Biliktiñ koronavirus taraluına qarsı küres strategiyası tiimdi bolğanın körsetti
kerey.kz
Karin Erlan
Qazaqstanda engizilgen tötenşe jağdaydıñ ekinşi aptası biliktiñ koronavirus taraluına qarsı küres strategiyası, jalpı tiimdi bolğanın körsetedi. Onıñ erekşeligi keleside:
Birinşisi. Jağdaydı aldın aluğa äreket etu. Keybir sarapşılar memlekettiñ qabıldağan şaralardıñ esebin naurızdıñ ortasınan bastap qate jürgizip keledi. Ol kezde mektepter men joğarğı oqu orındarında sabaqtar toqtatılatını jäne elde tötenşe jağday engiziletini jariyalanğan bolatın. Şın mäninde, alğaşqı tübegeyli şaralar odan da erte, qañtarda, yağni, Düniejüzilik densaulıq saqtau wyımı COVID-19 jağdayın pandemiya dep jariyalamay twrğanğa deyin biraz uaqıt bwrın qabıldandı. Qañtardıñ 26-sı Prezident Qasım-Jomart Toqaev Ükimetke koronavirustıñ Qazaqstan aumağına taraluına jol bermeu jöninde naqtı wyımdastıru şaraların qabıldaudı tapsırdı. Sol küni Ükimettiñ vedomstvoaralıq komissiyası qwrılıp, kelesidey şaralar qabıldandı. Epidemiologiyalıq ahual naşarlağan jağdayda halıqqa qajetti kömek körsetetin medicinalıq wyımdardıñ dayındığın qamtamasız etudi; memlekettik şekaradan ötkizu beketterinde, onıñ işinde äue, avtokölik jäne temir jol köligi nısandarında sanitarlıq-epidemiologiyalıq baqılaudı küşeytudi; şet elderden kelgen barlıq adamdarğa twrğılıqtı mekenjayı boyınşa medicinalıq baqılau ornatudı; QHR Uhan qalasındağı Qazaqstan studentteri men QR basqa da azamattarın şwğıl evakuaciyalaudı qamtamasız etu tapsırılğan bolatın. Sonımen birge, eki qalanıñ – Nwr-Swltan men Almatınıñ infekciyalıq auruhanalarında qosımşa reanimaciyalıq bokstar qwrıldı.
Däl osı kezde, qañtardıñ 27-si men 30-ı künderi Wlıbrityaniyada, Germaniya men Italiyada alğaş ret koronavirustı jwqtırğandar anıqtaldı.
Ekinşisi. Kezeñ-kezeñmen äreket etuge şeşim qabıldandı. Joğarıda atap ötkendey, alğaşqı şaralar qañtardıñ 26-sı qabıldandı. Qañtardıñ 31-i sanitarlıq-epidemiologiyalıq baqılaudı küşeytudiñ ekinşi kezeñi bastaldı: barlıq şekaralardağı sanitarlıq-karantindik punktterge qosımşa 150 sanepidemiologiyalıq qızmet mamanı jiberildi; jaña infekciyanıñ zerthanalıq diagnostikası retteldi; klinikalıq emdeu hattaması jäne epidemiyağa qarsı is-şaralar algoritmderi bekitildi.
Aqpannıñ alğaşqı künderi bizdiñ azamattarımız Qıtaydıñ Uhan' qalasınan evakuaciyaladı. Qıtaymen twraqtı äue reysteri, sonımen birge temir jol men avtomobil' jolauşı tasımalı toqtatıldı.
Aqpannıñ 20-sınan bastap bilik infekciyanıñ äkelinui men taraluınıñ aldın alu boyınşa küşeytu şaralarınıñ üşinşi kezenin iske asıruğa köşti. Koronavirustıq infekciyanıñ taralu qaupiniñ deñgeyine baylanıstı elderdi üş sanatqa saralau boyınşa ädisteme äzirlenip, engizildi. Qauip deñgeyine baylanıstı, koronavirustıq infekciya taralğan elderden kelgen adamdarğa tiisti medicinalıq monitoring ornatıldı. Sonımen qatar, osı elderdegi jağdaylarğa baylanıstı äue reysteri qısqarılıp, odan keyin mülde toqtatıldı.
Naurızdıñ 1-i sanitarlıq-epidemiologiyalıq baqılaudı küşeytudiñ törtinşi satısı engizildi. “Karantindıq” elderdiñ tizimi keñeytildi: ol jaqtan kelgen adamdarğa monitoringtik jäne karantindıq şaralar qabıldandı.
Naurızdıñ 2-si Ükimettiñ otırısında Qazaqstan territoriyasında koronavirustıñ taraluına jol bermeuge bağıttalğan qosımşa şaralar qarastırıldı. QR-nda koronavirustıq infekciya anıqtalıp, taralğan kezdegi is-qimıldıñ jaña Algoritmi äzirlendi («B josparı»).
Aqpannıñ sonıñda jäne naurızdıñ basında Äzirbayjan, Belarus' pen Armeniyada alğaş ret koronavirustı jwqtırğandar anıqtaldı.
Üşinşisi. Biliktiñ strategiyası şwğıl äreket etuge jäne tabandılıqqa negizdeldi. Sol kezde Qazaqstannıñ territoriyasında COVID-19-dı jwqtıru oqiğası tirkelmegenine qaramastan, bilik öte tabandı äreket etti.
Oñtüstik-Şığıs Aziyadağı, Tayau Şığıs pen Europadağı birqatar elderdegi epidemiologiyalıq jağdaydıñ kenetten naşarlauı eskerilgen bolatın. Naurızdıñ 2-si QR Prezidenti eldegi birqatar qoğamdıq is-şaralarğa tiım saldı.
Naurızdıñ 11-i Düniejüzilik densaulıq saqtau wyımı koronavirus pandemiyası dep jariyaladı.
Naurızdıñ 12-si Qazaqstan Prezidenti birqatar memlekettik organ basşılarımen keñes ötkizip, Ükimetke jaña virustıñ elimizge taraluına jol bermeu şaraların qatañdatu jöninde naqtı tapsırma berdi. Atap aytqanda, jappay mädeni jäne sporttıq şaralar, konferenciyalar men körmeler ötkizuge uaqıtşa tıyım salınadı. Halıq köp şoğırlanatın jerlerde, sauda ortalıqtarı men bazarlarda, qoğamdıq tamaqtanu orındarında, vokzaldar men äuejaylarda sanitarlıq rejim küşeytildi. Mektepterde sabaq toqtatılıp, joğarı oqu orındarı qaşıqtan oqıtu ädisine köşiriledi. Halıqaralıq äue tasımalına qatıstı da qosımşa şekteu şaraları qabıldanadı.
Naurızdıñ 13-i elde alğaş ret koronavirustı jwqtırğandar anıqtaldı. Sol küni Qasım-Jomart Toqaev Ükimettiñ jäne birqatar memlekettik organnıñ basşıları qatısuımen şwğıl äreket etu Ştabınıñ otırısın ötkizip, karantindik tärtipti küşeytuge bağıttalğan jaña is-şaralardı jariyaladı. Naurızdıñ 15-i Prezident respublikada tötenşe jağdaydı engizu turalı Jarlıqqa qol qoydı. Kelesi küni Qasım-Jomart Toqaev Qazaqstan halqına televiziyalıq ündeu joldadı.
Tötenşe jağday tärtibi naurızdıñ 13-i AQŞ-nda engizildi, Ispaniya men Serbiyada – naurızdıñ 15-i, Franciyada – 24-i. Naurızdıñ 25-de Ündistanda üş aptağa sozılatın jalpıwlttıq karantin engizildi. Naurızdıñ 24-i Halıqaralıq Olimpiada komiteti Tokiodağı jazğı Olimpiada oyındarı 2021 jılğa auıstırılatının mälimdedi.
Osılayşa, qazaqstandıq bilik qajetti şaralardı tım erte de, keş te emes engizdi. Qabıldanğan şeşimder jäne olardı jüzege asıru kezeñ-kezeñmen jürdi –älemdegi jäne eldegi jağdayğa säykes. Osınıñ arqasında koronavirustıñ Qazaqstanğa enip, onıñ el işinde auqımdı taraluı barınşa tejeldi. Biraq küres jalğasuda. Älemdegi qazirgi jağday pandemiyanıñ wzaqqa sozıluı mümkin ekenin körsetude. Endi köp närse tek qana memlekettiñ tez äri tabandı äreketterine ğana emes, sonımen birge qoğamnıñ da jauapkerşiligine baylanıstı. Qıtay epidemiyanıñ auır kezeñin memleket joğarğı wyımdastıru röliniñ arqasında eñsere aldı. Virustıñ Japoniya men Singapurdağı auqımdı taraluın ol elderdegi azamattardıñ sanalı äreketteri tejeude. Qazaqstan bolsa, koronaviruspen küreste osı qajetti eki şarttıñ birligin körsete aladı.
Pikir qaldıru