امانگەلدى ايتالى: قۋانىش سۇلتانوۆتى سىيلايمىن دا، ايايمىن دا
kerey.kz
ءوز بيلەۋشىلەرىن بەتىنە باسىپ سىناۋعا قۇقى جوق حالىقتاردىڭ، ماقتاۋعا دا قۇقى جوق. قۇلداردىڭ ماقتاۋى ەشتەڭەنى دە بىلدىرمەيدى
دەپۋتاتتاردىڭ ەلورداعا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىن بەرەيىك دەگەن ۇسىنىسىنا فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، ەكس-دەپۋتات امانگەلدى ايتالى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى دەپ حابارلايدى NUR.KZ.
«ەل بيلەۋشىلەرىن ماقتاۋعا دا، سىناۋعا دا نەگىز جەتىپ ارتىلادى. قازاقستان پارلامەنتىنىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ 25-جىلىنا بايلانىستى دەكلاراتسياسىن بىرلەسكەن وتىرىستا قابىلداعانىن كورگەندە، 18-ءشى عاسىرداعى فرانتسۋز فيلوسوفى كلود گەلۆەتسيدىڭ كورەگەن سوزدەرى ەسىمە ءتۇستى: «ءوز بيلەۋشىلەرىن بەتىنە باسىپ سىناۋعا قۇقى جوق حالىقتاردىڭ، ماقتاۋعا دا قۇقى جوق. قۇلداردىڭ ماقتاۋى ەشتەڭەنى دە بىلدىرمەيدى».
ءبىزدىڭ وسى پارلامەنت پرەزيدەنتتى سىناپ كورگەن ەمەس، ونى دەمەك ونى ماقتاۋعا دا حۇقى جوق. سەبەبى ءادىل سىن باردى بار دەپ، جوقتى جوق دەپ سارالاپ باعا بەرەدى.
قۋانىش سۇلتانوۆ
مەن قۋانىش سۇلتانوۆتى سىيلايمىن دا، ايايمىن دا. ول دىنمۇحامەد قوناەۆتى تاقتا وتىرعاندا ماقتاپ، تاقتان تۇسكەندە كولبينگە ۇنايمىن دەپ سىناعانداردىڭ ءبىرى. قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءVىىى (1987ج.) پلەنۋمىندا ءىس پەن ءسوزدىڭ الشاقتىعىن، ساياسي سەنىمنىڭ تومەندىگى، ساياسي تاكاپارلىق، مەنمەندىك، قۇر ماداق بيلىكتىڭ بەدەلىن تۇسىرەتىندىگىن ايتا كەلىپ، قۋانىش سۇلتانوۆ بىلاي دەگەن ەدى: «وسى تۇستا مەنىڭ ويىما مىناداي سۇراق ورالادى: ءبىرىنشى باسشىلىقتىڭ اتاعىن اسپانعا كوتەرگەن كىم؟ كوپتەگەن بەلگىلى باسشىلار، وزدەرى ورتالىق كوميتەتتىڭ مۇشەلەرى، جىلدان جىلعا ۇدەتە ءتۇستى، اۋەلى «قۇرمەتتىدەن» باستاپ، سونان سوڭ نە سەبەپتى «اسا قۇرمەتتىگە»، ودان كەيىن «كورنەكتى قايراتكەرگە» اينالدىردى؟ حالىقتىڭ اراسىندا قانداي پىكىر تۋعىزدى، جاستارعا قانداي ۇلگى كورسەتتى؟». («سوتسياليستىك قازاقستان»، 17مارت، 1987جىل.)
ال پرەزيدەنتتى جارىسا ماقتاعان دەپۋتاتتار بۇگىن جاستارعا قانداي ۇلگى كورسەتىپ وتىر؟
«قۇلداردىڭ ماقتاعانى ەشتەڭەنى دە بىلدىرمەيدى» دەگەن وسى ەمەس پە؟ قازاقستاندىقتار نۇرسۇلتان ءابىشۇلىنىڭ ەڭبەگىنە شىن باعاسىن بەرەدى، بىراق جارامساقتاردىڭ ماقتاۋىن حالىق قابىلدامايدى. پرەزيدەنت تە قابىلداماس دەيمىن. ماقتاۋ پسيحولوگيالىق شەگىنەن شىققاندا ماداقتاعان تۇلعاعا دا جاعىمسىز پىكىر تۋدىرادى، ماقتاتىپ وتىر دەگەندەي وي قالدىرادى، اينالىپ كەلگەندە بەدەلىنە دە كولەڭكە تۇسىرەدى. وسىدان تابىنۋسىز مادەنيەت بولمايدى، ال مادەنيەتسىز تابىنۋ قاۋىپ دەگەن ءسوز شىققان.
قازىرگى جاستار اقپاراتتىق زاماننىڭ جاستارى، ءوزىمىزدى وزگەمەن سالىستىرىپ باعالايدى، ارزان سوزدە الدانبايدى. تاريحي تۇلعانىڭ بەدەلىن باعالاۋ مەن وعان تابىنۋدىڭ اراسىن ايىرا ءبىلۋ ساياسي مادەنيەتى بىزگە جەتپەي جاتىر»، – دەيدى پروفەسسور.
ەسكە سالا كەتەيىك، استاناعا نازارباەۆتىڭ اتىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس كوپشىلىك اراسىندا قىزۋ تالقىلانۋدا. بەكبولات تىلەۋحان باستاعان ءماجىلىس دەپۋتاتتارى بۇل ۇسىنىستى قولداپ وتىر. ەلباسىنىڭ ءوزى دە وسىعان قاتىستى پىكىرىن ايتقان بولاتىن.
2 Comments
استانادان شالقارلىق ميرا
امانگەلدى ايتالى اعا قاشان دا ازاماتتىق پارىزىنا ادال ادام ەكەنىن كورسەتەدى. ول كىسى پارلامەنتتە دەپۋتات بولعان كەزىندە دە كوپتەگەن يگى ىستەرىمەن تانىلعان عالىم. ۇنەمى ءوزىنىڭ ارى مەن ادامگەرشىلىگىن جوعارى ۇستاعان عالىمنىڭ سوزدەرىن راحاتتانا وقىدىم. شىنىندا، ءسىز ايتپاساڭىز وسىلاي- كىم ايتا الادى؟ ايتسا، دەپۋتات بولماي قالادى عوي! راحمەت، ءادىل ءسوزدىڭ اكىمى امانگەلدى اعا!
docent12
راحمەت امانگەلدى اعا! بار ەكەن عوي ءالى قازاقتىڭ ابىز اقساقالدارى! “دوس جىلاتىپ ايتادى” دەگەن وسى دا. “سىن تۇزەلمەي، ءمىن تۇزەلمەيدى” دەگەن ورىندى سىننان قاشپايىق. ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن قازاق ەلى ەشقاشاندا ۇمىتپاق ەمەس، الايدا ورىنسىز اپتىعۋدىڭ، جارىسىپ جاعىمپازدانۋدىڭ نە قاجەتتىلىگى بار ەدى. الدە “مەن العاش بولىپ ايتىپ ەدىم” دەگەن تالاس پا؟ مەنىڭ ويىمشا استانانىڭ قازاق ەلىنىڭ ەلورداسى بولۋىنا، ونىڭ بۇگىنگە دەيىن قۇلپىرىپ بوي تۇزەۋىنە ەلباسىنىڭ تىكەلەي قاتىسى بار ەكەنىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. دەگەنمەن دە اسىقپاعان ءجون. سەبەبى ءبىزدىڭ ىزگى نيەتىمىزدى سىرتقى جانە ىشكى جاۋلارىمىز تەرىس ويعا شىعارىپ، ەلباسىنىڭ اتىنا، قازاق حالقىنىڭ اتىنا قولايسىز ءسوز كەلەدى دەپ ويلايمىن.