Qıtay Ortalıq Aziya aumağında öziniñ dändi-daqıl dälizin saluı mümkin, osılayşa olar Afrika, Aziya jäne Qıtaydıñ özine jılına 160 million tonna dändi-daqıl eksporttaudı közdep otır. Sonımen qatar qazaqstandıq diqandar osı superjobada bastı rölde boladı, – dep habarlaydı “Nezavisimaya gazeta” ğa silteme jasap tengrinews.kz .

Qıtay statistikasına säykes, Ortalıq Aziya jerinde egistikke jaramdı 38 million gektar jer bar eken. Sonıñ 74 payızın yağni 28 million gektar jerin Qazaqstannıñ jeri alıp jatır. Bolaşaqta eldegi egistikke jaramdı jerler 60 million gektarğa jetui mümkin.

Basılım Beyjiñ agrarlıq ekspansiyasınan qauiptenedi, eger Qıtay öz josparın iske asıratın bolsa, olar Qazaqstannıñ jeri arqılı älemdegi dändi-daqıl saudasın Qazaqstannıñ jeri arqılı iske asıradı. ” nıñ qanşalıqtı auqımdı ekenin tüsinu üşin, Reseydiñ eksportqa şığaratın öniminiñ 37,5 million tonna ekenin ayta keteyik. YAğni bwl degenimiz, Qıtay Reseyge qarağanda tört ese eksport şığarmaqşı. Eger Qıtay osı jobanı iske asıratın bolsa, Resey öziniñ auılşaruaşılıq damu josparın qayta qarauı kerek boladı. Älemdik saudada bağa tüsip ketui de mümkin. Qıtay öndiruşilerimen bäsekels bolğan öndiruşiler bankrotqa wşıraydı”, – delingen maqalada.

“Qıtay Qazaqstan jerin paydalana otırıp Reseyge qarağanda eki ese artıq önim alıp, 3-4 ese eksportqa şığaratın bolsa, bizdiñ dändi-daqıl eksportınan tüsetin kirisimiz qanday boladı?” – degen swraq qoyadı avtor.

“Qosımşa öndirilgen 160 million tonna dändi-daqıl bağanı 30-50 payızğa tömendetip jiberui mümkin. Dändi-daqıl älemdik bağası jıl sayın 1,3 payızğa ösip keledi, al Jer betindegi adamdar sanı – 1,12 payızğa ösedi eken. YAğni tamaq artılıp qalmaydı. Qazirgi uaqıtta bir jılda 150-160 million tonna astıq jetispeydi. Osı deficittiñ ornın Qıtay toltırmaqşı”, – deydi IFC Markets sarapşısı Dmitriy Lukaşov.

“Qıtay özine dwrıs bağıtta qozğalıp keledi. Alayda “Dändi-daqıl dälizi” attı jobanıñ qazir iske qosıluı eki talay”, – dep oylaydı maman. Onıñ aytuınşa, AQŞ olarğa kedergi jasau üşin barlığın jasaydı, sonımen qatar Qazaqstan, Özbekstan, Türkmenstan jäne Täjikstan elderine qısım körsetedi.

“Eger Qıtay Qazaqstan arqılı öz josparın iske asıratın bolsa, onda älemdik sauda kürdeli özgeriske wşıraydı. Bağanıñ tömendep, sapalı önimge swranıstıñ köbeyetini anıq. Aytılğan kölemder – bwl öte köp. Olar eger iske qosılsa, Resey dändi-daqıl eksporttaudan köşbasşı bolmaydı. Dändi daqıldan tüsetin paya qazirgidey bolmaydı”, – deydi “Alor Broker” kompaniyasınıñ sarapşısı Kirill YAkovenko.

Sonımen qatar birşama sarapşılar Qıtay jobasın fantaziya nemese jahandıq alayaqtıq dep atadı. “Bwl joba “däliz” degennen göri köbirek “panama” aferasına wqsaydı”, – dedi Agrarlıq sauda kon'yunkturası institutınıñ bas direktorı Dmitriy Rıl'ko.

“Äzirge bwl joba qiyal bolıp körinedi. Qıtaylıqtar köz tigip otırğan osı Ortalıq Aziya aumağında su tapşılğı bar. Aua rayı öte qolaysız. Qosımşa bir dünielersiz mına jerlerdi iemdenu öte qiın”, – deydi “Sovekon” analitikalıq ortalıqtıñ direktorı Andrey Sizov. Onıñ aytuınşa, öñirlerdegi önim aludı osı deñgeyde saqtap qalu bastı maqsat bolıp tabıladı. Osınday auqımda öndirilgen künniñ özinde onı sol elden alıp şığu mümkin emes. Oğan mısal retinde Qazaqstannan Qıtayğa eksporttalatın az ğana mölşerdegi dändi-daqıl sebep boladı”, – dep tüsindirdi ol.

 Kaz.tengrinews.kz