|  |  | 

Köz qaras Äleumet

Köz aldaumen köşimiz tüzelmeydi

 

Jaqsıbay SAMRAT
Memlekettiñ halıqtıñ äljuaz tobın äleumettik qoldauı quanarlıq jayt
bolğanımen mäseleni tübegeyli şeşu üşin azamattarımızdıñ ekonomikalıq
belsendiligin arttıruğa ıqpal etuimiz kerek, deydi Mäjilis deputatı Ayqın Qoñırov
öziniñ Wlttıq ekonomika ministri Ruslan Dälenovke jasağan saualında. Bwl jerde ol
ŞOB-tardı qoldau mäselesin arttırudı aytıp twrğanı belgili, biraq memleket olar
üşin jay da jağday jasap, milliardtağan qarajattı jeñildikpen nesiege berip jatır
emes pe dep oylaymız ğoy. Söytsek, ekonomikanıñ wñğıl-şwñğılın tereñ biletin
mamannıñ közimen qarağanda osınıñ özi az eken.
ŞOB-tıñ bügingi tañdağı ahualına sarap jasağan ol 2019 jıldıñ 1
naurızındağı jağdayğa säykes şağın jäne orta käsipkerlik sub'ektileriniñ sanı ötken
jıldıñ säykes merzimimen salıstırğanda 10 payızğa artqanın aytadı. Üstirt qarağan
adam mwnı jaqsı körsetkiş dep qanağattanıp qaladı. Biraq, «baqsam baqa eken» degendey
bwl käsipkerlik belsendiliktiñ artqanı emes, özin özi qamtitındardı esepke aludıñ
artqanınıñ nätijesi eken. Azamattarımızdıñ jeke käsipker (IP) retinde
tirkelgendiginiñ bärin bizdiñ statist mamandarımız käsipkerliktiñ artqanı dep esep
beretin körinedi. Mäselen, bir adam öziniñ mäşinesimen anda-sanda, qolı bosta kisi tasu
üşin JK bolıp tirkelse, statisterimiz bir käsipkerdiñ sanı arttı dep mäz bolıp, esepke
kirgizedi eken. Söytip, qazirgi tañda elimizde 840 mıñ adam käsipker bar dep sanalatın
körinedi. Eger elimizde şın mäninde osınşa käsipker bolsa, ekonomikamız qazirgiden
äjeptäuir alğa basıp ketpes pe edi?
Qazir ŞOB-tıñ 35 payızı alıpsatarlıqpen aynalısatındar eken. Al damığan
elderde onıñ ülesi 25 payızdan aspaydı. Öñdeu käsipkerligi salasında eñbek
etetinderdiñ ülesi bizde 3 payızdan aspaytın körinedi, al köptegen elderde bwlardıñ
ülesi 20-25 payızdan kem emes. Deputattıñ oyınşa bwl bizdiñ JK-larımızdıñ eldiñ
ekonomikasınıñ damuına qosıp jatqan özindik ülesiniñ tömen ekenin körsetedi. «ŞOB-
tıñ negizgi böligi özderi tük öndirmey, tek şeteldik önimderdiñ bağasın ösire satumen
aynalısıp jatsa – mwnı ekonomikalıq ahualdıñ jaqsarğanı dep aytuğa bolmaydı»,
deydi A.Qoñırov.
Bizdiñ elimizdiñ aldında İJÖ-degi ŞOB-tıñ ülesin 50 payızğa deyin jetkizu
mindeti twr. Deputattıñ aytuına qarağanda bwl maqsatqa biz tek öndiris pen
tehnologiyalıq qızmet körsetu salaların jedel damıtu arqılı ğana qol jetkize alamız.
Mamannıñ oyınşa ŞOB-tıñ qazirgi qwrılımı ekonomikanıñ twraqtılığın arttıruğa

2
qol jetkizbeydi, kerisinşe sauda salasın ğana birjaqtı arttırıp, onıñ basqa
salalardıñ damuına kedergi jasauın tudıradı.
Sayıp kelgende, deputattıñ oyınşa memlekettiñ şağın jäne orta biznesti
qoldauı tek arzandatılğan nesie berumen şektelmeui kerek. Qazir ŞOB-tıñ 668 jobası
150 mlrd. teñgege qarjılandırıluda, biraq sonıñ 22 payızı ğana investiciyalıq
maqsattardı közdegen. Qalğandarı damudı emes, tek aynalıs qwraldarın tolıqtıru men
ağımdağı zaymdardı qayta qarjılandırudı maqsat etken. Bwl ŞOB-tı damıtu emes, tek
jwmıs orındarın azaytpay saqtaudıñ amaldarı ğana. Sondıqtan ŞOB-tı jaña deñgeyge
köteretin tiimdi şaralar qoldanbay onı damıta almaymız deydi deputat.
Öziniñ saualında A.Qoñırov ükimetke osı bağıtta jaña şaralar äzirleudi
wsınadı jäne köbinese, köz boyauşılıq üşin jasalatın statistikalıq derekterge
süyenip, aldağı josparlar men boljamdardı jasamau kerektigin eskerte kelip, ŞOB-tıñ
İJÖ-degi ülesin 50 payızğa deyin arttıru bağıtında qanday josparlar jasalğanın
aytıp berudi swraydı. Şınında bwl jalpı halıqtıñ alañdauşılığın tudıratın
mäsele.

kerey.kz

Related Articles

  • “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    Nwrbek TÜSİPHAN Qazaqstan parlamenti mäjilisiniñ deputatı, zañger Abzal Qwspan Azattıqqa swhbat berip otır. Astana, 26 qazan, 2023 jıl Qañtardı kim wyımdastırğanın bilik bile me, bilse nege aşıq aytpadı? Parlamentte nege Qañtar boyınşa tağı tıñdau ötpeydi? Prezident Toqaev Qañtar “töñkeris jasauğa äbden maşıqtanğan mamandardıñ jetekşiligimen” wyımdastırıldı dedi. Olar kimder? Mäjilis deputatı Abzal Qwspan osı swraqtarğa jauap berdi Azattıq: Abzal mırza, siz – Qañtar oqiğasına bir taraptan emes, jan-jağınan qarauğa mümkindik alğan adamsız. Eñ aldımen sol oqiğağa tikeley qatıstıñız, jwrttı alañğa şığuğa şaqırdıñız. Odan keyin qandı qırğında qamauğa alınğandardı bosatuğa at salısıp, zañger retinde de aralastıñız. Odan bölek mäjilis deputatı esebinde de jaña bir rakurstan qarap otırsız. Aytıñızşı, jan-jağınan qarağanda Qañtar oqiğasında sizge

  • Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Eldes Orda Suret: Avtordıñ jeke arhivinen alındı. Qazaq qoğamında jaña intellektualdıq kezeñ tuıp keledi. Birinşi, qazirgi qazaq qoğamında senim mäselesine qatıstı pikirtalastardıñ küşeyui kezdeysoq qwbılıs emes. Bwl degeniñiz äleumettik jelilerdiñ, aşıq aqparattıq keñistiktiñ jäne jahandıq intellektualdıq ağımdardıñ ıqpalımen qalıptasqan jaña qoğamdıq oylau formasınıñ körinisi. Ateistik közqarastardıñ aşıq aytıluı, täñirşildik ideyalardıñ qayta jañğıruı jäne dästürli dini orta arasındağı pikir qaqtığısı ziyalı ortada alañdauşılıq tudırğanımen, şın mäninde bwl qwbılıs qoğamnıñ ruhani älsireuin emes, sanalı izdeniske bet bwrğanın körsetedi. Ekinşi, wzaq uaqıt boyı qazaq qoğamındağı dini diskurs negizinen MONOLOGTIQsipatta boldı. Uağız aytıldı, al tıñdauşı tarap onı talqılausız qabıldauğa tiis edi. Swraq qoyu kümänmen, kümän älsiz imanmen teñestirildi. Mwnday ortada senim däleldeudi emes, qaytalaudı talap etti. Ğılımi

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

  • Qıtay intelligenciyası qıtay ieroglifin sınadı, qıtay tilin emes…

    Qıtay intelligenciyası qıtay ieroglifin sınadı, qıtay tilin emes…

    Qazir äleumettik jelide keybir qazaq ziyalılarınıñ qazaq tilin sınağan pikiri tarap jür. Esime bir kezderi Qıtay intelligenciyasınıñ qıtay ieroglifin sınağanı tüsip ketti. 20- ğasırdıñ alğaşqı şireginde qıtaydıñ dästürli ieroglifterin sınamağan ziyalı kemde kem. *** *** *** “Ieroglifterde zamanaui ideyalar men teoriyalardı jetkizetin sözdik qor joq, äri olar ziyandı oylardıñ wyasına aynaladı. Olardı joyuda wyat joq” dep jazdı 1918 jılı Qıtay Kommunistik partiyasınıñ negizin qalauşılardıñ biri äri Jaña mädeniet qozğalısınıñ jetekşi qayratkeri Çen' Dusyu (陈独秀). Qıtay ieroglifin qattı sınauşılardıñ qatarında tağı da Qıtay kommunistik qozğalıstıñ jetekşileriniñ biri Cyuy Cyubay (瞿秋白) de bolğan. Ol tipti 1931 jılı “Qıtay ieroglifteri şın mäninde älemdegi eñ las, eñ jekswrın äri eñ jirenişti närse. Tipti ortağasırlıq

  • Qazirgi zañnama ayasında memlekettik tildi qalay damıtuğa boladı?

    Qazirgi zañnama ayasında memlekettik tildi qalay damıtuğa boladı?

    Zhalgas Yertay         Qazaqstan biligi memlekettik tildi damıtu üşin qatañ şeşimderge barğısı kelmeydi deyik. Biraq qazirgi zañnama ayasında memlekettik tildi qalay damıtuğa boladı? Sonı oylanıp köreyik. Qazaq tilin damıtu jayın aytqan kezde Qazaqstan biligi qoğamdı ekige böledi. Biri – tildi damıtudıñ radikal şeşimderin wstanadı, ekinşi jağı – qazirgi status-kvonı saqtağısı keledi, yağni eşteñe özgertpey-aq qoyayıq deydi. Biraq eki joldı da tañdamay, ortasımen jürudi wsınıp körsek qaytedi!? Batıl qadamdarğa barayıq, biraq ol radikal jol bolmasın. Qazaq tilin küşpen emes, ortanı damıtu arqılı küşeytsek boladı. YAğni adamdar tildi üyrenip äure bolmay-aq, halıq jay ğana qazaq tili ayasında ömir sürudi üyrensin. Negizgi oy osı. Biz osı uaqıtqa deyin adamdar ortanı

1 pikir

  1. Ghaliy Baysimaq

    Bayaghidan beri aytilip kele jatqan mäsele ghoy. Äleumettik qamtama etiw ol memleketdin tikeley jauabkershiligi emey nemene. Basqa jol joq. Talay azamattar jäne qatardagy tulgalar da ünemi qaqsap keledi buqara haliqdin jaqdayi kün sanap tömendeu üstinde. Elde Astana’da tiridey janip ketken bes büldirshin balanin obali kimge? Älbette biylik basi azamattari osygan toliq kinäli dep sanaymin. Eger sol semyanin jaqdayin memleket qarastirsa qoldasa onda bul jaqday orin almaushi edi. Osi kedeylikden qansha turgyndar zardap shegiwde ökinishke oray qogamnan küder üzip öz ömirlerin qurdimga saliwda. Onin bir däleli öz özine qol jumsau turgyndar arasinda songy jildari belen algan.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: