Түркістанда Халифа Алтайдың жүз жылдығына арналған тағылымды шара өтті

| May 30, 2017

Биыл белгілі дін ғұламасы, қоғам қайраткері, бірегей тұлға Хаифа Алтай Ғақыпұлының 100 жылдығы. Атаулы мерейтойға орай, республикамыздың жер-жерінде Түркия, Қытай және Еуропаның бірқатар елдеріндетұлғаның тұғырын биіктетуге арналған алқалы жиын, басқосулар өтуде. Солардың бірі Түркілердің рухани астанасы саналатын киелі Түркістан шаһарында болды.Х.А.Ғақыпұлы ислам дінін уағыздап, діни кітаптар аударып, имани кітаптарды таратуға еңбек сіңірген. Қасиетті Құранды қазақ тіліне ең алғаш аударған ғұлама ғалым халықтың рухани санасын жаңғыртқанеді.

Ахмет Ясауи университетінде «Ер Жәнібек» Халықаралық қоғамдық қорының қолдауымен ғұлама ғалым, діни ағартушы қайраткер Халифа Алтай Ғақыпұлының 100 мерейтойына орай «Халифа Алтай исламның көрнекті ғұламасы» атты танымдық конференция өтті.

Шара шымылдығы Халифа Алтай Ғақыпұлы жайлы деректі фильммен ашылды. Руханият шамшырағы Халифа Алтай қажының өнегелі, үлгілі тағдыры еске алынды. Displaying DSC_0214.JPG

«Ер Жәнібек» Халықаралық қоғамдық қорының президенті Ж.Түркия, Түркістан қаласының әкімінің орынбасары Ғ.Рысбеков, асылдың сынығы, ұлы А.Алтай сөз сөйлеп, шара маңызын, Халифа Алтайдың өшпес өнегесін айтты. Мемлекет тарихы институтының жетекші ғылыми қызметкері, т.ғ.к., Қ.Ерімбетова «Қазақтың тектілік феномені» (Халифа Алтай мысалында) атты баяндама жасады. Шара қонағы, ҚМДБ-ның республикалық ақпараттық-насихат тобының мүшесі, исламтанушы А.Қуанышбаев «Құран Кәрім. Қазақша мағына және түсінігі» кітабының нағыз ғылыми-академиялық аударма екенін айтты. Барша мұсылман қауымы қауышатын қасиетті Рамазан айымен құттықтады.

Марапаттау рәсімінде, Ғ.Рысбеков Түркістан қаласының әкімі Ә.Ш.Өсербаев атынан Абдураһим Алтайға сый-сыяпат табыстап, шапан жапты. Сонымен қатар, ғылыми шараның жоғары деңгейде өтуіне атсалысқандарды қала әкімінің алғыс хатымен марапаттады.

Ұйымдастыру және тәрбие істері жөніндегі вице-президент, профессор Б.Мухамеджанов мұсылмандықтың мойымас жаршысы Халифа Алтай жайлы ғибратты әңгіме айтып, конференция қонақтарына оқу орда атынан сый-сыяпат, алғыс хат табыстады. Атап айтсақ, исламтанушы А.Қуанышбаев, т.ғ.к., Қ.Ерімбетова, Д.Шаймұранұлы, «Түркістан-Ахмет Яссауи» мешітінің наиб имамы Сүлеймен қари, А.Тукаев, т.б., марапатталды.

Сондай-ақ, конференция аясында орталық «Түркістан-Ахмет Яссауи» мешітінде өткен Құран оқу шешуші жарысының жеңімпаздары марапатталды. І орын иегері Жақсылық Мұстафаға «Ер Жәнібек» Халықаралық қоғамдық қорының, ІІ орын иегері Айтмахан Диасқа «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени мұражайының, ІІІ орын иегері Нұрмұхаммед Жұмабайға, Қасым Розханға ХҚТУ жүлдесі тапсырылды. «Әдемі әуезді қари» номинациясын Шерефи Хамза, «Жас қари» номинациясын Шаймерден Жомарт иеленді.

Шараның келесі кезегі белгілі әдебиет сыншысы, ғалым Құлбек Ергөбек құрған Түркітілдес халықтардың кітапханасында жалғасты. Қонақтар талаған кітапханада Халифа Алтайға арналған кітап бөлігін тамашалап, ғұламаның шығармаларымен тағы бір бет көрісті. Сонымен бірге, кітапханаға “Ер Жәнібек” халықаралық қоры шығарған кітаптар табыс етілді. Шара аясында жас зерттеуші, өмірден ерте кеткен марқұм Ербол Райханның кітап бұрышын ашу рәсімі өтіп, лентасы қиылды. Шараға белгілі дінташуы Мұхан Исахан да қатысты. Осы реткі шараны ұйымдастыруға белсенді атсалысқан азаматтың бірі Нөсербек Заңәділ жалпы іс-шараның мән-маңызы туралы айта келіп, жас зерттеуші Ербол Райханның өмірі мен атқарған еңбегі туралы айтып берді. Жиын соңы университеттің асханасында 500 студентке арнап жайылған ас дастарқанымен аяқталды.

Өзкезегінде Абдураһим Алтай да игі шараның өтуіне мұрындық болған Нөсербек Заңәділ бастаған ұйымдастыру алқасына, университет ұжымы мен демеушілерге ризашылығын білдіріп, алғысын айтты.

Жарқын Жаналтай kerey.kz

Tags Түркістан Халифа Алтай

Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

kerey.kz

Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің
КӨКБАЙ АТА ШЫҒАРМАЛАРЫ – ҚАЗАҚТЫҢ ӨРКЕНИЕТТІК ӨРЕСІНІҢ АЙҒАҒЫ

kerey.kz

Адамның бәрі бірдей емес. Ақыл-ойы еркін, мәнді, құнды дүниелер туғыза алатын, жасампаздық қуаты зор адамдар болады. Сол сияқты өркениеттік әлеуеті (потенциалы) зор халықтар болады. Ондай қасиет өзіндік құндылықтар жүйетін жасай алатын, ешкімге ұқсамайтын, терең тамырлы руханияты бар халықтарда болады. Қазақтың бүкіл тарихы мен мәдениеті біздің сондай халықтар санатына жататынымыздың айғағы. Сондай айғақ Абайдың ақындық мектебінің көрнекті өкілі Көкбай Жанатайұлы шығармашылығында молынан табылады… Кеше Семей қаласындағы Абайдың қорық- музейінде Көкбай Жанатайұлының 165 жылдығына арналған “Абайдан сабақ алдым бала жастан” атты әдеби кеш өтті. Зал белгілі абайтанушы, профессор Жандос Әубәкірдің тағылымы мол, әсерлі баяндамасын ерекше ынтамен тыңдады. Спикерді тыңдап отырып: “Біз Көкбайды тіпті білмейміз деуге болғандай екен ғой… Кейде тіпті жеңіл, үстірт
ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық
Ел қорғаны – Алмат Сардар

kerey.kz

Сардар Алмат Тобабергенұлы – өз дәуірінде ел басқарған, беделді тұлғалардың бірі болған. Ол Ырғызда болыс қызметін атқарып, халық арасында сыйлы адам ретінде танылған. Алмат Тобабергенұлының ерлік пен елдік тоғысқан дара жолын кейін балалары Самырат пен Төремұратта жалғыстырды. Ал оның шөбересі Ғалымжан Әбдісаламов Еуропа мен Орта Азияға танымал қазақтан шыққан тұңғыш скрипкашы болған. ХІХ ғасырдың басында дүниеге келіп, сол ғасырдың соңғы он жылдығында өмірден өткен алмат Тобабергенұлы басындағы билігі мен беделін елінің игілігіне, жұртының тұрмыс-тіршілігіне арналған өз заманының айтулы тұлғаларының бірі еді. «Аржағы да атақты ер…» Тағы бір жүз жыл әрі жылжып, ХVІІІ ғасыр тарихын парақтасақ, ол кезеңде ел басынан өткен қайғылы оқиғалар көп болғанын көреміз, «ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» халқымызды
Наурыз мерекесі құрметіне Панфилов көшесіндегі Сахнада «Ән қанатындағы Наурыз» атты дәстүрлі өнерде жүрген жас орындаушылардың ән кеші өтті.

kerey.kz

Бүгін Алматы қаласы әкімдігі Мәдениет басқармасының ұйымдастыруымен Панфилов көшесі бойындағы сахнада Наурыз мерекесіне арналған «Ән қанатындағы Наурыз» атты жас орындаушылардың дәстүрлі ән кеші жоғары деңгейде өтті. Алматы қаласы ХХ ғасырдың 30-жылдарынан бастап ұлт мәдениетінің ұйытқысы, ордасы қызметін атқарып келеді. Дәстүрлі өнердің ірі өкілдері, зерттеушілері осы қалада тұрып, еңбек етті. Қазір де профессионалдық типтегі дәстүрлі музыканың ең ірі ошағы – Алматы. Мұнда этномузыканың белгілі қайраткерлері, дәстүрлі домбырашы, қобызшы, сыбызғышы, әнші-термешілер әзірлейтін арнаулы орта және жоғары оқу орындары, өнер ұжымдары шоғырланған. Қазақ көне музыка аспаптарының жер бетіндегі жалғыз музейі мен еліміздегі жалғыз дәстүрлі өнер театры да осында. Соңғы уақыттары Алматы қаласында дәстүрлі өнерді насихаттап жүрген жас өнерпаздардың арнайы ән кеші өтпеп еді.