|  |  |  | 

Köz qaras Oqiğa Sayasat

MÄULEN ÄŞİMBAEV: QAZAQ HALQINIÑ MEMLEKET QWRAUŞI WLT EKENİN AŞIQ AYTUIMIZ KEREK

Qarağandı – talay talant pen darındardıñ kindigin kesip, tomağasın sıpırğan, qazaq üşin qwt darıp, baq qonğan qasterli meken. Soñğı aptada osı bir ölkege eldiñ nazarı erekşe audı. Mäseleniñ mänisi de barşağa mälim.

Bügin İşki ister ministriniñ birinşi orınbasarı Janat Süleymenov arnayı baspasöz mäslihatın ötkizip, mäseleniñ män-jayın tüsindirip berdi. Atalğan is boyınşa naqtı şaralar qolğa alınıp, tergeu amaldarınıñ jüyeli türde jürgizilip jatqandığın da ayttı. Qazirdiñ özinde osı iske qatısı bar degen küdikpen 8 adamnıñ wstalğanı, tağı bireuine izdeu jariyalanğanı belgili bolıp otır. Bwl keşendi jwmıstar naqtı nätijesin berip, jauaptı adamdar zañğa säykes jazaların aladı.

Osı rette, orın alğan jaytqa qatıstı az-kem öz oyımızdı bildirip, ün qosqandı jön körip otırmın. Bwğan deyin tergeu amaldarı bastalıp ketkendikten, iske kedergi keltirmeudiñ qamın jasap, sabır saqtağan edik.

Aldımen, bwl oqiğa bizdiñ de janımızğa ayazday batıp, örimdey jigittiñ qazası qabırğamızdı qayıstırıp ketkenin aytqım keledi. Soğan baylanıstı qaytıs bolğan azamattıñ otbasına qayğılarına ortaqtasıp, oblıstıq filialımız arqılı köñilimizdi bildirdik.

Jalpı osı bir jayt qoğamımızda tatulıq pen twraqtılıqtı saqtauğa qatıstı äli de jetildirudi qajet etetin twstardıñ bar ekenin körsetip berdi. Biz mwnday jağdayda, eñ birinşiden, barlıq is-äreketimizdi eldiñ birligin saqtauğa bağıttauımız kerek. Öytkeni qazirgidey älemdik geosayasi jağdaydıñ uşığıp twrğan şağında osınday kikiljiñderdi öz müddesine paydalanıp ketkisi keletin küşterdiñ bar ekeni belgili. Olardıñ közdeytini bizdiñ bügingi birtwtastığımızğa jik tüsirip, irgemizdi ıdıratu. Sondıqtan osınday aytaqtarğa ermey, eñ äueli işki twraqtılığımızdı saqtauğa, onı odan äri nığaytuğa asa män beruimiz kerek dep esepteymin.

Osı twsta osaldıq tanıtqandardıñ ğwmır boyı tirnektep jiğan-tergenin bir-aq künde joğaltıp, birligi men berekesinen ayırılıp qalğanın da közimiz körip jür. Al sol birlik pen berekeniñ ar jağında eldik, memlekettilik, täuelsizdik deytin qasterli wğımdar twr. Sondıqtan qasıqtap jiğanımızdı şelektep tögip almau üşin birligimizdi bekemdep, twraqtılığımızdı saqtaudı birinşi kezekke şığaruımız kerek. Bwl – Qazaqstanda twratın barlıq halıqqa jükteler jauapkerşilik.

Ärine, osı jağdayğa baylanıstı keybireuler äleumettik mäselelerdi de köterip, istiñ bayıbın basqa bağıtqa qaray bwrudı közdeytinderin bildirip qalıp jatır. Desek te, elimizde äleumettik salanı jaqsartu üşin qıruar şaruanıñ atqarılğanın, özekti degen mäselelerdiñ özi oñ şeşimin tauıp, köp tüyinniñ kürmeui şeşile bastağanın aytuımız kerek. Sol bastağan isti jalğastıru üşin de biz birligimizden ayırılmay, onı qayta küşeyte tüsuge tiispiz.

Sonday-aq Qazaqstandağı äleumettik ahualğa tek qazaq wltı emes, eldegi barlıq etnos ökilderi de jauaptı ekenin jäne sonı sezinui kerektigin erekşe atap ötkim keledi. Sol sebepti barlıq halıq ortaq maqsatqa wyısuı qajet. Birlik pen twraqtılıqtı däriptep, kez kelgen mäseleni aqılğa salıp şeşuge maşıqtanuımız kerek. Bwl – biz wmtılğan damığan, bäsekege qabiletti qoğamnıñ beynesi.

Bizdiñ kez kelgen uaqıtta kün tärtibinen tüspeytin tağı bir eñ bastı mäselemiz – täuelsizdigimizdi nığaytu. Onıñ kilti birlik pen ıntımaqta ekenin ata-babamız äu bastan aytıp ketken. Sonıñ arqasında, yağni Qazaqstandı mekendegen barlıq halıqtıñ basın bir arnağan toğıstıru arqılı biz bügingi jetistikterge qol jetkizdik.

Biz köpetnostı el boludı özimiz tañdap alğanımız joq. Bwl – tarihtıñ tartuı. Sondıqtan osı basımdığımızdı öz paydamızğa jarata biludiñ mañızı zor. Osı rette barlıq azamattarğa birdey mümkindikter qalıptastıru arqılı elimizdegi är wlt ökiline jauapkerşilik jükteletinin eskeruimiz kerek. Sonday-aq qazaq halqınıñ da jauapkerşiligi arta tüsetini anıq.

Tağı bir mañızdı jayt, Qazaqstan köpetnostı memleket bolğanımen, qazaq halqınıñ memleket qwrauşı wlt ekenin aşıq aytuımız kerek. Oğan eşkimniñ kümäni de bolmauı tiis. Tipti qazaq tiliniñ memlekettik til boluınıñ özinde de ülken män jatır. Biraq eşkimdi alalamay, barlıq azamatqa ortaq mümkindik qalıptastıru örkeniettiñ belgisi jäne twraqtı damudıñ kepili ekenin wmıtpayıq.

Sonımen qatar Elbasınıñ «Ruhani jañğıru» bağdarlaması, «Wlı dalanıñ jeti qırı» attı bağdarlamalıq maqalası, wlttıq kodtı saqtau, ata-babamızdıñ dästürin däriptep, keñ jazira dalamızdıñ älemdik örkeniettegi ülesi siyaqtı auqımdı jwmıstar wlttıq sanamızdı jañğırtuğa bağıttalğanı belgili. Osı jwmıstardıñ barlığı ata-babamızdıñ armanı bolğan memlekettigimizdi küşeytuge jäne täuelsizdigimizdi mäñgilik etuge arnalğanın esten şığarmauımız kerek.

Sondıqtan biz birlikti tu etip, eldiktiñ irgesine sızat tüsiretin kez kelgen qauipke qarsı twratın immunitet qalıptastıruımız qajet. Wltımızdıñ erteñine janımız şın aşısa, wrpaqqa birligi bekem, ıntımağı jarasqan memleket qaldırudı oylauımız kerek. Osı jolda bärimiz bir kisidey atsalısıp, aqılmen äreket eteyik.

Mäulen Äşimbaev,

«Nwr Otan» partiyası törağasınıñ birinşi orınbasarı 

ult.kz

Related Articles

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: