|  |  |  | 

Көз қарас Саясат Әлеумет

Оларды бұл елде сол СЕНІМІ ғана ұстап отыр…

Ata jurtqa tabinuБылтыр Қытайдан досым көшіп келді, өзі қытай қазағы. Көшірісіп басы қасында жүрдік. 
 Содан бір күні ол менімен хабарласып: “Хан Шатырына барып ұсақ – түйек заттар алсақ қалай, мен орысшаға жоқпын ғой, өзің білесің” деп қолқа салды. Жарайды деп тартып кеттік. Жолда келе жатып мен оның жетім көңілін жұбатқандай болып келе жатырмын. 
 “Ой досым – ай, үйіңнен шығып мына Хан Шатырына шейін жол – жөнекей жөн сұрасаң бәрі де қазақша жауап береді, бұл қалада қазақша білмейтін адам жоқ, қорықпағын досым, батылдау бол, бұл өз отаның” деп есіп келе жатырмын. 
 Содан Хан Шатырына келдік, бір бутикке кірдік, екі сатушы қазақ қыз тұр екен. Сөйтсе, оның біреуі қазақша білмейтін боп шықты. Ол қызарақтап жер шұқып тұрғасын, екіншісіне барсақ, екіншісінің қазақшасы – менің испанша сөйлегенімдей екен. “Ой бәтусыздар ай, жүр келесісіне барайық” деп досымның алдында ұялып алдында айтқан сөздерім үшін міңгірлеп ақталғандай болдым. Тұмсығымыз тасқа тигендей болды. Келесісіне барсақ онда орыс сатушылар отыр екен, оны айналып өттік. Үшінші бутиктегі сатушы қазақша біледі екен, бірақ ол орысша – қазақша сөйлеп тұрғасын, “мына бауырым түсінбейді оныңды” деп оның таза қазақша сөйлеуін сұрадым. Әйтеуір сол жерден зат – дүниемізді алып кете бердік. Досым, “келесіде осы жерге келейінші, мыналар қазақша біледі екен” деп жатты. 
Жалпы, бізге ата – жұрт деп аңсап келетін біздің оралмандарға қиын, олар орысша білмейді де түсінбейді. Бұл мәселе қостілді Қазақстан қазақтарына аса біліне қоймайды әрине. Бірақ біздің оралман қазір тіл зардабын тартып жүр. Әсіресе әліпбиі де өзгеше қытай қазағының бізде орналасуы қиындау. Шетелде ол үшін арнайы бейімдеу орталықтары болады, бізде ондай жоқ. 
Мысалы дейік, Қазақстан қазағы қытайша қақпайды, міне сол қазақты ал да Қытайдың Шыңжаңдағы Алтай қаласына қоя берсең не болады? Ол Алтай қаласында қазақша білетін қазақ іздеп сол жерде әр қытайға соқтығатын еді. Мына жерде де дәл сондай жағдай. 
Атамекенге келген қазақ, шаруасын бітіру үшін біздің арамыздан қазақша білетін қазақты іздейді. Сөйтіп оның әркімге қарағыштап жүргені. 
 Мен мысалы сондай азапты басымнан өткерсем, “итшілеп қазақтың арасынан қазақ іздеген бұндай ата жұртыңның тап атасының ауызын ұрайын” деп көшімді жиып, кейін қайта тартып кетер едім. 
 Сондықтан, көңілдері алып – ұшып бізге жеткен қандастарымыздың біздегі өз ана тілінің жағдайын көріп көңілдеріне кірбең ұялап, қынжылатыны ол – заңдылық. Бірақ олармен кім ашық әңгімелесіпті бұл елде. “Өздері “қашқынның ұрпағы” деп түрткілемей аулақ жүрсе бопты” деп көбінесе ашыла қоймайды да ол қандастар. 
 Алайда, біздің бұл қандастырымыздың атажұртына деген, оның болашағына деген, оның келешекте қазақыланатына – СЕНІМІ шексіз. Оларды бұл елде сол СЕНІМІ ғана ұстап отыр. Балаларымыз қытай болмай, моңғол, өзбек болмай қазақ боп қалсын дейді олар, көпшілігі сондай мақсатпен келіп отыр осында. Ал бұнда келмегендерінің ол жақта ендігі болашағы бұлыңғыр, ол да рас. 
Осы СЕНІМДЕРІ үшін бұл ағайындарға Астана мен Алматының арасынан самалатып ескерткіш қойсаңыздар да болады. Себебі бұл қауым бізге мың – мыңдап ел қосып отыр. 
Біздің сыртқа шыға салып елін, халқын жамандаушы идрисовтар осы ағайындардан біраз нәрсе үйренсе де болады. 
 Баласы мектепке барғанда оның алғашқы қоңырауындағы әнұранды естіп, толқып көздеріне жас алған бұл досымның жанұясының отаншылдықтары, қазақшылықтары біздің қайсыбыр мәңгүрттердің отаншылдығынан мың есе артық.

Олжас Әбілдің facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • МЫСАЛДАР мен ӘЗІЛДЕР

    Жұмат ӘНЕСҰЛЫ, «Езу тартар», «Күлдір дүлдір», «Ғазелдерім мен әзілдерім», «Жұматтың ғазелдері мен әзілдері атты кітаптарынждағы әзіл қалжың, мысалдарымен оқырмандарға таныс. Ақын, жазушы, ҚР Құрметті Журналисті ЖҰМАТ ӘНЕСҰЛЫ 74 жасқа толып, өзінің әзіл қалжыңдарымен мерейлі күнін атап отыр АЛТЫН алабұғаның АЙТҚАНЫ (мысал) Бір жігіт таңертеңнен кешке дейін балық аулап отырады. Қармағына еш балық түспейді. Тек кетерде бір алабұға қармағына түседі. Жігіт алабұғаға: -Сені бәрібір асып жеймін -дейді. Алабұға: -Оған бәрібір тоймайсың ғой.- дейді. Жігіт: -Еңбегім еш кетпесін деп… Содан жігіт алабұғаны асып жеп отырғанда қылқаны тамағына тұрып қалып, жедел жәрдем шақыртады. Жігіттің тамағынан қылқанды хирургтер алып беріпті. Жігіт үйіне келіп, алабұғаның басына: -Енді сендей балықтың мыңы түсседе жемеймін -дейді. Алабұғаның басы:

  • Қарамолада кімдер жерленген?

    Биыл Абай Құнанбайұлының туғанына 175 жыл толып, елімізде кеңінен аталып өткені белгілі. Ұлы ақынның мерейтойын лайықты атап өту үшін Шығыс Қазақстан облысының Жарма ауданында да ауқымды іс-шаралар жоспарланып, іске асты. Солардың бірі ақын төбе би болып сайланып, «Қарамола ережесін» қабылдаған Қарамола мекенін қайта жаңғырту жұмыстарын атап өтуге болады. Қуанышты өзгерісті өз көзіммен көрейін деген ниетпен, әрі жас ұрпаққа өнегелі тәрбие болсын деген оймен бала-шағамды ертіп, Қарамолаға ат басын бұрдым. Тарихи мекенге апаратын жол қиылысына арнайы белгі қойылып, жолы қалыпқа келтіріліп, 1995 жылы (Абайдың 150 жылдығында) арнайы қойылған ескерткіш тақта маңы қоршалып, абаттандырылыпты. Осы ескерткіштің оң жағында, таяқ тастам жерде ескі қорым зираты орналасқан. Ол жерге кезінде жерленген ата-бабаларыма құран бағыштайын

  • Коронавирусқа 1 жыл толды. Адамзат Covid-тің қайдан пайда болғаны біле ала ма?

    Александра ВАГНЕР Қорғаныс киімін киген медқызметкерлер Ухань көшесінде қайтыс болған адамның мәйітін алып кеткелі жатыр. 30 қаңтар 2020 жыл. Адамзаттың коронавирус инфекциясы туралы естігеніне бір жылға жуық уақыт өтті. Осы арада Covid ауруымен тіркелгендер 67 миллионнан асты, 1,5 миллион адам қайтыс болды. Елдердің көбінде карантин енгізіліп, тұрғындар үйінен шыға алмай қалды, кәсіпорындар жұмысы шектеліп, артынан банкрот болып жатты. Тіршілікті түбегейлі түрлендірген осы вирустың қайдан шыққаны әлі нақтыланбады. Бірі жарғанаттан, бірі панголиндерден дейді, кейбіреулер тіпті қолдан жасалған ауру деген пікір айтады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бір ай бұрын аурудың неден тарағанын анықтауды көздейтін зерттеу бастады. Оған қатысатын вирусологтардың, эпидемиологтардың және сарапшылардың аты-жөндері аталмай отыр, ал зерттеудің бірінші кезеңі ауру бастау алған Қытайда өтпейді.

  • ГЕОЛОГ ҒАЛЫМ С.КАМАЛОВҚА 85 ЖЫЛ

    Қазақстан экономикасы үшін үлкен маңызға ие кен орындарын ашқан ғалым Камалов Сухан Мақсұтұлы еліміздің тарихында елеулі орын алар тұлға. Бүкіл саналы ғұмырын өз отанының дамуы мен гүлденуіне арнаған білікті геолог Камалов С.М. көзі тірі болғанда биыл 85 жасқа толар еді. Камалов С.М. 1935 жылы желтоқсанның жиырма бірінші жұлдызы Орал облысының (бұрынғы атауы) Қазталов ауданына қарасты Асан-Құдық ауылында дүниеге келген. Бала кезінен ол өз күшіне ғана сенуге бейімделеді, осы кезден оның бойында қайсарлық мінезі мен табандылық, еңбекқорлық қасиеттері қалыптасады. Өткен ғасырдың елуінші жылдары мектепті бітірген ол, сол кездегі қол жетпейтін, арман мамандықтардың бірі жер қойнауында қазынаны зерттейтін геолог мамандығына қызығады. Осы мамандықты Қазақ мемлекеттік университетінде бітірген ол басында тәжірбие жинау үшін

  • АҚШ Ауғанстаннан 2000 сарбазын әкетпек. Салдары не болмақ?

    Азаттық радиосы Ауғанстанның үкімет күштерін жаттықтыратын орталықта жүрген АҚШ сарбаздары. Герат, Ауғанстан, 2 ақпан 2019 жыл. Көрнекі сурет. Вашингтонның Ауғанстаннан екі мың сарбазын алып кету туралы шешімі қарама-қайшы пікір тудырды. Бірі әскер санының бұлай азаюы экстремистік топтарды жігерлендіреді десе, бірі шиеленісті шешуге оң әсер береді дейді. АҚШ әскерінің әкетілуі туралы жаңалық 16 қарашада тарады. Сол күні баспасөз құралдары АҚШ президенті Дональд Трамптың санаулы күн ішінде Ауғанстан мен Ирактағы АҚШ әскерінің санын одан әрі азайту туралы шешімін жариялайтынын хабарлады. Келесі күні АҚШ қорғаныс министрінің міндетін атқарушы Кристофер Миллер жаңалықты растап, америкалық сарбаздарды еліне қайтару келесі жылы 15 қаңтарда, Трамптың Ақ үйден кетуіне бес күн қалғанда аяқталатынын айтты. 18 қараша күні “Талибан”

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: