Giper jobalardıñ jolı bola ma?
kerey.kz
Keñes odağı jıldarında memlekettiñ ekonomikası gigantomaniyağa qwştar boldı.
Bir ortalıqtan basqarılğan josparlı ekonomikada olar azdı-köpti tiimdilik körsetti,
biraq narıqtıq ekonomikağa köşkende solardıñ bäri adıra qaldı. Öytkeni, narıq
gigantomaniyanı süymeydi, ol naqtılıqqa ikemdilikti wnatadı.
Sol siyaqtı Qazaqstan da osı uaqıtqa deyin qazaqtıñ «körpeñe qaray kösil» degen
naqılın wmıtıp, giper jobalarğa, mega jobalarğa qwmarlıq tanıtıp keledi. Mäselen,
«Qazaqstan-Türkimenstan-Iran» halıqaralıq temirjol marşrutı jobasına bastamaşı
bolıp, aqırı onı 2014 jılı iske qostı. Äriptesterimiz bolıp otırğan eki eldiñ
tauarları da narıqtı jarıp, ağılıp jatatındar emes. Oğan Qazaqstan arqılı Resey
qosılğanda da tauarları birtekti, bäriniñ de qauzaytını negizinen tabiği resurstar. Osı
jolmen Qazaqstan tauarları Parsı şığanağına tikeley şığatın boladı dep
jalaulatqan edik. Sol dämemiz aqtaldı ma?
Juırda Mäjilistegi Qazaqstannıñ halıqtıq kommunisteri partiyası
frakciyasınıñ atınan deputat Ayqın Qoñırov Ükimetke saual joldap, osı joldıñ
jobalıq quatı 2020-şı jıldarı jılına 15 mln. tonnağa jetedi degen ediñizder, al
biılğı 10 ayda bar bolğanı 1 mln. tonna ğana jük tasımaldanğan. Sonıñ işinde tranziti
200 mıñ tonnağa da jetpeydi. Osınıñ sebebi nede degen saual qoydı.
Sonımen birge deputat qazaqstandıq uçaskesi kelesi jılı tolıq iske qosılatın
«Batıs Qıtay – Batıs Europa» halıqaralıq avtomobil' koridorınıñ tiimdiligine kümän
keltirdi. Ärine,- deydi deputat, -bwl trassa bizdiñ respublikanıñ işi üşin öte mañızdı,
el aymaqtarınıñ bir-birimen tığız qatınasına qolaylı bolıp keledi. Biraq tranzittik
marşrut retinde paydası bola qoyar ma eken? Biz negizinen onıñ tranzittik äleuetinen
ümit etip kiristik emes pe? Al joldıñ tranzittik quatı Resey aumağındağı uçaskesi iske
qosılğanda ğana tolıq küşine enedi. Alayda reseylikter özderine sankciyalar jasap
jatqan Europa elderine jol tartuğa asığatın emes, onı eñ jıldam degende aldımızdağı
5 jılda ğana bitirui mümkin. Biraq bwl uaqıttarda Qazaqstanğa jol saluğa qarız bergen
halıqaralıq bankter qarap twra ma? Onıñ üstine qarızdıñ özi künde ösip bara jatqan
dollarmen berilse… Aynalıp kelgende bäri memlekettiñ byudjettiñ büyirin tespey me?
QHKP frakciyası osı mäseleni kötere otırıp, ükimetti osı tığırıqtan
şığaratın jol izdeuge şaqırdı.
Sol tiimdi jol tabıla qoyar ma eken? AQŞ-tıñ Qıtay tauarlarınıñ tınısın
tarıltıp, baj salığın arttırıp jatqanınan ümit etuge bola ma? Sol jaqqa ağılatın
mol dünie Qazaqstan arqılı Europağa ağıluı mümkin be? Osı perspektivanıñ
orındaluı mümkin bolsa onda Reseydi öz uçaskesin tezirek ayaqtauğa köndiru kerek qoy. Ol
bizdiñ Ükimettiñ qolınan kele me?
Mine, gigantomaniyağa qwştar bizdiñ ükimettiñ aldına qazir osınday kürdeli
swraqtar tartılıp twr.
S.ELEU, sarapşı
Pikir qaldıru