ءسويتىپ ول اقش-تاعى  كوپتەگەن ەكسپەرتتەر مەن ساياساتشىلارعا  قارسى شىعىپ ەدى. ەندى، مىنە، بەيبىتشىل وباما رايىنان قايتتى. ەندى ول رەسەيگە قارسى سانكتسيالاردى كۇشەيتۋ كەرەك دەيدى. «ويلانا، تولعانا كەلە مەنىڭ تۇجىرىمىم بىلاي بولدى: ءبارىن بۇزىپ كەلە جاتقان ءپۋتيننىڭ ءوزى سياقتى.[2] ول ءىس جۇزىندە ەكىنشى قىرعي قاباق سوعىسىن باستادى»، –  دەيدى وباما.

ءبىرىنشى قىرعي قاباق سوعىسى كسرو-نىڭ كۇيرەۋىمەن اياقتالعان بولاتىن. سول وقيعالاردان كەيىن ءبىر قاتار  ەل، سونىڭ ىشىندە قازاقستان ءوزىنىڭ   مەملەكەتتىلىگىن قايتا قالپىنا كەلتىردى. قازاقستان جاڭادان پايدا بولعان مەملەكەت ەمەس. ءبىز ءحۇ عاسىردا مەملەكەتىمىزدى ورناتىپ،  حۇى-ءحۇىى عاسىرلاردا ولكەلىك دەرجاۆا ستاتۋسىن يەلەنىپ، ءحىح عاسىردا داعادارىسقا ۇشىراپ، تەك حح عاسىردا عانا تاۋەلسىزدىگىمىزدەن ايىرىلىپ وتار بولعان ەدىك. ەندىگى ەكىنشى قىرعي قاباق سوعىستا رەسەي تاعى دا بۇك ءتۇسىپ جەڭىلەتىن ءتۇرى بار. ولاي بولسا، رەسەي تاعى دا بولىسكە تۇسەدى. ال، بىزگە سول بولىستەن رەسەيدەن ەنشىمىزدى الماق تۇگىل ەلىمىزدىڭ ىرگەسىن امان-ەسەن ساقتاپ قالۋ – ۇلكەن مۇرات بولماق. بىراق بۇل جاعدايدا ءبىز ەندى رەسەيدەن اۋلاقتاي باستايمىز، ءتىلىمىزدى كورشىنىڭ كوڭىلى مەن قوقان- لوققىسىنا قاراماي، كونستيتۋتسيالىق مارتەبەسىنە لايىق ءتىل ەتەمىز. رەسەي دەگەن «يزگوي» مەملەكەتتىڭ تاعدىرى ايانىشتى بولىپ اياقتالادى. مەن وعان بەك سەنىمدىمىن.

…………………………………………………………………..

شاعىن ماقالادا پايدالانعان دەرەك كوزدەرى:

1. سامميت «بولشوي دۆادتساتكي» زاكونچيلسيا ۆنەزاپنو، كوگدا وباما نازۆال پۋتينا پريدۋركوم 05.09.2016 ەندي بوروۆيتس (Andy Borowitz); http://censoru.net/13063-vse-zdes-schitayut-chto-vy-priduro….; Obama Calls Putin a Jackass – Over gay rights and Comet ISON @ G-20 Summit

2. ازيمباي گالي گوسپودا، مير ۆ سوستوياني «حولودنوي ۆوينى 14 نويابريا 2015 i-news.kz; ا.گالي يتوگي پەرۆوي ميروۆوي “حولودنوي ۆوينى”. ناچالو ۆتوروي ميروۆوي “حولودنوي ۆوينى”: بيتۆا زا ۋكراينۋ 08.02.2014.centrasia.ru 

Abai.kz

Related Articles

  • قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

  • ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ارما الەۋمەت! 31 مامىر ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى. وسىعان بايلانىستى ىرگەلەس ەلدەردە سونىڭ ىشىندە شىعىس تۇركىستان وڭىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان شىڭجاڭ قازاقتارىنىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك ءھام مادەني تاريحىن تانىپ ءبىلىپ جۇرگەنىمىز ارتىق بولماس. الدىمەن سۋرەتتەرگە تۇسىنىكتەمە: ءبىرىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسىندە 1934-44 جىلدارى ولكە گۋبەرناتورى بولعان شەن شيتسايدىڭ (盛世才) بەينەسى. ەكىنشى سۋرەت: تايۆان تايپەيدەگى شەن شيتسايدىڭ مازارى. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارعانداعى ەستەلىك. ول تۋرالى ەستەلىكتى كەيىن وقيسىزدار. ءۇشىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسى قۇمىل ايماعىنىڭ ايماق گۋبەرناتورى بولعان جولبارىس بەگ-ءتىڭ مازارى. تايۆان تايپەي قالاسىنداعى مۇسىلماندار زيراتىندا جەرلەنگەن. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارىپ قايتتىم. ءتورتىنشى سۋرەت: 1944 جىلى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسشىلەرى قۇلجا قالاسىن ازات قىلعان سوڭ قالا

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: