|  |  | 

جاڭالىقتار ساياسات

ەلباسى مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى

ەلباسى مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى-دەپ حابارلايدى اقوردا ءباسپاسوز قىزمەتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتىرىستا مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەسى رەسپۋبليكا دامۋىنىڭ جۇيەلى جانە زاڭدى كەزەڭى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

– مەن ۇسىنعان بەس ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمانىڭ ءبىرىن ىسكە اسىرۋ ۇكىمەتكە ەكونوميكا سالاسىندا قوسىمشا اتقارۋشىلىق وكىلەتتىكتەر بەرۋدى كوزدەيدى. بۇل ورايدا قورعانىس قابىلەتىنىڭ، سىرتقى ساياساتتىڭ، مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ، كونستيتۋتسيانى قورعاۋدىڭ جانە مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا ءتيىمدى جۇمىستى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى پرەزيدەنتتىڭ قۇزىرىندا قالا بەرەدى، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى اۋەل باستان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ەرەكشە قۇزىرىنا جاتقىزىلعان وكىلەتتىكتەر سانىنىڭ ازاياتىنىنا نازار اۋداردى.

– مىسالى، باعدارلامالاردى بەكىتۋ، ۇكىمەتتەگى كادرلىق وزگەرىستەر ماسەلەلەرى، جاڭا باسقارۋ ورگاندارىن قۇرۋ ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ قۇزىرىنا بەرىلۋى مۇمكىن، – دەپ اتاپ ءوتتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

سونداي-اق قازاقستان پرەزيدەنتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندە پارلامەنتتىڭ ءرولىن پارمەندى تۇردە كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

– ءبىزدىڭ جاعدايدا ۇكىمەت جەڭىسكە جەتكەن پارتيادان نەمەسە فراكتسيادان جاساقتالادى. وسىلايشا، كوپتەگەن ماسەلەلەر بويىنشا پارلامەنتتىڭ ۇكىمەتكە قاتىستى ءرولى قايتا قارالۋعا ءتيىس، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

بۇعان قوسا، نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇرگىزىلىپ وتىرعان رەفورمالار مەن ولاردىڭ ءساتتى ىسكە اسىرىلۋىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ماسەلەسىنە ارنايى توقتالدى.

جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى ەلباسىعا مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ جونىندە ازىرلەنگەن ۇسىنىستار تۋرالى باياندادى.

– العا قويىلعان مىندەتكە سايكەس ءۇش باعىت بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەندى.

ءبىرىنشى. كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى قاجەت ەتپەيتىن، مەملەكەت باسشىسىنىڭ زاڭمەن بەلگىلەنگەن وكىلەتتىكتەرىن قايتا ءبولۋ جونىندەگى ۇسىنىستار. بۇعان قاتىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇسىنىستارى جۇيەلەندى. جالپى، ۇسىنىستار الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالا ماسەلەلەرى رەتتەلەتىن وكىلەتتىكتەرگە قاتىستى. ولار –  ەكونوميكانى، قارجىنى، مەملەكەتتىك مۇلىكتى باسقارۋ ماسەلەلەرى، اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىمنىڭ جەكەلەگەن ماسەلەلەرىن شەشۋگە بايلانىستى وكىلەتتىكتەر.

ەكىنشى. جوعارعى سوت پەن باس پروكۋراتۋرا سوت جانە قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ قىزمەتىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ جونىندە ۇسىنىستار بەردى. ولار دا كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى قاجەت ەتپەيدى. بۇل سوت باقىلاۋىن كۇشەيتۋگە، پروكۋرورلاردىڭ ازاماتتىق جانە اكىمشىلىك پروتسەسكە قاتىسۋىن ودان ءارى شەكتەۋگە قاتىستى ۇسىنىستار. بارلىعى سوت-قۇقىقتىق سالا بويىنشا كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردى قاجەت ەتپەيتىن 13 ۇسىنىس جاسالدى.

ءۇشىنشى. جۇمىس توبى كونستيتۋتسيا نورمالارىن تۇزەتۋدى كوزدەيتىن 40-قا جۋىق ۇسىنىستى جەكە قارادى. بۇل ماسەلەدە دەپۋتاتتىق كورپۋس، عىلىمي-ساراپشىلىق قاۋىم بەلسەندىلىك تانىتتى. ەنگىزىلگەن ۇسىنىستار پارلامەنت پەن ونىڭ پالاتالارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى، سونىڭ ىشىندە ولار ۇكىمەت قۇرامىن جاساقتاۋعا دا قاتىستى. سونىمەن قاتار ۇكىمەتتىڭ پارلامەنت پەن ونىڭ پالاتالارى الدىنداعى ەسەپتىلىگىن كۇشەيتۋ ۇسىنىلدى.

بۇعان قوسا، ۇكىمەتتىڭ دەربەستىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ جونىندە ۇسىنىستار كەلىپ ءتۇستى. سوت-قۇقىق سالاسىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستاردىڭ دا ءبىر بولىگى كونستيتۋتسيانى وزگەرتۋ ماسەلەسىمەن بايلانىستى. اتاپ ايتقاندا، ول جوعارعى سوتتىڭ مارتەبەسى مەن فۋنكتسيالارىن ناقتىلاۋ مۇمكىندىگىنە جانە سۋديالارعا قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتاۋعا قاتىستى. پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ مارتەبەسى مەن وكىلەتتىگىن انىقتايتىن نورمالارعا تۇزەتۋ ەنگىزۋ ۇسىنىلدى. كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ تەتىگىن جەتىلدىرۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزىلدى.

وسىلايشا، ءسىزدىڭ قاراۋىڭىزعا كونستيتۋتسيانى وزگەرتپەي، زاڭنامامەن  بەلگىلەنگەن وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋدى كوزدەيتىن بازالىق ۇستانىمدار ەنگىزىلىپ وتىر.

سونداي-اق، كونستيتۋتسيا نورمالارىنا ءبىرىنشى كەزەكتە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋگە، سونىمەن بىرگە ۇكىمەتتىڭ دەربەستىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان وزگەرىستەر ەنگىزۋ مۇمكىندىگى جونىندە ۇستانىمدار ازىرلەنىپ، ءسىزدىڭ قاراۋىڭىزعا ۇسىنىلىپ وتىر، – دەدى ءا.جاقسىبەكوۆ.

جۇمىس توبىنىڭ مۇشەسى ز.فەدوتوۆا ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەردىڭ سىندارلى سيپاتىنا توقتالدى.

– ءبىز نەگىزىنەن ۇكىمەت يەلەنۋگە ءتيىستى ۇيىمداستىرۋ-اتقارۋ فۋنكتسيالارىن بەرىپ جاتىرمىز. بۇل – ۇكىمەتتىڭ دە جاۋاپكەرشىلىگى. پارلامەنتتىڭ جۇمىسىنا قاتىستى الساق، ءبىز ءماجىلىستىڭ كوپ جاعدايدا كەلىسىم بەرۋ جونىندەگى وكىلەتتىككە يە ەكەنىن كورىپ وتىرمىز، – دەدى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى.

سونىمەن قاتار، جۇمىس توبىنىڭ مۇشەسى م.بەكەتاەۆ پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگى بەكىتىلگەن نورمالاردى انىقتاۋ جونىندەگى ۇكىمەت جۇرگىزگەن تالداۋدى جاريالادى.

– 11 كونستيتۋتسيالىق زاڭعا، 20 كودەكس پەن 298 زاڭعا تالداۋ جاسالدى. 11 كودەكس پەن 80 زاڭدا پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگىن بەلگىلەيتىن نورمالار قاراستىرىلعان. ۇكىمەت جۇمىس توبىمەن بىرلەسىپ، مەملەكەت باسشىسىنىڭ وكىلەتتىگىن قايتا ءبولۋ جونىندە 32 ۇسىنىس ازىرلەدى. بۇل ۇسىنىستار كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزبەي-اق، باسقا زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى كوزدەيدى، – دەدى ادىلەت ءمينيسترى.

سونداي-اق، «قازاقستاننىڭ زاڭگەرلەر وداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى جۇرگىزىلگەن تالداۋدىڭ نەگىزىندە بارلىق فيليالداردا تالقىلاۋلار ءوتىپ جاتقانىن ايتتى.

– زاڭگەرلەر قاۋىمى جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمانىڭ وزەكتىلىگى مەن دەر كەزىندە جاسالىپ جاتقانىن ايتىپ، وعان قولداۋ بىلدىرۋدە، – دەدى ر.مۇقاشەۆ.

سونىمەن بىرگە وتىرىستا جۇمىس توبىنىڭ باسقا دا مۇشەلەرى ءسوز سويلەدى.

Related Articles

  • پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋعا كوشتى. بۇل وعان نە ءۇشىن كەرەك؟

    پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋعا كوشتى. بۇل وعان نە ءۇشىن كەرەك؟

    كاميللا ۆاليەۆا كوللاج اۆتورى — تيمۋر تيماەۆ شىلدەنىڭ اياعىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋدى تاپسىردى. قولدانىستاعى كەلىسىمدەردى ماسكەۋ استانامەن 2013 جىلى، ال تاشكەنتپەن 2016 جىلى جاساعان. قازىر بۇل قۇجاتتار قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى جەتكىزۋدى، اسكەري ماقساتتاعى ونىمدەر الماسۋدى جانە تەحنولوگيالار بەرۋدى رەتتەيدى. الايدا كەلىسىمدەردە ناقتى نە وزگەرۋى مۇمكىن جانە رەسەي ولاردى ءدال قازىر نەگە قايتا قاراپ جاتىر؟ ازىرگە كرەملدىڭ استانا جانە تاشكەنتپەن جاسالعان اسكەري-تەحنيكالىق كەلىسىمدەردىڭ ناقتى قاي تۇستارىن قايتا قاراستىرىپ جاتقانى بەلگىسىز. وزبەكستان قورعانىس مينيسترلىگى ازاتتىق راديوسىنىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرمەدى. ال قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى قۇجاتتار بويىنشا جۇمىس اياقتالعانعا دەيىن ولاردىڭ مازمۇنىنا تۇسىنىكتەمە بەرمەيتىنىن مالىمدەدى. “شەكتەۋلى تۇردە تاراتۋعا جاتپايتىن اقپارات جۇرتقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەسمي اقپاراتتىق

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    ەۋروپا جۇرەگىندە اشىلعان گەشتالت. پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟ ەلىمىزدە الماتى حالقى جاڭا تاكسي اشىپ، ال شىمكەنت حالقى وزبەك كورشىسىمەن بىرگە كەشكى ماتچتى تاماشالايىن دەپ وتىرعاندا قازاق ءۇمىتىن ارقالاعان Airbus موتورىن دۇرىلدەتىپ، بريۋسسەلگە ۇشىپ كەتكەن بولاتىن. پرەزيدەنت توقاەۆ گەوساياسي قاقتىعىستار، ساۋدا سوعىستارى، سانكتسيالىق قىسىم مەن لوگيستيكالىق تاۋەكەلدەر كۇشەيىپ جاتقان بۇل زاماندا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ تىنىش ايلاق ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن بارا جاتقانى انىق. تۋرا وسى ساپار الدىندا Fitch قازاقستاننىڭ ۆۆۆ رەيتينگىن راستاپ، مىقتى ارگۋمەنتتى قالتامىزعا سالىپ جىبەردى. بريۋسسەل ەۋروپا كاپيتالىنىڭ سورەسى ەكەنىن بىلەمىز. سول سورەدە جاتقان ميلليارد ەۋرو ينۆەستيتسياعا ءبىز قول سالعاندا، باستىسى ەشكىم ء“تايت” دەمەۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلگيا پرەمەر-ءمينيسترى بارت دە ۆەۆەرمەن

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

  • ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ارما الەۋمەت! 31 مامىر ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى. وسىعان بايلانىستى ىرگەلەس ەلدەردە سونىڭ ىشىندە شىعىس تۇركىستان وڭىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان شىڭجاڭ قازاقتارىنىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك ءھام مادەني تاريحىن تانىپ ءبىلىپ جۇرگەنىمىز ارتىق بولماس. الدىمەن سۋرەتتەرگە تۇسىنىكتەمە: ءبىرىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسىندە 1934-44 جىلدارى ولكە گۋبەرناتورى بولعان شەن شيتسايدىڭ (盛世才) بەينەسى. ەكىنشى سۋرەت: تايۆان تايپەيدەگى شەن شيتسايدىڭ مازارى. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارعانداعى ەستەلىك. ول تۋرالى ەستەلىكتى كەيىن وقيسىزدار. ءۇشىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسى قۇمىل ايماعىنىڭ ايماق گۋبەرناتورى بولعان جولبارىس بەگ-ءتىڭ مازارى. تايۆان تايپەي قالاسىنداعى مۇسىلماندار زيراتىندا جەرلەنگەن. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارىپ قايتتىم. ءتورتىنشى سۋرەت: 1944 جىلى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسشىلەرى قۇلجا قالاسىن ازات قىلعان سوڭ قالا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: