رۋحاني جاڭعىرۋ – وسكەلەڭ ۇرپاق نەگىزى
kerey.kz
قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى
پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بەكبولعانوۆا ا.ق.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» – بارلىق قازىرگى زامانعى قاۋىپ-قاتەرلەر مەن
جاھاندانۋ سىن-قاتەرلەرىن ەسكەرە وتىرىپ، قازاقستاندىقتاردىڭ رۋحاني
قۇندىلىقتارىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ
باعدارلامالىق ماقالاسى. جاھاندانۋ داۋىرىندە ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى-
ءبىلىم بۇگىنگى ۇرپاق قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى.
قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى تاربيەلەۋ-مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس، وتباسىنىڭ
دا، ەڭبەك ۇجىمىنىڭ دا، جالپى قوعامنىڭ دا ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. بىراق
بۇل جەردە باستى ءرول ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە بەرىلەدى. پەداگوگتەردىڭ مىندەتى
پاتريوتيزم نەگىزدەرىن ءتۇسىندىرۋ،پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ جانە پاتريوتتىق
سەزىمدى جان-جاقتى دامىتۋ. ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ساباقتاردا دا، سىنىپتان تىس
ءىس-شارالاردا دا پاتريوتتىق تاربيەنىڭ ءتۇرلى باعىتتارى مەن نىساندارى بار.
بۇگىنگى تاڭدا مۇعالىم مەن وقۋشىنىڭ ىنتىماقتاستىعى، ديالوگى، ونىڭ
جەكە ومىرلىك تاجىريبەسىنە سۇيەنۋ، وقۋشىنىڭ وزىندىك ءومىر سۋبەكتىسى رەتىندە
قارىم — قاتىناسى كاسىبي-پەداگوگيكالىق ورتانىڭ ءسوزسىز قۇندىلىقتارىنا
اينالۋدا. بۇل پەداگوگيكالىق پراكتيكاعا جاڭا ادىسنامالىق تاسىلدەردى ەنگىزۋدى،
ادىسنامالىق بازانى قارقىندى جاڭارتۋدى، ەڭ الدىمەن مۇعالىمنىڭ:
- پەداگوگيكالىق جاعدايدا ماسەلەنى كورە ءبىلۋ جانە ونى پەداگوگيكالىق
مىندەتتەر تۇرىندە راسىمدەۋ;
- پەداگوگيكالىق مىندەتتى قويۋ جانە ىسكە اسىرۋ كەزىندە وقۋشىعا وقۋ-
تانىمدىق ءىس-ارەكەتتىڭ بەلسەندى دامىپ كەلە جاتقان سۋبەكتىسى رەتىندە سۇيەنۋ
بىلىگى;
- ديناميكاداعى پەداگوگيكالىق جاعدايلاردى تالداۋ، ءوز تاجىريبەسىن
ۇعىنۋعا ءارتۇرلى تەوريالاردى تارتۋ;
- ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى نورماتيۆتىك-زاڭنامالىق قۇجاتتاردى، قازىرگى
زامانعى ءبىلىم بەرۋ كونتسەپتسيالارىن، باعدارلامالاردى، جەتەكشى يدەيالار مەن
ءبىرتۇتاس ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنىڭ زاڭدىلىقتارىن ادىسنامالىق تاسىلدەرىن، عىلىمي-
تەوريالىق دايىندىقتىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيىن، رەفلەكسيۆتى قىزمەت داعدىلارىن
تەرەڭ ءبىلۋ;
-ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جوبالاۋ، مازمۇنىن، فورمالارىن، ادىستەرىن
وڭتايلى تاڭداۋ، تاكتيكالىق جانە ۆەرسيالىق ويلاۋ، ديناميكاداعى
پەداگوگيكالىق جاعدايلاردى تالداۋ، ءوز تاجىريبەسىن ۇعىنۋعا ءار ءتۇرلى
تەوريالاردى تارتۋ;
- گۋمانيستىك پەداگوگيكالىق قۇندىلىقتاردى باسشىلىققا الا ءبىلۋ،
اينالاداعىلارمەن قارىم-قاتىناس جۇيەسىن قۇرۋ، ولاردىڭ ءوزىن-ءوزى باعالاۋىن
مويىنداۋ، جاقسىلىق، تۇلعاارالىق قارىم-قاتىناستىڭ جوعارى مادەنيەتىن
بەكىتۋ;
- مۇعالىمنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ارتتىرۋدى سارالاۋعا ادىستەمەلىك
قىزمەتتەردىڭ مۇعالىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرىنە يكەمدى ارەكەت ەتۋ ارقىلى
سىرتقى ورتانىڭ الۋان ءتۇرلى اسەرلەرىنىڭ كەشەندى سيپاتىن ەسكەرە وتىرىپ قول
جەتكىزىلەدى، ءتيىستى مۇمكىندىكتەرمەن ءار ءتۇرلى قۇرىلىمداۋدان تۇرادى.
كاسىبي-پەداگوگيكالىق كومپونەنتتەردىڭ اراسىنداعى سەبەپ-سالدار
بايلانىسىن انىقتاۋ مەحانيزمدەرىنىڭ وڭدەلۋى، سۋبەكتىلەردىڭ تىرشىلىك
ارەكەتىنىڭ باسقارۋ ءىس-ارەكەتتەرى وعان مۇعالىمنىڭ جاسامپاز ءومىر سالتىنا،
مۇعالىمنىڭ شىعارماشىلىق تۇلعاسىن قۇرۋ ورتاسى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وقىتۋشىلاردىڭ جۇمىس مەحانيزمىن قۇرۋ ءۇشىن پەداگوگتىڭ يننوۆاتسيالىق
ءىس-ارەكەتىنىڭ نەگىزگى بەلگىلەرىن انىقتاۋ قاجەت.
يننوۆاتسيالىق قىزمەت جانە ونىڭ ۇدەرىسى كوبىنەسە پەداگوگتىڭ
يننوۆاتسيالىق الەۋەتىنە بايلانىستى بولادى.
تۇلعانىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتى كەلەسى نەگىزگى پارامەترلەرمەن
بايلانىستىرادى:
- جاڭا كوزقاراستار مەن يدەيالاردى جاساۋ جانە شىعارۋ شىعارماشىلىق
قابىلەتى، ەڭ باستىسى-ولاردى پراكتيكالىق فورمالاردا جوبالاۋ جانە مودەلدەۋ;
- تۇلعانىڭ جەكە باسىنىڭ توزىمدىلىگىنە، ويلاۋدىڭ يكەمدىلىگى مەن
پانورامالىعىنا نەگىزدەلگەن ءوز ۇعىمدارىنان ەرەكشەلەنەتىن جاڭا تۇلعانىڭ
اشىقتىعى;
- مادەني- ەستەتيكالىق دامۋ جانە ءبىلىم;
-ءوز قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە دايىن بولۋ، وسى دايىندىقتى قامتاماسىز ەتەتىن
قۇرالدار مەن ادىستەردىڭ بولۋى;
- دامىعان يننوۆاتسيالىق سانا ء(داستۇرلى، يننوۆاتسيالىق قاجەتتىلىكتەرمەن
سالىستىرعاندا يننوۆاتسيالىق قىزمەتتىڭ قۇندىلىعى، يننوۆاتسيالىق مىنەز-
قۇلىق موتيۆاتسياسى).
پەداگوگتىڭ يننوۆاتسيالىق قىزمەتىن تابىستى ىسكە اسىرۋدىڭ قاجەتتى
شارتى يننوۆاتسيالىق شەشىم قابىلداۋ، بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلگە بارۋ، جاڭالىقتى
ىسكە اسىرۋ كەزىندە تۋىندايتىن داۋلى جاعدايلاردى تابىستى شەشۋ،
يننوۆاتسيالىق كەدەرگىلەردى جويۋ بولىپ تابىلادى.
وسىلايشا، وقىتۋشىنىڭ يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى مەڭگەرۋى،
پەداگوگيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ كەزىندە ءوزىن-ءوزى كورسەتۋگە، ءوزىن-ءوزى كورسەتۋگە،
شىعارماشىلىق الەۋەتتى دامىتۋعا ۇمتىلىسىن بەلسەندىرەدى. ويتكەنى تەك
ساپالى ءبىلىم، ونىڭ قۇندىلىقتارى، پەداگوگتاردىڭ شەبەرلىگى مەن كاسىبيلىگى
قوعامنىڭ بولاشاعىن ايقىندايدى.
Kerey.kz
پىكىر قالدىرۋ