|  |  |  | 

Köz qaras Oqiğa Sayasat

MÄULEN ÄŞİMBAEV: QAZAQ HALQINIÑ MEMLEKET QWRAUŞI WLT EKENİN AŞIQ AYTUIMIZ KEREK

Qarağandı – talay talant pen darındardıñ kindigin kesip, tomağasın sıpırğan, qazaq üşin qwt darıp, baq qonğan qasterli meken. Soñğı aptada osı bir ölkege eldiñ nazarı erekşe audı. Mäseleniñ mänisi de barşağa mälim.

Bügin İşki ister ministriniñ birinşi orınbasarı Janat Süleymenov arnayı baspasöz mäslihatın ötkizip, mäseleniñ män-jayın tüsindirip berdi. Atalğan is boyınşa naqtı şaralar qolğa alınıp, tergeu amaldarınıñ jüyeli türde jürgizilip jatqandığın da ayttı. Qazirdiñ özinde osı iske qatısı bar degen küdikpen 8 adamnıñ wstalğanı, tağı bireuine izdeu jariyalanğanı belgili bolıp otır. Bwl keşendi jwmıstar naqtı nätijesin berip, jauaptı adamdar zañğa säykes jazaların aladı.

Osı rette, orın alğan jaytqa qatıstı az-kem öz oyımızdı bildirip, ün qosqandı jön körip otırmın. Bwğan deyin tergeu amaldarı bastalıp ketkendikten, iske kedergi keltirmeudiñ qamın jasap, sabır saqtağan edik.

Aldımen, bwl oqiğa bizdiñ de janımızğa ayazday batıp, örimdey jigittiñ qazası qabırğamızdı qayıstırıp ketkenin aytqım keledi. Soğan baylanıstı qaytıs bolğan azamattıñ otbasına qayğılarına ortaqtasıp, oblıstıq filialımız arqılı köñilimizdi bildirdik.

Jalpı osı bir jayt qoğamımızda tatulıq pen twraqtılıqtı saqtauğa qatıstı äli de jetildirudi qajet etetin twstardıñ bar ekenin körsetip berdi. Biz mwnday jağdayda, eñ birinşiden, barlıq is-äreketimizdi eldiñ birligin saqtauğa bağıttauımız kerek. Öytkeni qazirgidey älemdik geosayasi jağdaydıñ uşığıp twrğan şağında osınday kikiljiñderdi öz müddesine paydalanıp ketkisi keletin küşterdiñ bar ekeni belgili. Olardıñ közdeytini bizdiñ bügingi birtwtastığımızğa jik tüsirip, irgemizdi ıdıratu. Sondıqtan osınday aytaqtarğa ermey, eñ äueli işki twraqtılığımızdı saqtauğa, onı odan äri nığaytuğa asa män beruimiz kerek dep esepteymin.

Osı twsta osaldıq tanıtqandardıñ ğwmır boyı tirnektep jiğan-tergenin bir-aq künde joğaltıp, birligi men berekesinen ayırılıp qalğanın da közimiz körip jür. Al sol birlik pen berekeniñ ar jağında eldik, memlekettilik, täuelsizdik deytin qasterli wğımdar twr. Sondıqtan qasıqtap jiğanımızdı şelektep tögip almau üşin birligimizdi bekemdep, twraqtılığımızdı saqtaudı birinşi kezekke şığaruımız kerek. Bwl – Qazaqstanda twratın barlıq halıqqa jükteler jauapkerşilik.

Ärine, osı jağdayğa baylanıstı keybireuler äleumettik mäselelerdi de köterip, istiñ bayıbın basqa bağıtqa qaray bwrudı közdeytinderin bildirip qalıp jatır. Desek te, elimizde äleumettik salanı jaqsartu üşin qıruar şaruanıñ atqarılğanın, özekti degen mäselelerdiñ özi oñ şeşimin tauıp, köp tüyinniñ kürmeui şeşile bastağanın aytuımız kerek. Sol bastağan isti jalğastıru üşin de biz birligimizden ayırılmay, onı qayta küşeyte tüsuge tiispiz.

Sonday-aq Qazaqstandağı äleumettik ahualğa tek qazaq wltı emes, eldegi barlıq etnos ökilderi de jauaptı ekenin jäne sonı sezinui kerektigin erekşe atap ötkim keledi. Sol sebepti barlıq halıq ortaq maqsatqa wyısuı qajet. Birlik pen twraqtılıqtı däriptep, kez kelgen mäseleni aqılğa salıp şeşuge maşıqtanuımız kerek. Bwl – biz wmtılğan damığan, bäsekege qabiletti qoğamnıñ beynesi.

Bizdiñ kez kelgen uaqıtta kün tärtibinen tüspeytin tağı bir eñ bastı mäselemiz – täuelsizdigimizdi nığaytu. Onıñ kilti birlik pen ıntımaqta ekenin ata-babamız äu bastan aytıp ketken. Sonıñ arqasında, yağni Qazaqstandı mekendegen barlıq halıqtıñ basın bir arnağan toğıstıru arqılı biz bügingi jetistikterge qol jetkizdik.

Biz köpetnostı el boludı özimiz tañdap alğanımız joq. Bwl – tarihtıñ tartuı. Sondıqtan osı basımdığımızdı öz paydamızğa jarata biludiñ mañızı zor. Osı rette barlıq azamattarğa birdey mümkindikter qalıptastıru arqılı elimizdegi är wlt ökiline jauapkerşilik jükteletinin eskeruimiz kerek. Sonday-aq qazaq halqınıñ da jauapkerşiligi arta tüsetini anıq.

Tağı bir mañızdı jayt, Qazaqstan köpetnostı memleket bolğanımen, qazaq halqınıñ memleket qwrauşı wlt ekenin aşıq aytuımız kerek. Oğan eşkimniñ kümäni de bolmauı tiis. Tipti qazaq tiliniñ memlekettik til boluınıñ özinde de ülken män jatır. Biraq eşkimdi alalamay, barlıq azamatqa ortaq mümkindik qalıptastıru örkeniettiñ belgisi jäne twraqtı damudıñ kepili ekenin wmıtpayıq.

Sonımen qatar Elbasınıñ «Ruhani jañğıru» bağdarlaması, «Wlı dalanıñ jeti qırı» attı bağdarlamalıq maqalası, wlttıq kodtı saqtau, ata-babamızdıñ dästürin däriptep, keñ jazira dalamızdıñ älemdik örkeniettegi ülesi siyaqtı auqımdı jwmıstar wlttıq sanamızdı jañğırtuğa bağıttalğanı belgili. Osı jwmıstardıñ barlığı ata-babamızdıñ armanı bolğan memlekettigimizdi küşeytuge jäne täuelsizdigimizdi mäñgilik etuge arnalğanın esten şığarmauımız kerek.

Sondıqtan biz birlikti tu etip, eldiktiñ irgesine sızat tüsiretin kez kelgen qauipke qarsı twratın immunitet qalıptastıruımız qajet. Wltımızdıñ erteñine janımız şın aşısa, wrpaqqa birligi bekem, ıntımağı jarasqan memleket qaldırudı oylauımız kerek. Osı jolda bärimiz bir kisidey atsalısıp, aqılmen äreket eteyik.

Mäulen Äşimbaev,

«Nwr Otan» partiyası törağasınıñ birinşi orınbasarı 

ult.kz

Related Articles

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: