Äzimbay Ğali

Alda orıstıñ töl aqşası deval'vaciyağa wrına beretin boladı. Resey twrğındarınıñ twrmıs deñgeyi bwrınğıdan da tömendey tüsedi. Şet eldik tauarlardı twtınu reseylikter üşin qımbatqa tüspek. Resey wzaq uaqıttıq dağdarısqa tap boldı. Bwl dağdarıs 2007 jılı ayqındalıp edi. Sodan beri körşimiz qateliktiñ üstine qatelik jasap keledi.

Aldımen sol qatelikterdiñ birneşe alğışarttarın keltireyik:

1. Resey narıqtıq liberaldıq, qwqıqtıq , sayasi erkindik jolınan taydı.

2. Imperiyalıq äskeri-sayasi ekspansiyalıq joldı tañdadı. Batıs elderi (AQŞ pen Europalıq Odaq jäne NATO) birlestikterimen konfrontaciyağa tüsti. Ekonomikanı militarizaciya jolına tüsiru, Reseydiñ işki sayasatın totaldıq policeylik küştik qwrılımdardıñ qadağalau jolına auıstıru, Resey ekonomikasın äkimşilik jolmen bağındırıp, älemdik finanstıq-narıqtıq principterge jüginbeu beleñ aldı.

3. Resey ideologiyası – qwndılıqtar jolınan tayıp, aşıq şovinizm men imperialistik piğılğa baylanıp qaldı. Aldımen Resey postkeñestik egemen elderdi bağındırıp, olardı KSRO – Resey imperiyasına aynaldırudı közdedi. Bwl maqsatpen Resey Ukrainağa auız salıp, Qırımdı tartıp aldı. Şığıs Ukrainada jasap jatqan lankestik äreketi äli tolastağan joq.

Atalğan alğışarttar Reseyde narıqşıldar (Kudrin, Nabiullina ) men narıqsızdar komandası (Katasonov, Delyagin, Glaz'ev) arasında küresti küşeytip otır. Putinniñ sayasi bedeli tömendep keledi. Demek, bilikten narıqşıl (Kudrin, Nabiullina ) ekonomister tobı tayıp, olardıñ ornın narıqsızdar komandası (Katasonov, Delyagin, Glaz'ev) basuı mümkin.

Putinniñ biliginiñ birneşe nätijesi bar:

1. Reseydiñ geosayasi ıqpalı ıqşamdaldı. Resey ıqpaldı «Segizdikte» müşe emes. Resey – «izgoy» – şapqınşı memleket dep ataldı. Reseyge ekonomikalıq, finanstıq, tehnologiyalıq sankciyalar salındı.

2. Reseyde protestik potencial küşeydi. Protestik qozğalıstardı bas serkeleriniñ biri – Aleksey Naval'nıy. Reseyde Putinge qarsı äskeri töñkeris boluı ıqtimal.

3. Reseydiñ İşki Jiıntıq Önim reytinginde älem boyınşa 6 orınnan 13 orınğa tömendedi. Bwl jağday Reseydiñ kembağal memleketter qatarına qostı. Resey AQŞ-tıñ rwqsatınsız Europa qwrılığınıñ ortasındağı Ukrainanıñ Qırımın tartıp alıp, Donbasta gibridtik, diversiyalıq soğıs jürgizip keledi.

Reseyge salınğan sankciyalar Resey-Qazaqstan ekonomikalıq qatınastarınıñ tömendeuine äkeledi. Bwrın kelisilgen ekonomikalıq kelisimderdiñ de orındaluı ekitalay. Bizdiñ şala bilimdi analitikter men şala bilgir boljauşılar tağı da bizdiñ ekonomikanı qara jerge otırğızdı. Alğaşqı AQŞ pen Europalıq Odaq tarapınan Reseyge berilgen sankciyalar bastalğan twsta Reseymen ekonomikalıq josparlardı doğaru kerek edi. Bizdiñ orıstildi jäne orısşıl ökimettiñ ekonomikalıq sektor basşıları äli Reseyden at basın tartıp, Euraziyalıq ekonomikalıq Odaqtı is jüzinde doğaru kerektigin tüsinbey otır.

Ekonomister arasında «Reseydi jaqın uaqıtta küyreydi» deytinder köp.  Eger de olar aytqanday Resey küyrese – bizdiñ küyimiz ne boladı? Resey qwrısa ol qanday aurudan ketedi? Qazaqstan Reseymen jaqın jürdi, onıñ auruı bizge jwqqan joq pa? Egerde Reseydiñ auruı Qazaqstanğa jwqsa,  onda Resey men Qazaqstan bir aurumen auırğanı ğoy. Onda eki memlekettiñ zaualı birdey. Qwday saqtasın!

Äzimbay Ğali

Abai.kz