Jügirtpeler
 |  |  | 

Köz qaras Äleumet

Köz aldaumen köşimiz tüzelmeydi

<span>kerey.kz</span>kerey.kz
 |  Apr 1, 2019

 

Jaqsıbay SAMRAT
Memlekettiñ halıqtıñ äljuaz tobın äleumettik qoldauı quanarlıq jayt
bolğanımen mäseleni tübegeyli şeşu üşin azamattarımızdıñ ekonomikalıq
belsendiligin arttıruğa ıqpal etuimiz kerek, deydi Mäjilis deputatı Ayqın Qoñırov
öziniñ Wlttıq ekonomika ministri Ruslan Dälenovke jasağan saualında. Bwl jerde ol
ŞOB-tardı qoldau mäselesin arttırudı aytıp twrğanı belgili, biraq memleket olar
üşin jay da jağday jasap, milliardtağan qarajattı jeñildikpen nesiege berip jatır
emes pe dep oylaymız ğoy. Söytsek, ekonomikanıñ wñğıl-şwñğılın tereñ biletin
mamannıñ közimen qarağanda osınıñ özi az eken.
ŞOB-tıñ bügingi tañdağı ahualına sarap jasağan ol 2019 jıldıñ 1
naurızındağı jağdayğa säykes şağın jäne orta käsipkerlik sub'ektileriniñ sanı ötken
jıldıñ säykes merzimimen salıstırğanda 10 payızğa artqanın aytadı. Üstirt qarağan
adam mwnı jaqsı körsetkiş dep qanağattanıp qaladı. Biraq, «baqsam baqa eken» degendey
bwl käsipkerlik belsendiliktiñ artqanı emes, özin özi qamtitındardı esepke aludıñ
artqanınıñ nätijesi eken. Azamattarımızdıñ jeke käsipker (IP) retinde
tirkelgendiginiñ bärin bizdiñ statist mamandarımız käsipkerliktiñ artqanı dep esep
beretin körinedi. Mäselen, bir adam öziniñ mäşinesimen anda-sanda, qolı bosta kisi tasu
üşin JK bolıp tirkelse, statisterimiz bir käsipkerdiñ sanı arttı dep mäz bolıp, esepke
kirgizedi eken. Söytip, qazirgi tañda elimizde 840 mıñ adam käsipker bar dep sanalatın
körinedi. Eger elimizde şın mäninde osınşa käsipker bolsa, ekonomikamız qazirgiden
äjeptäuir alğa basıp ketpes pe edi?
Qazir ŞOB-tıñ 35 payızı alıpsatarlıqpen aynalısatındar eken. Al damığan
elderde onıñ ülesi 25 payızdan aspaydı. Öñdeu käsipkerligi salasında eñbek
etetinderdiñ ülesi bizde 3 payızdan aspaytın körinedi, al köptegen elderde bwlardıñ
ülesi 20-25 payızdan kem emes. Deputattıñ oyınşa bwl bizdiñ JK-larımızdıñ eldiñ
ekonomikasınıñ damuına qosıp jatqan özindik ülesiniñ tömen ekenin körsetedi. «ŞOB-
tıñ negizgi böligi özderi tük öndirmey, tek şeteldik önimderdiñ bağasın ösire satumen
aynalısıp jatsa – mwnı ekonomikalıq ahualdıñ jaqsarğanı dep aytuğa bolmaydı»,
deydi A.Qoñırov.
Bizdiñ elimizdiñ aldında İJÖ-degi ŞOB-tıñ ülesin 50 payızğa deyin jetkizu
mindeti twr. Deputattıñ aytuına qarağanda bwl maqsatqa biz tek öndiris pen
tehnologiyalıq qızmet körsetu salaların jedel damıtu arqılı ğana qol jetkize alamız.
Mamannıñ oyınşa ŞOB-tıñ qazirgi qwrılımı ekonomikanıñ twraqtılığın arttıruğa

2
qol jetkizbeydi, kerisinşe sauda salasın ğana birjaqtı arttırıp, onıñ basqa
salalardıñ damuına kedergi jasauın tudıradı.
Sayıp kelgende, deputattıñ oyınşa memlekettiñ şağın jäne orta biznesti
qoldauı tek arzandatılğan nesie berumen şektelmeui kerek. Qazir ŞOB-tıñ 668 jobası
150 mlrd. teñgege qarjılandırıluda, biraq sonıñ 22 payızı ğana investiciyalıq
maqsattardı közdegen. Qalğandarı damudı emes, tek aynalıs qwraldarın tolıqtıru men
ağımdağı zaymdardı qayta qarjılandırudı maqsat etken. Bwl ŞOB-tı damıtu emes, tek
jwmıs orındarın azaytpay saqtaudıñ amaldarı ğana. Sondıqtan ŞOB-tı jaña deñgeyge
köteretin tiimdi şaralar qoldanbay onı damıta almaymız deydi deputat.
Öziniñ saualında A.Qoñırov ükimetke osı bağıtta jaña şaralar äzirleudi
wsınadı jäne köbinese, köz boyauşılıq üşin jasalatın statistikalıq derekterge
süyenip, aldağı josparlar men boljamdardı jasamau kerektigin eskerte kelip, ŞOB-tıñ
İJÖ-degi ülesin 50 payızğa deyin arttıru bağıtında qanday josparlar jasalğanın
aytıp berudi swraydı. Şınında bwl jalpı halıqtıñ alañdauşılığın tudıratın
mäsele.

kerey.kz

Related Articles

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

1 pikir

  1. Ghaliy Baysimaq

    Apr 17, 2019
    Reply

    Bayaghidan beri aytilip kele jatqan mäsele ghoy. Äleumettik qamtama etiw ol memleketdin tikeley jauabkershiligi emey nemene. Basqa jol joq. Talay azamattar jäne qatardagy tulgalar da ünemi qaqsap keledi buqara haliqdin jaqdayi kün sanap tömendeu üstinde. Elde Astana’da tiridey janip ketken bes büldirshin balanin obali kimge? Älbette biylik basi azamattari osygan toliq kinäli dep sanaymin. Eger sol semyanin jaqdayin memleket qarastirsa qoldasa onda bul jaqday orin almaushi edi. Osi kedeylikden qansha turgyndar zardap shegiwde ökinishke oray qogamnan küder üzip öz ömirlerin qurdimga saliwda. Onin bir däleli öz özine qol jumsau turgyndar arasinda songy jildari belen algan.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: