Ruhani jañğıru – öskeleñ wrpaq negizi
kerey.kz
Qazaq memlekettik qızdar pedagogikalıq universiteti
Pedagogika ğılımdarınıñ kandidatı Bekbolğanova A.Q.
«Ruhani Jañğıru» – barlıq qazirgi zamanğı qauip-qaterler men
jahandanu sın-qaterlerin eskere otırıp, qazaqstandıqtardıñ ruhani
qwndılıqtarın jañğırtuğa bağıttalğan memleket basşısınıñ
bağdarlamalıq maqalası. Jahandanu däuirinde mañızdı faktorlardıñ biri-
bilim bügingi wrpaq qalıptastıru bolıp tabıladı.
Qazaqstandıq patriotizmdi tärbieleu-memlekettiñ ğana emes, otbasınıñ
da, eñbek wjımınıñ da, jalpı qoğamnıñ da mañızdı mindetteriniñ biri. Biraq
bwl jerde bastı röl bilim beru jüyesine beriledi. Pedagogterdiñ mindeti
patriotizm negizderin tüsindiru,patriottıq tärbie beru jäne patriottıq
sezimdi jan-jaqtı damıtu. Bilim beru salasında sabaqtarda da, sınıptan tıs
is-şaralarda da patriottıq tärbieniñ türli bağıttarı men nısandarı bar.
Bügingi tañda mwğalim men oquşınıñ ıntımaqtastığı, dialogı, onıñ
jeke ömirlik täjiribesine süyenu, oquşınıñ özindik ömir sub'ektisi retinde
qarım — qatınası käsibi-pedagogikalıq ortanıñ sözsiz qwndılıqtarına
aynaluda. Bwl pedagogikalıq praktikağa jaña ädisnamalıq täsilderdi engizudi,
ädisnamalıq bazanı qarqındı jañartudı, eñ aldımen mwğalimniñ:
- Pedagogikalıq jağdayda mäseleni köre bilu jäne onı pedagogikalıq
mindetter türinde räsimdeu;
- Pedagogikalıq mindetti qoyu jäne iske asıru kezinde oquşığa oqu-
tanımdıq is-ärekettiñ belsendi damıp kele jatqan sub'ektisi retinde süyenu
biligi;
- Dinamikadağı pedagogikalıq jağdaylardı taldau, öz täjiribesin
wğınuğa ärtürli teoriyalardı tartu;
- Bilim beru salasındağı normativtik-zañnamalıq qwjattardı, qazirgi
zamanğı bilim beru koncepciyaların, bağdarlamalardı, jetekşi ideyalar men
birtwtas bilim beru procesiniñ zañdılıqtarın ädisnamalıq täsilderin, ğılımi-
teoriyalıq dayındıqtıñ jetkilikti deñgeyin, refleksivti qızmet dağdıların
tereñ bilu;
-Bilim beru bağdarlamaların jobalau, mazmwnın, formaların, ädisterin
oñtaylı tañdau, taktikalıq jäne versiyalıq oylau, dinamikadağı
pedagogikalıq jağdaylardı taldau, öz täjiribesin wğınuğa är türli
teoriyalardı tartu;
- Gumanistik pedagogikalıq qwndılıqtardı basşılıqqa ala bilu,
aynaladağılarmen qarım-qatınas jüyesin qwru, olardıñ özin-özi bağalauın
moyındau, jaqsılıq, twlğaaralıq qarım-qatınastıñ joğarı mädenietin
bekitu;
- Mwğalimniñ käsibi şeberligin arttırudı saralauğa ädistemelik
qızmetterdiñ mwğalimniñ bilim beru qajettilikterine ikemdi äreket etu arqılı
sırtqı ortanıñ aluan türli äserleriniñ keşendi sipatın eskere otırıp qol
jetkiziledi, tiisti mümkindiktermen är türli qwrılımdaudan twradı.
Käsibi-pedagogikalıq komponentterdiñ arasındağı sebep-saldar
baylanısın anıqtau mehanizmderiniñ öñdelui, sub'ektilerdiñ tirşilik
äreketiniñ basqaru is-äreketteri oğan mwğalimniñ jasampaz ömir saltına,
mwğalimniñ şığarmaşılıq twlğasın qwru ortası boluğa mümkindik beredi.
Oqıtuşılardıñ jwmıs mehanizmin qwru üşin pedagogtiñ innovaciyalıq
is-äreketiniñ negizgi belgilerin anıqtau qajet.
Innovaciyalıq qızmet jäne onıñ üderisi köbinese pedagogtiñ
innovaciyalıq äleuetine baylanıstı boladı.
Twlğanıñ innovaciyalıq äleueti kelesi negizgi parametrlermen
baylanıstıradı:
- jaña közqarastar men ideyalardı jasau jäne şığaru şığarmaşılıq
qabileti, eñ bastısı-olardı praktikalıq formalarda jobalau jäne model'deu;
- twlğanıñ jeke basınıñ tözimdiligine, oylaudıñ ikemdiligi men
panoramalığına negizdelgen öz wğımdarınan erekşelenetin jaña twlğanıñ
aşıqtığı;
- mädeni- estetikalıq damu jäne bilim;
-öz qızmetin jetildiruge dayın bolu, osı dayındıqtı qamtamasız etetin
qwraldar men ädisterdiñ boluı;
- damığan innovaciyalıq sana (dästürli, innovaciyalıq qajettiliktermen
salıstırğanda innovaciyalıq qızmettiñ qwndılığı, innovaciyalıq minez-
qwlıq motivaciyası).
Pedagogtıñ innovaciyalıq qızmetin tabıstı iske asırudıñ qajetti
şartı innovaciyalıq şeşim qabıldau, belgili bir täuekelge baru, jañalıqtı
iske asıru kezinde tuındaytın daulı jağdaylardı tabıstı şeşu,
innovaciyalıq kedergilerdi joyu bolıp tabıladı.
Osılayşa, oqıtuşınıñ innovaciyalıq qızmetti meñgerui,
pedagogikalıq mindetterdi şeşu kezinde özin-özi körsetuge, özin-özi körsetuge,
şığarmaşılıq äleuetti damıtuğa wmtılısın belsendiredi. Öytkeni tek
sapalı bilim, onıñ qwndılıqtarı, pedagogtardıñ şeberligi men käsibiligi
qoğamnıñ bolaşağın ayqındaydı.
Kerey.kz
Pikir qaldıru