Twlğalar

«BABAĞA QWRMET – WRPAQQA MİNDET»

kerey.kz

 |  Oct 10, 2017

Qazaq halqınıñ wlt-azattığı jolında bar ömirin sarp etken qazaqtıñ batır
wldarınıñ biri Däuit Asauwlınıñ tuğanına biıl 230 jıl. Osığan oray, bahadürdiñ
wrpaqtarı babamızdı eske alıp, Almatı oblısınıñ Qarasay audanında as bergen
bolatın.
Türli sebeptermen bara almay qalğan bir top mañğıstaulıq ağayındarğa, astı
wyımdastıru komiteti estelik medal'darı, qwrmet gramotaları men bağalı
sıylıqtarın berip jibergen. Al amanattı orındağan Aqtaulıq Sali Abdullaev pen
Qoñıratbay Ispanov bastağan el ağaları, esimderi wmıt qalmağan batırdıñ
wrpaqtarına şahardağı meyramhananıñ birinde tiisti marapattarın tabıstadı.
Ayta ketu kerek, asqa elimizdiñ Aqtöbe, Oral, Mañğıstau, Atırau, Almatı, Astana,
Qızılorda, Şımkent, Qarağandı, körşiles Özbekstan, Türkmenstan, Reseyden kelgen
ağayın-tuıstar bas qostı. Asqa qatısqan adam sanınıñ esebi joq.
Sonımen qatar, Qaskeleñ qalalıq üyinde ğılımi-ädistemelik konferenciya
ötkizildi. Alıs jaqınnan kelgen ağayındarğa özderiniñ jılı lebizderin bildirgender
qatarında belgili jazuşı, kinodramaturg, professor, QR Jazuşılar Odağınıñ
hatşısı, QR eñbek siñirgen qayretkeri Smağwl Elubay, bokstan olimpiada çempionı
Ermahan Ibrayımov, äuesqoy bokstan älem çemionı Erdos Jañabergenov, qazaq
küresinen «Älem barısı – 2017» turniriniñ jeñimpazı Aybek Nwğımarov, «Tamaşa»
äzil-sıqaq teatrınıñ akteri Marat Kökközov, tanımal jazuşı-jurnalistar,
professor-akademikter, qoğam qayratkerleri, öner salasınıñ tarlandarı söz söyledi.
Konferenciya ayaqtalısımen batırdıñ ömiri men erligi jaylı jarıqqa şıqqan
«Qazaq batırı Däuit Asauwlı» attı kitaptıñ twsaukeser räsimi boldı.
Jas aqındardıñ aytısı men jırşı-termeşiler bayqauı ötkizilip, koncerttik
bağdarlama wsınıldı. Wlıqpan Joldasov bastağan «Samal» tobı sahna törine
köterilip, än şırqadı. Ortalıq alañda qazaq küresi, kir köteru, qol küresinen mıqtılar
anıqtaldı. Sonımen qatar, alaman bäyge wyımdastırılıp, jeñimpazğa «Şevrole
Niva» avtoköliginiñ kilti tabıstalıp, tüye paluanğa «tüye» berildi.
Alıstan kelgen ağayın «Labaq ata» meşitinde bolıp, batırdıñ ruhına qwran
bağıştadı. Aqşañqan kiiz üyler tigildi. Qwran hatım jasaldı. Ayta ketu kerek, as -
halıqtıñ öz qarajatına ötkizildi.
Batırlığı men batıldığı, erlik pen qaysarlığınıñ arqasında közge tüsken, tuğan
jerdiñ azattığı üşin qas qaqpay jauğa qarsı qaruın siltegen qaharman, qazaqtıñ batır
wldarınıñ biri Däuit Asauwlınıñ 230 jıldığı joğarı deñgeyde ötkizilgenin tilge tiek
etti, asqa jinalğan qauım.
«Bwl astıñ ötuine barşa ağayın ayanıp qalğan joq. Mäselen, Mañğıstau oblısı
boyınşa Qayrat Ötenov bastağan Jañaözenniñ azamattarı qol wşın sozdı. Sol
siyaqtı Aqtau qalası, Beyneu audanınan da jigitter boldı. Batıs-Qazaqstan
oblısınan Şıñğırlau audanı, Aqtöbe aymağınan Bayğanin, Alğa, Qobda audandarı,
Sır öñirinen Jalağaş audandıq ardagerler keñesiniñ törağası Sadıq Aliev bastağan
top, sonday-aq Sırdariya men Qarmaqşı audandıran ağayındar boldı. Astanalıq
Qonıs Jüsipov pen Aqtöbelik Mırzağwl Jwmağaliev jırşı-termeşilerdiñ önerine
tänti boldı. Almatı oblısı men şıraylı Şımkentten kelgenderde az bolmadı.
Barlığı bir kisidey atsalıstı. Nätijesinde batır babamızdıñ 230 jıldığı
joğarı deñgeyde ötti dep tolıqtay ayta alamız», – deydi Aqtau qalasınıñ
twrğını Sali Abdullaev.
Ayta ketu kerek, Däuit batır Üstirtte düniege kelgen, külli qazaqqa tanılğan kişi
jüz qazaqtarınıñ wlt-azattıq qozğalısı basşılarınıñ biri Baraq äuletinen taraydı.
Şıqqan tegine toqtalsaq, kişi jüzdiñ Şömişti Tabın ruı – Qaraqoylı-Labaq böliginen.
Däuit Asauwlı batır qazaq halqınıñ azattığı üşin küresken tarihi twlğa. Eldiñ
tınıştığı men birligin saqtauğa eleuli üles qosqan bi. Däuit batırdıñ jatqan jeri -
«Däuit ata» degen ülken qoyımşılıqqa aynalğanın halıq jaqsı biledi. Basına barıp,
qwran bağıştap, medet swrap, auruına em izdeytinder äli de köp. Däuit atamız köptegen
äygili batırlarmen sıylas – sırlas, azattıq jolında seriktes bola bilgen. Ejelden
Mañğıstaudıñ Sam öñiri men Jem-Sağız boyında ömir sürgen. Däuit batırdıñ äkesi

Asau men atası Baraq ta, atı şıqqan batırlar. Olar Mañğıstau oblısı, Beyneu
audanı, Sam qwmında Twrış auılınan 15 şaqırım jerde jerlengen. Al Däuit batır
Qaraqalpaqstannıñ Qoñırat audanında «Horezm» dep atalatın jerde mäñgilikke jay
tapqan.
Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Ruhani jañğıru: Bolaşaqqa bağdar» attı
maqalasında «Ruhani jañğıru tek bügin bastalatın jwmıs emes» ekendigi, «Mädeni
mwra» bağdarlaması ayasında Qazaqstan aumağındağı tarihi-mädeni eskertkişter men
nısandardı jañğırtıp, «Halıq – tarih tolqınında» bağdarlaması arqılı älemniñ eñ
beldi arhivterinen töl tarihımızğa qatıstı qwjattardı jüyeli türde jinap,
zerttelgendigi turalı aytıladı. Al tör tarihımız batır babalarımızdıñ erlikterin
wmıtpau, kerisinşe däripteu, eske alu, qwrmetteu degendi bildiredi. Qazaq – azattıq
jolında artqa şeginbegen öziniñ batır babalarına qwrmetpen qarap kele jatqan halıq.
Bwl rette, Däuit Asauwlı öz zamanınıñ qaharman twlğalarınıñ biri retinde twtas
bir tarihi däuirdi basınan ötkizgen tarihi twlğa. Onıñ ömiri otarlıqqa qarsı küreske
de, şapqınşılıqqa da, el işindegi qım-quıt oqiğalarğa da tolı bolğanın bügingi wrpaq
wmıtqan emes, wmıtpaydı da.
Babalar äruağı är qazaq balasın qoldap jürgey!
Dayındağan Nwrbol Oquov,
QR Jurnalister Odağınıñ müşesi
Mañğıstau oblısı, Aqtau qalası
Tel. 8 (701) 570-09- 10
E-mail: nur81oku@mail.ru