7 جەلتوقساندا اقتوبە قالاسىندا جۇرگiزiلگەن ارنايى iرi وپەراتسيا كەزiندە مۇناي ۇرلادى دەگەن كۇدiكپەن قىلمىستىق توپتىڭ بiرنەشە مۇشەسi قۇرىقتالعان ەدi. سونداي-اق الماتىدا دا ارنايى iس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ،  ەركiن Iزباسار، كولiك جۇرگiزۋشiسi ۇستالعان بولاتىن.  ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك كوميتەتiنiڭ ارنايى ۇشاعىمەن اقتوبەگە جەتكiزiلگەن كۇدiكتiلەردi تەرگەۋ، تاعىل­عان ايىپتىڭ قانشالىقتى دالەلدi, دالەلسiز ەكەنiن انىقتاۋ تيiستi ورگانداردىڭ قۇزىرەتiندەگi شارۋا. رەداكتسيامىزعا بiلiكتi باپكەر باۋىرجان نۇرماحانوۆ كەلiپ، ەركiن Iزباساردى ۇزاق جىلدان بەرi تانيتىنىن ايتىپ، ونىڭ سپورتقا قوسقان ەڭبەگi جايلى جازعان ماقالاسىن ۇسىندى.  

مەن   ەركiن Iزباسار­مەن 1980 جىلداردان بەرi تانىسپىن. ەكەۋمiز كۇرەس زالىندا تانىسىپ، تانىستىعىمىز دوستىققا، جولداستىققا ۇلاس­تى. ول اقتوبە ءوڭi­رiندە ەركiن كۇرەستiڭ دامۋىنا ەرەكشە كوڭiل بولدi. ءوزi دە جاستايىنان كۇرەسiپ، جول اپاتىنا ۇشىراعانعا دەيiن سپورتپەن شۇعىلدانعاندىعىنان بولار.

ەركiن اقتوبە ءوڭiرiنiڭ ەركiن كۇرەسi دامۋى ءۇشiن، جاستار ءوسiپ شى­عۋى ءۇشiن كوپ كۇش سالدى. جاستار ءوسiپ شىعۋى ءۇشiن رەسەيدiڭ حاساۆيۋرت قاپلاسىنداعى باپكەر­لەردi شاقىرتىپ، بiزدiڭ بالۋانداردى سول جاققا جiبەرiپ، حاساۆيۋرتتىڭ، رەسەيدiڭ ۇلتتىق قۇراماسىنا ەنگەن سپورتشىلارىن اقتوبەگە شاقىرتىپ، بiرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكiزدi. كۇنi كەشە الماتىدا اياقتالعان كونفەدەراتسيا كۋبوگى ۇشiن وتكەن دوداعا ازiرلiكتi اقتو­بەنiڭ ەركiن كۇرەس بال­ۋاندارى حاساۆيۋرتتا وتكiزدi. حاساۆيۋرتتاعى جاتتىعۋ جيىنىنا جۇرە­تiن بالۋانداردىڭ جولىنا قىسىلتاياڭ ۋاقىتتا قاراجات تابىلماي، ەركiن بالۋانداردى جi­بەرۋ ءۇشiن اقشا iزدەپ قينالعانىن بiلەمiن.

بiردە اقتوبەگە بار­عاندا ەركiن مەنi بال­ۋانداردىڭ ازiرلiك وتكi­زە­تiن زالىنا ەرتiپ باردى. ءوزiنiڭ بولاشاقتا اتقاراتىن شارۋاسىمەن بولiسكەن ەدi سوندا. “باۋىرجان، نەگە بiزدiڭ اقتوبە قالاسىندا دا حاساۆيۋرتتاعىداي بالۋاندار مەكتەبi بولمايدى؟ حاساۆيۋرتتا ماگومەد گۋسەينوۆ اشقان   مەكتەپ-ينتەرناتتا 200 بالۋان بار. سولاردىڭ ءبارi ينتەرناتتا جاتادى، سول جەردە جاتتىعادى. ءبارi iشiندە. وسى مەكتەپتiڭ تۇلەك­تەرi اراسىنان الەم چەمپيونى،وليمپيادا ويىندارىنىڭ جەڭiم­پازى مەن جۇلدەگەرلەرi شىقتى. نەگە بiز دە سونداي جۇيەمەن جۇمىس iستەمەيمiز؟ ەركiن كۇرەس ەلiمiزگە كەلگەلi الپىس جىلعا جۋىقتادى، ءالi بiردە-بiر الەم چەمپيو­نى جوق. جارايدى، كە­زiندە كسرو-نىڭ شەتقاقپايلاۋىمەن   ءابiل­سەيiت ايحانوۆ، امانجول بۇعىباەۆ، امانگەلدi عابساتتاروۆتىڭ جارقىراپ كورiنۋiنە مۇمكiندiك بولعان جوق دەدiك. تاۋەلسiز­دiگiمiزدi العانىمىزعا دا 25 جىل تولدى، ەركiن كۇرەستەن ەسە­مiزدiڭ كەتiپ ءجۇر­گەنiنە قارنىم اشادى” دەگەن ەدi. جانە ءوزi بالۋاندار مەكتەبiن سالامىن دەگەن جەرگە اعاش كوشەتتەرiن دە وتىرعىزىپ، العاشقى قادامىن باستاعان دا بولاتىن. ەركiن كۇرەستەن بيىلعى ريو وليمپياداسىندا 57 كەلi سالماقتا ەلi­مiز­دiڭ نامىسىن نۇر­يسلام ساناەۆ قورعادى. راس، بۇل دا لەگيونەر. رەسەيدەن الدىرعان بالۋان، بiراق بۇل بالۋان قازاقستانعا كەلگەنگە دەيiن رەسەي­دiڭ iشكi بiرiنشiلiگiندە توپ جارىپ، قۇراماسىنا iلiنگەن جوق. كۇرەس جولىندا ەندi-ەندi كورiنiپ كەلە جاتقان ساناەۆتان تاماشا بالۋان شىعاتىنىن بiلiپ ەلiمiزگە الدىردى. بىلتىرعى اقش-تا وتكەن الەم بiرiنشiلiگiندە جولدامانى يەلەنiپ، ريو وليمپياداسىندا بەل­دەستi. نۇريسلام ساناەۆ برازيليادا وتكەن جاز­عى وليمپيادا ويىندارىندا ءازiر­بايجان بالۋانى گادجي اليەۆپەن كۇرەسكەندە سا­ناەۆ­تىڭ التى ۇپايىن تورەشiلەر كوپە-كورنەۋ بەرمەي قويدى. سوندا ەركiن Iز­باسار بەلدەسۋگە ءتو­رەلiك ەتكەن قا­زىلاردىڭ ءبارiن جيىپ الىپ سiل­كiلەپ-سiلكiلەپ ۇرىسقان بولاتىن. “بۇلاردى وسىلاي تويتارىپ قويماسا، قازاق بالۋاندارىنا تiزەسiن باتىرا بەرەدi” دەپ كۇيiنگەن ەدi سوندا.   برازيليا جەرiندە كۇ­رەسكە ءتو­رەلiك ەتكەن قازىلاردى جيىپ قويىپ ۇرىسقان ەركiننiڭ قاسىندا تۇرىپ داۋلەت تۇر­لىحانوۆتىڭ بالۋاندارىمىز ءۇشiن كۇيگەن، ارا تۇسكەن كەزi ەسiمە ءتۇستi.

مەن باپكەر رەتiندە ءتورت جازعى وليمپيادا ويىندارىنا بالۋان باپتاپ قوستىم. داڭقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ بiزدiڭ بال­ۋانداردىڭ ەسەسi كەتكەن جەردە تiكەلەي ءوزi ارالاسىپ، تورەشiلەر­دiڭ بۇرا تارتۋىنا جول بەرمەگەنiن كورگەنمiن. ەركiن دە قازاق سپورتىنىڭ، بالۋانداردىڭ نامىسى ءۇشiن دەپ جۇرگەن ازاماتتىڭ بiرi مەن ءۇشiن.قازاق سپورتىنىڭ دامۋى ءۇشiن ۇلەسiن قوستى.

 باۋىرجان نۇرماحانوۆ،

الماتى قالاسى

zhasalash.kz